การเปิด สงครามการค้า สงครามค่าเงิน การคว่ำบาตร ทำให้เกิดคำถามมากมายในด้านการหาสาเหตุและการแก้ปัญหาของตนเอง
ในกรณีของตุรกีเกี่ยวกับเบื้องหลังของการรัฐประหารเออร์โดกันและการกวาดล้างกับฝ่ายตรงข้าม ส่งผลให้สหรัฐสูญเสียอิทธิพลตนเองในตุรกี อย่างไรก็ตาม การแทรกแซงกิจการภายในแบบเดิมไม่ได้นำไปสู่วิธีการเปลี่ยนแปลงระบบการเมืองใหม่ก็คือ การใช้ปัจจัยภายนอกเล่นงาน
หากวิเคราะห์ตามข้อมูลของ Bloomberg ได้ระบุถึงห้ารัฐที่มีเศรษฐกิจอ่อนแอที่สุดในโลก คือ ตุรกี อาร์เจนตินา โคลอมเบีย แอฟริกาใต้ และ เม็กซิโก โดยการจัดอันดับนี้ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ประเทศเหล่านี้มีการขาดดุลงบประมาณ หนี้จากต่างประเทศที่มีขนาดใหญ่ การบริหารงานภาครัฐที่มีคุณภาพต่ำและอัตราเงินเฟ้อสูง ตัวบ่งชี้เหล่านี้แสดงให้เห็นว่าสิ่งที่ส่งผลให้ประเทศดังกล่าวมีเศรษฐกิจอ่อนแอนั้น ขึ้นอยู่กับปัจจัยภายนอก
ยกตัวอย่างเหตุการณ์ล่าสุดในตุรกี เฉพาะในเดือนสิงหาคมค่าเงินลีรได้ลดลงในราคาเกือบ 20% เทียบกับดอลลาร์ และตั้งแต่ต้นปีนี้ค่าเงินได้ลดลงทั้งหมด 40% จากมาตรการคว่ำบาตรของวอชิงตันที่กำหนดให้กับอังการา ทำให้นักลงทุนรู้สึกหวาดกลัว รีบถอนทุนออกจากประเทศ
นอกจากนี้การเพิ่มขึ้นของภาษีนำเข้าเหล็กและอลูมิเนียมจากตุรกียิ่งทำให้ค่าเงินลีรมีความเปราะบางมากขึ้น สาเหตุของความเปราะบางอย่างนี้คือ การพึ่งพาอาศัยกันของเศรษฐกิจตุรกีในการส่งออกโลหะเหล่านี้ไปยังสหรัฐ
ในขณะที่อิหร่านและรัสเซียเป็นเรื่องของภูมิรัฐศาสตร์ของประเทศอย่างเดียวที่ไม่ต้องการเป็นรัฐดาวเทียมและต้องการยับยั้งการขยายตัวทางเศรษฐกิจ เนื่องจากหากปล่อยให้ประเทศเหล่านี้พัฒนาไปได้ก็จะทำให้เกิดการปลดปล่อยประเทศอื่นๆ และลดการใช้เงินดอลลาร์
ประเทศกลุ่มนี้มีจุดอ่อนตรงที่มีรายได้หลักจากการขายไฮโดรคาร์บอนและเป็นคู่แข่งสหรัฐ ที่ยับยั้งไม่ให้สหรัฐสามารถขายแหล่งพลังงานราคาแพงได้ และยังพึ่งพาเทคโนโลยีจากตะวันตกหลายๆ ด้านอยู่ คือเศรษฐกิจมีการแบ่งงานกันทำในตลาดโลก ทำให้อุตสาหกรรมอย่างการบินของรัสเซียยังพึ่งพาเครื่องยนต์อากาศยานอยู่ ในขณะที่อิหร่านพึ่งพาเกี่ยวกับเทคโนโลยีการขุดเจาะแก๊ส น้ำมัน และการขนส่ง
อุดมการณ์ใหม่ของสหรัฐในปัจจุบันเป็นเสรีแบบชาตินิยม ต้องการรักษาสถานภาพของตนเองโดยการต่อรองให้คู่ค้าเลือกคู่ค้าที่ชัดเจนและวัดผลการเลือกตั้งในเดือนพฤศจิกายนที่จะถึงว่าจะได้รับการสนับสนุนแค่ไหน?
