AlphaGo Zero ปัญญาประดิษฐ์ หมากล้อม ไร้เทียมทานโดยไม่ต้องพึ่งข้อมูลมนุษย์

หลังจากที่ผมได้ดูสารคดีจาก Netflix เรื่อง Alpha Go ซึ่งเป็นปัญญาประดิษฐ์จากบริษัท Deepmind ของกูเกิลที่สามารถชนะอดีตแชมป์โลกหมากล้อม “ลี เซดอล” 4 : 1 กระดานในปี 2016 และต่อจากนั้นชนะ เค่อเจี๋ย แชมป์โลกคนปัจจุบัน 3 กระดานรวด รวมทั้งแข่งชนะมือโปรหมากล้อมทั่วโลกทางออนไลน์ 60 กระดานรวดอย่างไร้พ่ายได้ จนต้องประกาศวางมือจากการแข่งกับมนุษย์แบบล้างมือในอ่างทองคำไปแล้วนั้น

ผมได้ติดตามความคืบหน้าหลังจากนั้นของ AlphaGo Zero ปัญญาประดิษฐ์ หมากล้อม ด้วยความสนใจยิ่ง เดิมที Alpha Go พัฒนาระบบนิวรอนในการประเมินคล้ายๆ กับสมองมนุษย์ โดยแยกเป็นสามส่วน

ส่วนแรก Policy Net ที่ทำการรวบรวมข้อมูลการแข่งขันของมือโปรหมากล้อมในอดีตหลายแสนกระดานมาให้จักรกลเรียนรู้ จดจำ บันทึก

ส่วนที่สอง Value Net ที่ทำการประเมินว่าหมากกลุ่มไหนบนกระดานมีโอกาสชนะกี่เปอร์เซ็นต์ แล้วจัดลำดับความสำคัญในการเดินหมากเพื่อมีโอกาสชนะมากที่สุดในการเดินแต่ละหมาก

ส่วนที่สาม Tree Net ที่ทำการคำนวณหมากล่วงหน้าหลายตาในทุกๆ ความเป็นไปได้ของหมากต่อไป

Alpha Go ใช้องค์ประกอบสามส่วนนี้อย่างบูรณาการมาโค่นแชมป์โลกมือโปรหมากล้อมได้ ขณะที่ หมากรุกหรือ Chess จักรกลชนะแชมป์โลกคาสปารอฟไปตั้งแต่เมื่อยี่สิบปีที่แล้ว โดยใช้แค่ Tree Net เท่านั้น

ที่น่าทึ่งอย่างที่สุดก็คือ Alpha Go มันแข่งกับตัวมันเองได้ อย่างไม่ต้องหลับนอน เล่นได้อย่างต่อเนื่องไม่มีเหนื่อย และยิ่งเวลาผ่านไป มันก็ยิ่งเก่งเข้าใกล้ “เทพเจ้าแห่งหมากล้อม” เข้าไปทุกที นี่เป็นเรื่องราวเมื่อสองปีก่อน แต่พัฒนาการของปัญญาประดิษฐ์หลังจากนั้น ยิ่งน่าทึ่งไปอีก เมื่อทีมวิจัยได้พัฒนา AlphaGo Zero ขึ้นมา คราวนี้มันไม่ต้องพึ่งข้อมูลการเล่นในอดีตของมนุษย์อีกแล้ว

มันเริ่มเรียนรู้ใหม่จากศูนย์ตั้งแต่แรกเลย จึงเป็นที่มาของชื่อ Zero ปรากฏว่า มันใช้เวลาเรียนรู้แค่สองเดือนเท่านั้นในการพัฒนาฝีมือหมากล้อมจากระดับมือใหม่ กลายเป็นเทพเจ้าแห่งหมากล้อม โดยสามารถโค่น Alpha Go เวอร์ชั่นก่อน ปี 2016-2017 ที่เอาชนะลี เซดอล และเค่อเจี๋ยได้อย่างราบคาบ

ตรงนี้ต่างหากที่น่าตะลึงที่สุด คือความสามารถในการเรียนรู้แบบซูปอร์จีเนียสของจักรกลในช่วงเวลาแค่สองเดือน และต่อไปเวลาในการเรียนรู้จนเป็นอัจฉริยะในสาขานั้นๆ ของจักรกลจะยิ่งสั้นขึ้นเรื่อยๆ

ใช่ครับ ปัญญาประดิษฐ์ ปี 2018 ก้าวไกลมาถึงจุดนี้แล้ว อีกห้าปีสิบปีข้างหน้า มันจะรุกคืบไปในวงการไหนบ้าง

ลองคิดดูนะครับ ในวงการเทรดเดอร์ทั่วโลก พวกเทรดเดอร์รายย่อยถ้าต้องเทรดสู้กับปัญญาประดิษฐ์ที่มีสมรรถนะแบบ Alpha GO หรือ AlphaGo Zero ในตลาดจะมีทางชนะได้อย่างไร ต่อให้เป็นเทรดเดอร์อาชีพก็ตาม ต่อไปเทรดเดอร์ที่เก่งที่สุดในโลกน่าจะเป็นเทรดเดอร์อาชีพที่ใช้จักรกลประดิษฐ์มาช่วยการเทรดของตนอย่างแน่นอน

ในทางการเมือง ประชาชนบ้านเรายังติดหล่มวาทกรรม “ประชาธิปไตย-เผด็จการ” อยู่เลย ในระหว่างนั้นผลกระทบจากความรุดหน้าของปัญญาประดิษฐ์จะหนักหน่วงยิ่งขึ้นเรื่อยในทุกๆ วงการ ตรงนี้ต่างหากที่เป็นของจริงแน่นอน

บทความน่าสนใจที่เกี่ยวข้อง

ไขความลับของ ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI คืออะไร กับผู้เชี่ยวชาญตัวจริง ดร.ชาญวิทย์ บุญช่วย

SMART CITY IS HERE & NOW เปิดแนวคิดจัดการเมือง ด้วยโมเดล เมืองอัจฉริยะ

ผู้เขียน : สุวินัย ภรณวลัย