เมื่อตอนเกิดวิกฤตปี 40 นั้น ทีวีไทยมีช่องหลักแค่ห้าช่อง ช่อง 7 ดังสุด วันที่ประกาศลอยตัวค่าเงิน คนกำลังตื่นตระหนก ไม่เข้าใจ ช่อง 7 เชิญผมไปออกอากาศตอน 9 โมง คิดว่าจะพูดหนึ่งชั่วโมง ยาวไป 3 ชั่วโมง นั่งจนปวดหลัง สถานีขยายเวลาฉุกเฉินให้ 3 ชั่วโมง เขาบอกว่า คน 94% ดู ยอดสูงลิ่ว คนสนใจมาก โรคระบาดทางเศรษฐกิจ


ต่อจากนั้นก็ไปออกรายการดังๆ เยอะ เป็นร้อยครั้ง วิทยุขานี่ประจำเลย ไม่พูดก็ไม่ได้ เกรงใจบ้าง โดนหลอกบ้าง ผ่านวิกฤตมาได้ ขอนอน เอาเวลาไปหาเงินบ้าง ตอนนี้จะต้องมีคนทำแบบนี้เกินร้อยประเทศ

สรุปคือ เรื่องพวกนี้คนไทยเก่งเพราะมีประสบการณ์จริง
เจอมาแล้วทุกคำถาม 
สถานการณ์แบบนี้
การสร้างความเชื่อมั่น สร้างความเข้าใจ
คนมองโรดแมปออกสำคัญมากนะครับ
คนต้องการรู้อนาคต


ตอนเกิดวิกฤต 40 ทุกชาติดูถูกไทยมาก มีแต่เสียงเยาะเย้ย โกรธสิครับ ไม่มีใครช่วยเลย ผมคิดในใจว่า ถ้าประเทศอื่นจะช่วยเรา เขาต้องเจ็บด้วย ทำอย่างไรให้ลามไปทั่วเอเซีย เข้ายุโรป อเมริกาด้วย เพื่อให้เขาออกแรงกันเอง จะลามได้ก็ต้องอาศัยสื่อ ตอนนั้นหนังสือพิมพ์ต่างชาติ ทีวี มาสัมภาษณ์เยอะ

ตอนหลังคำว่า contagion หรือ โรคระบาดทางเศรษฐกิจก็ถี่ขึ้น กลายเป็นวิกฤตเอเซีย เข้ารัสเซีย ลามไปยุโรป ตอนนั้นกลายเป็นปัญหาของโลกไปแล้ว อะไรก็ง่ายขึ้น ไม่มาเล่นไทยแลนด์ประเทศเดียว

โรคระบาดทางเศรษฐกิจ สร้างขึ้นได้ตามหลักเรขาคณิต สามเหลี่ยมสองรูป ด้านเท่ากัน มุมเท่ากัน สามเหลี่ยมสองรูปนั้นเท่ากันทุกประการ ไม่ใช่ผมทำนะ มันลามเอง แค่พูดบ่อยๆ ก็ลาม มันเกิดจากความกลัวและป้องกันความเสี่ยงในอนาคต


โรคระบาดทางเศรษฐกิจมีสาเหตุ

1. เมื่อคนเกิดความกลัว ก็จะเคลื่อนย้ายเงินไปประเทศที่ปลอดภัยที่สุด เสี่ยงน้อยที่สุด คล่องตัวที่สุด จึงขนเงินไปเข้าดอลลาร์ เข้าเงินบาท เอาเงินมาซื้อพันธบัตรไทยไปร่วมแสนกว่าล้าน เป็นเงินสวิสไปแล้ว ผมเดาว่าจะมีเงินใหลเข้าประเทศที่ปลอดภัยมากขึ้นเรื่อยๆ เงินในประเทศที่ไหลออกแนวตุรกี อาร์เจนติน่า อินโด และอีกหลายๆ ประเทศจะเจอเงินไหลออก

2. เดาว่าคนในประเทศต่างๆ ประชาชนจะแลกดอลลาร์และเงินสกุลแข็งอื่นๆ กันเยอะขึ้นเรื่อยๆ ศึกนี้ยาว ค่าเงินสกุลที่โลกยอมรับว่าแข็งจะแข็งขึ้นเรื่อยๆ ที่อ่อนก็จะอ่อนลงเรื่อยๆ จนถึงระดับที่เงินไหลออกไม่ได้เพราะขาดทุนเยอะทางการควบคุมการแลกแปลี่ยน ถ้าสร้างความมั่นใจได้ เงินจะไหลกลับในอัตราแลกที่ต่ำลง ปกติเงินประเทศที่มีปัญหาจะลงไปเรื่อยๆ ราว 2 ปี กว่าจะกลับตัวในเคสปกติ แต่กรณีพิเศษ โดนแชงค์ชั่น เช่น อิหร่าน รัสเซีย เวียดนาม กัมพูชา หรือพม่าในอดีต ต้องหนี อาฟริกาตอนนี้หนีได้เลย ทั้งทวีป ขนาดเซาท์ อาฟริกา อันดับหนึ่งยังปลิว

