เอ่ยชื่อ อูเบอร์ เชื่อว่าทุกคนต้องรู้จักในฐานะผู้ให้บริการระบบเรียกแท็กซี่ส่วนบุคคลรายใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่ง ซึ่งที่ผ่านมา อูเบอร์ไม่หยุดที่จะพัฒนาระบบ นำเสนอนวัตกรรมใหม่ๆให้ผู้ใช้มาโดยตลอด จนกระทั่งล่าสุด อูเบอร์ได้ตัดสินใจทดสอบ รถยนต์ต้นแบบขับขี่อัตโนมัติอีกครั้ง ภายหลังมีความพยายามพัฒนาระบบบังคับรถยนต์ขับขี่อัตโนมัตินี้มาตลอด จนครั้งนี้ ทีมงานทุกคนแน่ใจแล้วว่า ยานยนต์ที่ใช้ในการทดสอบ Volvo XC90 ซึ่งได้ติดตั้งระบบขับเคลื่อนอัตโนมัติ หรือ Self-driving เรียบร้อยแล้ว จะสร้างชื่อให้อูเบอร์ในฐานะผู้ให้บริการแท็กซี่ส่วนบุคคลรายแรกที่ประสบความสำเร็จในการทดสอบรถยนต์ไร้คนขับ เพื่อนำมาให้บริการผู้โดยสาร


ทว่า ฝันหวานของอูเบอร์กลับกลายเป็นฝันร้ายไม่มีวันลืมของคนเมืองแอริโซนา สหรัฐอเมริกา ในเวลาต่อมา

เมื่อรถของอูเบอร์ที่กำลังเคลื่อนที่อยู่ในโหมดขับขี่อัตโนมัติ ชนผู้หญิงรายหนึ่งบนถนนสาธารณะที่กำลังข้ามถนน โดยข้อเท็จจริงเพิ่มเติมที่น่าตกใจคือ ขณะทดสอบระบบขับขี่อัตโนมัตินั้น ก็มีคนขับนั่งอยู่บนรถด้วยแต่ไม่สามารถแก้ไขสถานการณ์อะไรได้เลย

ผู้หญิงเคราะห์ร้ายคนนี้ทราบชื่อภายหลังว่า คือ อีเลน เฮิร์ซเบิร์ก หญิงวัย 49 ปี ที่ถูกรถคันนี้ชนขณะเดินจูงจักรยานและกำลังข้ามทางม้าลายบนถนนขนาด 4 ช่องทางจราจร ในเมืองเทมปี ชานเมืองฟีนิกส์ ช่วงเช้าของเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา โดยในช่วงที่ถูกชนนั้น รถอูเบอร์วิ่งด้วยความเร็ว 65 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ซึ่งเธอได้รับบาดเจ็บสาหัสและเสียชีวิตในเวลาต่อมาที่โรงพยาบาล

แน่นอนว่า เมื่อเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงระดับนี้ สำนักงานใหญ่ของอูเบอร์ที่เมืองซานฟรานซิสโก สหรัฐอเมริกา ก็สั่งยุติการทดสอบยานยนตร์ไร้คนขับนี้ในทันที

เมื่อสืบสวนลงไปก็พบว่า อุบัติเหตุครั้งนี้เกิดขึ้นเพราะความผิดพลาดของระบบขับเคลื่อนยานยนตร์อัตโนมัติของอูเบอร์ ที่ยังไม่สามารถตรวจจับทางม้าลายคนข้ามได้ ซึ่งนี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ระบบนี้เกิดความผิดพลาดขึ้นระหว่างทดสอบ เพราะมีรายงานว่า อูเบอร์เคยทดสอบระบบนี้แล้วบนถนนสาธารณะในซานฟรานซิสโก และกล้องวงจรปิดจับภาพไว้ได้ว่ารถที่ใช้ในการทดสอบฝ่าไฟแดงหลายครั้ง ซึ่งในการทดสอบครั้งนั้นอูเบอร์ก็ลักลอบทดสอบระบบโดยไม่ได้ขอใบอนุญาตจากทางการด้วย

ภายหลังโศกนาฎกรรมครั้งนี้ มีผู้เชี่ยวชาญเรื่องระบบยานยนตร์ได้เขียนบทวิเคราะห์ เพื่อถอดบทเรียนครั้งสำคัญที่เกิดจากความประมาทของมนุษย์ ที่คิดว่าตนเองเป็นผู้ใช้เทคโนโลยีและสามารถควบคุมมันได้ ซึ่งนั่นอาจไม่ใช่ความคิดที่ถูกต้องเสมอไป

