สมัยทำเรื่องจบที่มหาวิทยาลัย​เซีย​ะเ​หมิน​ (厦门大学) ผมเลือกทำหัวข้อ ‘ประสบการณ์​การรักษาคนไข้โรคซึมเศร้า’​ ที่เลือกทำหัวข้อนี้เพราะช่วงที่ฝึกงานมีเคสจิตเวชในมือเยอะมาก ซึ่งหลายเคสมีความต่อเนื่องและได้เห็นพัฒนาการของโรค


มอง ‘โรคซึมเศร้า’ ผ่านการแพทย์แบบตะวันตก
โรคซึมเศร้า เกิดจากความผิดปกติของสารเคมีในสมองชื่อ เซโรโทนิน (Serotonin) และ นอร์เอพิเนฟริน (norepinephrine) เมื่อสารเคมีดังกล่าวมีปริมาณน้อยลงส่งผลต่อร่างกาย จิตใจ และความคิด สังเกตได้จากอาการของคนไข้ ที่จะรู้สึกรู้สึกเบื่อหน่าย ไม่มีชีวิตชีวา ท้อแท้ ครุ่นคิด นอนไม่หลับ หรือมักจะดื่นกลางดึกแล้วนอนต่อยาก เหล่านี้ส่งผลกระทบให้ประสิทธิภาพการทำงานลดลงได้ ดังนั้น หากมีอาการดังกล่าวติดต่อกันนานเกินสองสัปดาห์ ควรไปพบจิตแพทย์และทำแบบประเมินภาวะซึมเศร้า (Depression Screening Tests) เพื่อรู้เท่าทันอาการของตน และหากได้รับคำวินิจฉัยว่าเป็นโรคซึมเศร้า ให้รับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ที่สำคัญคือ ห้ามหยุดกินยาเอง 
มอง ‘โรคซึมเศร้า’ ผ่านการแพทย์แผนจีน

ตามทฤษฎี​แพทย์จีน ​มองสาเหตุ​ของการเกิดโรคซึมเศร้า​ว่าเกิดจาก ‘การไหลเวียน​ที่ติดขัดของลมปราณ​ตับ’​ โดยสิ่งที่ทำให้ลมปราณ​ติดขัดมีมากมาย เช่น อารมณ์​ อาหาร ความเสื่อมของร่างกาย

แพทย์จีน รักษา โรคซึมเศร้า
วิทยานิพนธ์ ‘ประสบการณ์​การรักษาคนไข้โรคซึมเศร้า’ https://www.facebook.com/sapon.somvong

จากการที่ผมเก็บข้อมูลวิทยานิพนธ์​ สรุปประเด็นสำคัญ​ได้หลายอย่าง เช่น

  • คนไข้จิตเวชที่ป่วยมามากกว่า 2 ปี มักพบภาวะเลือดไหลเวียนไม่สะดวกร่วมด้วยทุกเคส
    เพราะฉะนั้นการออกกำลัง​กาย​จึงช่วยบรรเทา​อาการทางจิตเวช​ได้ดี เนื่องจากช่วยกระตุ้นการไหลเวียน​เลือดที่ง่ายที่สุดและคนไข้สามารถ​ทำได้เอง
  • คนไข้ที่ป่วยมานานมักจะมีอาการซับซ้อน ควรรักษาหลายวิธีร่วมกัน
    ทั้งฝังเข็ม ยาจีน รวมถึงต้องให้คำแนะนำเพื่อปรับเปลี่ยนทัศนคติที่มีต่อชีวิตในระยะยาว
https://unsplash.com
  • อาการทางจิตเวชจะมีอาการข้างเคียงเยอะ เช่น นอนไม่หลับ ปวดหัว ปวดเมื่อย ปวดท้อง อ่อนเพลีย มีไข้ต่ำ
    ระหว่างการรักษาจำเป็นที่จะต้องรักษาอาการข้างเคียงเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้ควบคู่ด้วย ยิ่งอาการข้างเคียงลดลงมากเท่าไร กำลังใจของคนไข้ก็จะยิ่งดีขึ้นเท่านั้น
  • โรคจิตเวช นอกจากจะเป็นโรคที่คนไข้ต้องต่อสู้กับตัวเองแล้ว ยังเป็นแบบทดสอบความรักความสามัคคี​ของคนรอบข้างและคนในครอบครัวด้วย
    โดยคนไข้ที่หายขาดส่วนใหญ่มีคนรอบตัวเป็นกำลังเสริมที่คอยสนับสนุน​ให้เขาต่อสู้กับโรคนี้ เพราะฉะนั้น การสร้างความเข้าใจโรคนี้ให้แก่ญาติของคนไข้ก็เป็นสิ่งจำเป็นที่หมอต้องทำด้วยเช่นกัน

ขอขอบคุณ​คนไข้ทุกเคส อาจารย์​ที่ปรึกษา​ ศาสตราจารย์​โจวไห่หง อาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านยาสมุนไพร​จีน มหาวิทยาลัย​เซียะ​เ​หมิน​ ที่ช่วยขัดเกลาวิทยานิพนธ์​เล่มนี้อย่างละเอียด​

สำหรับคนไข้จิตเวช​ ผมขอให้กำลังใจทุกคนที่กำลังต่อสู้กับโรคนี้อยู่ เข้าใจว่ามันยาก แต่ไม่ได้แปลว่า เราทำไม่ได้…สู้ๆ นะครับ


สพล แพทย์จีน ซึมเศร้าเรื่อง : แพทย์จีน สพล สมวงษ์

 

 


อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับโรคซึมเศร้า

5 ไลฟ์สไตล์เปลี่ยนชีวิต ปรับอารมณ์ ป้องกันโรคซึมเศร้า อย่างได้ผล

จิตแพทย์แนะวิธี สร้างเกราะคุ้มกันคนข้างตัว ให้ห่างไกลจากการฆ่าตัวตาย