เนื่องจากสหรัฐต้องต่อสู้กับการขยายพื้นที่ทางภูมิรัฐศาสตร์ด้านการทหารจากรัสเซียและการเงินจากจีนเป็นการยับยั้งการขยายตัวของสหรัฐในเวลาเดียวกันโดยสหรัฐไม่ได้เป็นเจ้าภาพ สิ่งที่สหรัฐต้องการอย่างน้อยจะนำไปสู่ความสับสนวุ่นวายของการเมืองในประเทศนั้น ผลกระทบที่ตามมาทำให้ปัจจุบันสงครามเศรษฐกิจโลกอาจยังคงเข้าสู่ภาวะวิกฤติทางการเงินและเศรษฐกิจโลก
จากการรายงานตัวเลขล่าสุดเห็นได้ว่าเป็นปีที่มีอัตราดอกเบี้ยต่ำและนโยบายของสหรัฐทำให้ตลาดหุ้นเกิดฟองสบู่ เมื่อฟองสบู่แตก รูปแบบเศรษฐกิจโลกจะถูกทำลายอย่างสมบูรณ์ ผู้ที่ตกเป็นเหยื่อของวิกฤติจะเป็นประเทศที่มีหนี้ต่างประเทศอยู่เป็นจำนวนมาก
เราจึงเห็นสหรัฐโจมตีประเทศที่มีงบประมาณรายเล็กๆ เมื่อเปรียบเทียบกับรัสเซีย ตุรกี อิหร่าน ประเทศเหล่านี้กล้าต่อสู้กับทุนขุนคลัง การคว่ำบาตรน่าจะเป็นประโยชน์กับรัสเซีย อิหร่าน ตุรกี โดยตุรกีอาจได้รับผลกระทบที่รุนแรงกว่าประเทศอื่นๆ เพราะขึ้นกับปัจจัยภายนอกมาก แต่รัสเซีย อิหร่าน น่าจะฝ่าฟันไปได้ อาจเข้าทางรัสเซียในการฟื้นฟูอุตสาหกรรมเครื่องบินเต็มรูปแบบ ซึ่งในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา บราซิลกลายเป็นผู้ส่งออกเครื่องบินโดยสารและแข่งกับสหรัฐ
อาจมีโอกาสตรงนี้เพราะพร้อมทุกอย่าง ขาดแต่การส่งเสริมและดึงดูดการลงทุนบุคลากร ในขณะที่เทคโนโลยีการขุดเจาะท่อแก๊สและน้ำมันสามารถพัฒนาเทคโนโลยีได้โดยไม่พึ่งพาตะวันตก สร้างความเสียหายแก่บริษัทซีเมนส์ของเยอรมันอย่างมากโดยเฉพาะในส่วนของท่อแก๊สใต้ทะเล อุตสาหกรรมดังกล่าวก็นำมาใช้ในการลงทุนร่วมกับอิหร่าน
แต่การเปิดพื้นที่เล่นงานในภูมิภาคอื่นๆ คาดว่าสหรัฐไม่กล้าดำเนินการ อย่างในอาเซียน จีน อินเดีย เนื่องจากความเสียหายทางเศรษฐกิจจากการพึ่งพาอุตสาหกรรมจากประเทศกลุ่มนี้มีจำนวนมากกว่าและมีผลรุนแรงที่ยากปฏิเสธ
นี้คือเหตุผลว่าทำไมจีนจึงซื้อน้ำมันดิบจากอิหร่านเหมือนเดิม เรือบรรทุกน้ำมันทั้งหมด 17 ลำ ที่ขนส่งวัตถุดิบไปยังจีนถูกควบคุมโดยอิหร่าน NITC ส่งมอบให้กับจีน 23.8 ล้านบาร์เรล น้ำมัน 4 ล้านบาร์เรลเดือนกรกฎาคมมากกว่าเดือนมิถุนายน ในปริมาณประจำวันเป็น 767,000 บาร์เรล จากปีก่อนจีนนำเข้าจากอิหร่านเฉลี่ย 623,000 บาร์เรล
ในขณะเดียวกัน บริษัทจีนก็หยุดซื้อน้ำมันสหรัฐในเดือนสิงหาคม ถึงแม้ว่าในเดือนมิถุนายนและกรกฎาคมจะนำเข้าน้ำมัน 300,000 บาร์เรลต่อวัน
นั่นเป็นสัญญาณบ่งบอกว่า การประกาศสงครามเศรษฐกิจกับจีนนั้นยังมีความเสี่ยงอย่างมากแก่สหรัฐ
สงครามการค้า
เรื่องโดย : ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย
อ่านบทความน่าสนใจที่เกี่ยวข้อง คลิก
เศรษฐกิจเสรีชาตินิยม : สงครามค่าเงิน ใต้เงาอเมริกาผู้รุกรานตุรกี