บริเวณแยกที่เกิดอุบัติเหตุรถชนเสียชีวิต

คอลัมนิสต์จากหนังสือพิมพ์นิวยอร์คไทมส์ David Leonhardt ได้วิเคราะห์สาเหตุเบื้องต้นของอุบัติเหตุครั้งนี้ว่า เกิดขึ้นเพราะระบบคอมพิวเตอร์ในรถยนต์คนดังกล่าวที่เกิดความผิดพลาด ไม่สามารถตรวจสอบ (detect) และจดจำ (recognize) บุคคล ตำแหน่งของบุคคล บนท้องถนนเพื่อหยุดรถอัตโนมัติได้ ส่วนคนขับรถยนต์ที่นั่งอยู่ที่ตำแหน่งคนขับระหว่างทดสอบก็ประสบความล้มเหลวในการสับเปลี่ยนระบบจากระบบขับขี่อัตโนมัติมาเป็นการขับขี่ด้วยคนอย่างฉับพลันเมื่อเกิดเหตุการณ์เฉพาะหน้า

ต่อมา เดวิดได้ถอดบทเรียนจากเหตุการณ์นี้ได้ 2 เรื่อง คือ ต่อจากนี้ บริษัทใดก็ตามที่ประกอบธุรกิจเกี่ยวกับรถยนต์และต้องการทดสอบสมรรถนะรถยนต์ ต้องมั่นใจในระบบความปลอดภัยในระดับสูง และสำหรับอูเบอร์ ควรหยุดการทดสอบระบบนี้ไว้จนกล่าวกระบวนการสอบสวนสาเหตุของอุบัติเหตุครั้งนี้จะจบสิ้น เพื่อนำข้อเท็จจริงที่ได้ไปสร้างเป็นกฎความปลอดภัยในการทดสอบยานยนต์ขับขี่อัตโนมัติ แล้วทำประชาพิจารณ์ รับฟังความคิดเห็นร่วมกันของคนในเมืองนั้นก่อน

เรื่องที่สอง เป็นเรื่องของการมีส่วนร่วมกันของทุกฝ่าย ทั้งผู้กำหนดนโยบาย สื่อมวลชน สาธารณชน ที่จะตระหนักว่าอุบัติเหตุที่เมืองแอริโซนาครั้งนี้แสดงให้เห็นความจริงว่ามนุษย์ที่ยกย่องตัวเองว่าเป็นสัตว์ประเสริฐก็มีโอกาสทำเรื่องผิดพลาดได้ และบ่อยครั้งความผิดนั้นก็ถูกโยนไปให้ความผิดพลาดของระบบ เทคโนโลยี หรือแม้กระทั่งเครื่องจักร ซึ่งมนุษย์เราทำแบบนี้จนเคยชินไปแล้ว

ดังนั้น ในเคสของอูเบอร์ครั้งนี้ จึงควรเป็นบทเรียนให้กับอีกหลายบริษัท ที่คิดจะทดสอบระบบรถยนต์ขับคลื่อนอัตโนมัติ ต้องทดสอบจนแน่ใจก่อนและไม่เข้าข้างตนเองว่าระบบนั้นปลอดภัยแล้ว ทั้งๆที่มันยังไม่ปลอดภัย เพราะตามสถิติแล้วทุกวันนี้ รถที่ขับขี่โดยมนุษย์ยังก่ออุบัติเหตุ ฆ่าคนอเมริกันตายมากกว่า 100 คนต่อวัน ประเด็นความปลอดภัยในการขับขี่ยานพาหนะจึงเป็นประเด็นปัญหาของทุกเมืองใหญ่ที่ยังคงแก้ไขไม่ได้

ซึ่งเมื่อมียานยนต์ขับขี่อัตโนมัติเกิดขึ้น แน่นอนว่าทุกฝ่ายก็อดคาดหวังไม่ได้ว่านวัตกรรมนี้จะมาเป็นทางออกของปัญหาความปลอดภัยบนท้องถนนได้ หากระบบนี้ได้รับการพัฒนาจนเสถียรและแม่นยำ แต่ถึงตอนนี้ เชื่อว่าหลายคนอาจเสื่อมศรัทธาไปแล้วว่าจะยังเชื่อมั่นกับระบบนี้ได้อีกหรือ


ที่มา : https://www.nytimes.com/2018/03/20/opinion/uber-crash-arizona.html

ภาพประกอบจาก : https://www.curbed.com/2016/12/22/14057046/uber-driverless-car-san-francisco-fail