การจะเป็นมนุษย์ให้สมบูรณ์และมีความสุข คนทุกคนทุกวัยควรมีคุณลักษณะหรือความสามารถที่จะเผชิญสถานการณ์ในชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพซึ่งเป็นทักษะที่จำเป็น 10 อย่างดังต่อไปนี้
:: ทักษะการรับมือกับอารมณ์ตนเอง ::

ไม่ว่าจะเป็นยามโกรธ ยามเศร้า ยามดีใจ ยามเกิดอารมณ์ทางเพศ ก็ต้องรู้วิธีรับมือได้ทั้งสิ้น / ทักษะนี้ฝึกได้ด้วยการฝึกสติ เจริญสติภาวนาให้รู้ทันความคิดและอารมณ์ของตนเอง สิ่งนี้ไม่มีสอนในโรงเรียนหรือมหาวิทยาลัย
:: ทักษะรับมือกับความเครียด ::

เมื่อเครียดแล้วต้องรู้ตัว รู้แล้วต้องพาตัวเองให้หลุดพ้นจากความเครียดได้ด้วย / ทักษะนี้ฝึกได้ด้วยการฝึกความรู้ตัวบ่อยๆ กับฝึกศิลปะในการผ่อนคลายร่างกายและจิตใจ ผ่านการฝึกโยคะ ฝึกลมปราณ ฝึกการหายใจ หรือหมั่นออกกำลังกายเป็นประจำ
:: ทักษะการสื่อสาร ::

คือความสามารถในการใช้ภาษา ท่าทางให้คนอื่นเข้าใจ เห็นด้วยคล้อยตามตัวเองด้วยดี /ทักษะนี้ฝึกได้ด้วยการเข้าร่วมกิจกรรมทางสังคมผ่านชมรมต่างๆ ที่ตัวเองสนใจ
:: ทักษะการปฏิสัมพันธ์กับคนอื่น ::

คือคบคนเป็น ต้องดูคนออกว่าเป็นคนประเภทใด และรู้จักเลือกคบหา / ทักษะนี้ฝึกได้ร่วมกับทักษะการสื่อสาร ผ่านการทำงานร่วมกับคนอื่น
:: ทักษะการคิดวินิจฉัย ::

คือคิดวิเคราะห์ได้ แยกแยะผิดชอบชั่วดีได้ในการมองโลก มองสังคม มองความเป็นจริงโดยไม่หลงผิด / ทักษะนี้ฝึกได้ผ่านการอ่านหนังสือที่หลากหลาย หรือน้อมตัวลงติดตามความเห็นจากผู้รู้ทั้งหลายด้วยใจที่เปิดกว้าง
:: ทักษะการตัดสินใจ ::

เป็นทักษะที่ใช้ประกอบกับทักษะการคิดวินิจฉัย /ทักษะนี้สามารถฝึกให้ชำนาญยิ่งขึ้นจากการฝึกหมากกระดาน โดยเฉพาะหมากล้อม ผู้นำธุรกิจทุกระดับในเกาหลีใต้ จีน ญี่ปุ่นล้วนฝึกทักษะการตัดสินใจ ผ่านการเล่นหมากล้อม ในสมัยนี้มีเกมออนไลน์ต่างๆ ที่ช่วยส่งเสริมทักษะการตัดสินใจได้
:: ทักษะการแก้ปัญหา ::

ลงมือแก้ปัญหาตนเองหรือปัญหาของกลุ่ม ขององค์กรของตนได้ด้วย /ทักษะนี้ ต้องฝึกควบคู่ไปกับทักษะการคิดวินิจฉัย และทักษะการตัดสินใจ โดยต้องลงมือทำอย่างมีกลยุทธ์ และอย่างมียุทธศาสตร์
:: ทักษะการคิดสร้างสรรค์ ::

ทักษะนี้ต้องฝึกใช้สมองซีกขวา ผ่านการนั่งสมาธิ เจริญสมาธิภาวนา รวมทั้งฝึกจินตนาการ สร้างแรงบันดาลใจให้กับตนเอง
:: ทักษะการเข้าใจเห็นใจผู้อื่น ::

รู้จักแผ่เมตตา เต็มเปี่ยมไปด้วยความกรุณา /ทักษะนี้มาจากการเจริญสติภาวนาเป็นหลัก จนหัวใจเปี่ยมไปด้วยบุญ
:: ทักษะการตื่นรู้ ::

เป็นทักษะที่อาจต้องพึ่งคุรุ หรือครูทางจิตวิญญาณมาปลุกตนเองให้รู้ตื่น รู้เบิกบาน จากการรู้จักตนเองและเข้าถึงจิตเดิมแท้ของตนได้
จะเห็นได้ว่า ทักษะชีวิต (Life Skill) ส่วนใหญ่ข้างต้น คนเราต้องพึ่งตนเองในการฝึกฝน เรียนรู้ พัฒนา ไม่ใช่หวังพึ่งรัฐ พึ่งสถาบันการศึกษาแต่อย่างใดเลย การปฏิรูปคน จึงเป็นการปฏิรูปตนเอง ตระหนักถึงความจำเป็นในการต้องเปลี่ยนแปลงตนเองนั่นเอง
เรื่อง : สุวินัย ภรณวลัย