3. ผู้คนในหลายๆ ประเทศจะหันมาใช้ดอลลาร์ dollarization เช่นในอดีต แทนเงินท้องถิ่น เช่นที่กัมพูชาคนก็ถือดอลลาร์กันเยอะยาวนาน เวียตนาม ลาวก็เคย ละตินเป็นเรื่องปกติทำมาร่วม 40 ปี

4. ความต้องการถือเงินบาท สิงคโปร์ ฮ่องกง วอน อียู ดอลลาร์ จะเพิ่ม เงินตะวันออกกลางค้าลำบาก แลกที่อินเดียง่ายหน่อย ไปทำงานกันเยอะ ตลาดอินเดียนิยมมาก คนอินเดียไปทำงานเยอะ

5. เอาว่าเงินจะไหลออกจากประเทศ EM จำนวนมาก ค่าเงินจะยิ่งรูด ดูอีกสองปีข้างหน้าจะมีพวกเก็งค่าเงินเกิดทั่ว EiM เงินหยวนเป็นสำรองของทั่วโลกแค่ 1% เอง ไม่นิยมในตลาด ใช้ดอลลาร์ 60% EU 20% นอกนั้นก็เงินเยน เงินบาท

6. จากนี้ความเสี่ยงในการค้าขายระหว่างประเทศจะเยอะ จะมีพวกอยากขายของราคาถูกให้ไทย เอาเงินบาท ทำกำไรอัตราแลกเปลี่ยน แบงค์ชาติต้องระวังครับ

7.  มองออกว่าความเสี่ยงของประเทศที่หนี้ต่างชาติเยอะ สำรองน้อย หนี้ระยะสั้นสูง จะเจอค่าเงินตก เงินไหลออก เงินเฟ้อ ดอกเบี้ยเพิ่ม ธนาคารไม่ปล่อยกู้ อาจไม่มีจ่ายค่าน้ำมัน ต้องคุมสินค้าเข้า คุมการแลกเงิน ตรงนี้อินโดนีเซียออกอาการแล้ว

8. เงินไหลเข้าประเทศที่มีปัญหาจะแห้ง ค่าเงินไม่นิ่ง จะมีแบงก์พัง ธุรกิจพังตามมาในหลายประเทศ ไม่อยากพูด เจ็บปาก ประเทศพวกนี้จะเจอสถาบันการเงินล่ม ธุรกิจจะล้มลามเป็นลูกโซ่ ระวังบริษัทต่างชาติที่มีปัญหา ตลอดสองปีนี้ประเทศจำนวนมากเจอแนวนี้แหละ กรีซเล่นเอาห้าปี

9. contagion ทางด้านการผลิตก็สำคัญ คิดถึงน้ำท่วมกรุงเทพฯ สิครับ การผลิตรถยนต์ คอมพิวเตอร์โลก หยุดไปหกเดือน ย่านเอเซียเชื่อมกับจีนและญี่ปุ่นมาก ไทยคงไม่มีอะไร แต่โรคระบาดทางเศรษฐกิจส่งผลให้ราคาสินค้าเกษตรบางอย่างจะแย่

10. ประเทศ EM ส่วนใหญ่จะมีปัญหาคือค่าดอลลาร์เพิ่ม เงินท้องถิ่นลด ราคาน้ำมันมีแนวโน้มเพิ่ม เพราะภาษีนำเข้าของจีน เงินเฟ้อเพิ่มตามค่าเงินที่ลด ค่าดอลลาร์ที่แพง ดอกเบี้ยเพิ่มตามเงินที่ออกไป หาเงินใช้หนี้ ตามค่าเงิน ความกลัว ความแตกตื่น การตีราคาความเสี่ยงประเทศพุ่ง นี่คือโรคระบาดเศรษฐกิจครับ จากนี้อีกสองปีมีเรื่องราวเยอะแน่นอน


ตอนนี้ค่าเงินร่วงหนักเป็นแพทเทิร์นที่ละตินอเมริกา แอฟริกาดูจะแย่ ยุโรปตะวันออกดูไม่ดี เอเซียออกอาการที่ฟิลิปปินส์ อินโดนิเซีย อินเดีย คนยุคนี้ดูเงินสำรองประเทศและความนิ่งของค่าเงิน ของไทยมีดีครบ บวกหน้าตาดี สวยอีกต่างหาก

ประเทศไทยจะมีเงินไหลเข้ามาเยอะมาก เงินสำรองจะเพิ่ม อธิบดียุทธศาสตร์พาณิชย์บอกว่าการส่งออกจะเพิ่ม 9% คนรวยจะมาที่ดีที่มั่นคงแบบไทย ไม่กล้าไปประเทศที่เงินตก เซอร์วิสความปลอดภัยตกด้วย ตอนนี้ปลอดภัย นิ่งอันดับหนึ่งหรือสองของเอเซีย เงินมาซื้อพันธบัตรก็เยอะมาก ท่าทางประเทศนี้จะรวยในยุคนี้แหละ


เรื่องโดย : สมเกียรติ โอสถสภา