ต้องขอออกตัวก่อนเลยว่าไม่ใช่แฟนพันธุ์แท้ซูเปอร์ฮีโร่มาร์เวล ทว่า เมื่อใดก็ตามที่ได้เสพภาพยนตร์ซูเปอร์ฮีโร่ อย่าง Spider Man, The X-men, The Fantastic four หรือ The Incredible Hulk นอกจากความบันเทิงที่ได้รับตลอดการรับชมแล้ว ก็อดคิดไม่ได้ว่าผู้แต่งเรื่องราวซูเปอร์ฮีโร่เหล่านี้คือใคร เขาผู้นี้จะต้องมีจินตนาการในระดับไหนกันนะ ถึงสามารถสร้างสรรค์เรื่องราวของซูเปอร์ฮีโร่ที่ไม่ได้มีแค่พลังความสามารถเหนือมนุษย์ที่น่าทึ่ง แต่ทุกซูเปอร์ฮีโร่ล้วนมีเรื่องราวชีวิตทั้งด้านสว่างและด้านมืด สื่อถึงสัจธรรมชีวิตมนุษย์ในโลกแห่งความเป็นจริงได้อย่างแยบยล กระทั่งได้ไปค้นข้อมูลว่า บิดาผู้มอบลมหายใจให้กับตัวละครซูเปอร์ฮีโร่ในมาร์เวลคอมมิค จนในเวลาต่อมาได้ถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนต์ มีนามว่า สแตน ลี Stan Lee

หากจะให้บอกเล่าชีวิตของชายชื่อ สแตน ลี Stan Lee เขาผู้นี้ มีเรื่องราวชีวิตที่โชคชะตาผลักให้เขาไปเขากับชีวิตด้านมืด ด้านหม่น และด้านสว่าง ไม่ต่างกับซูเปอร์ฮีโร่จากปลายปากกาของเขาเลย


ชีวิตวัยเด็กในครอบครัวที่ยากจน ลืมตาอ้าปากได้ด้วยพรสวรรค์และพรแสวง

ความทรงจำวัยเด็กของ เด็กชาย สแตน ลี เกิดขึ้นในอพาร์ทเมนต์เล็กๆ ย่านวอชิงตันไฮท์ พ่อของเขาเป็น ผู้ลี้ภัยชาวโรมาเนีย ที่อพยพย้ายถิ่นฐานมาหางานในเมืองใหญ่ของสหรัฐอเมริกา และพบรักกับแม่ ชาวเมืองนิวยอร์ก จากนั้นได้สร้างครอบครัวเล็กๆ ที่แม้จะอยู่ด้วยกันอย่างอบอุ่น แต่บ่อยครั้ง ที่พ่อหางานตัดผ้ารายวันในหนังสือพิมพ์ไม่ได้ ก็มักฉุนเฉียว และมีปากเสียงกับแม่อยู่บ่อยๆ ซึ่งนี่เป็นภาพจำที่ ลี ไม่เคยลืม และทำให้เขาตั้งใจว่า เมื่อเขาโตขึ้น เขาจะต้องออกจากอพาร์เมนต์รูหนู และทำงานหาเงิน ซื้อบ้านหรือห้องที่ใหญ่โต สะดวกสบายกว่านี้ให้ได้

ตั้งแต่ ลี จำความได้ เพื่อนแท้ที่ไม่เคยห่างจากกายเขาเลย คือ หนังสือ ลี ให้คำจำกัดความนิสัยรักการอ่านของเขาว่า เขาอ่านไม่เลือก ตั้งแต่ฉลากซอสมะเขือเทศ ยันเรื่องราวการผจญภัยของทาซาน และอัตชีวประวัติของ วิคเตอร์ ฮูโก หรือ เชคสเปียร์ โดยมีแม่ยืนมองเขาอย่างชื่นชมอยู่ไม่ห่าง

และเมื่อ พ่อ แม่ ได้ให้ของขวัญ ลี เป็นจักรยาน ชีวิตเขาก็เหมือนติดปีก เขาปั่นจักรยานไปทุกที่ที่อยากไป โดยสถานที่สุดโปรดคือโรงหนัง เขาเล่าว่า “ผมชอบสิงอยู่ที่โรงหนังและคลั่งฮีโร่แนวผจญภัย เออร์รอล ฟลิน ในบทโรบินฮู้ด เป็นตัวละครที่ผมชื่นชอบที่สุดคนหนึ่ง”

พอโตขึ้น ลี ทำงานแทบทุกอย่าง ทั้งงานที่ใช้แรงงานอย่างเด็กส่งข้าวกลางวัน ลูกจ้างในโรงงานทำกางเกง ไปจนถึงงานใช้สมองและทักษะด้านการเขียน อย่างรับจ้างเขียนข่าว เขียนโฆษณาให้คลินิก จนวันหนึ่งเขาได้ข่าวจากสำนักพิมพ์ไทม์ลีคอมิกส์ว่ากำลังต้องการคนเขียนคอมิกส์บุ๊คเพิ่ม ลี ไม่รอช้าไปเจรจากับ โจ ไซมอน บรรณาธิการของ ไทม์ลีคอมิกส์ กระทั่งได้งานในฐานะ นักวาดคอมิกส์หน้าใหม่ ที่ในเวลาต่อมาไม่นาน ไซมอน อนุญาตให้เขาเขียนคอมิกส์ เรื่อง กัปตันอเมริกา 2 หน้า ในชื่อเรื่อง “กัปตันอเมริกาสกัดแผนพิฆาต”


สแตน ลี Stan Lee

เข้าสู่ยุคทองของ มาร์เวลคอมิกส์ ยุคแห่งซูเปอร์ฮีโร่ครองเมือง

หลังจากนั้น เขาตัดสินใจออกจากแวดวงคอมิกส์ไปปฏิบัติหน้าที่เป็นทหาร ก่อนจะกลับมาสู่วงการคอมิกส์ในยุคที่ ดีซีคอมิกส์ กำลังครองใจคนอ่าน ด้วยการ์ตูนเรื่อง จัสติสลีค ซึ่งในความคิดของ ลี มองว่า ทำไมการ์ตูนเรื่องนี้จึงขายดีมาก ทั้งๆ ที่เนื้อเรื่องก็เป็นการเล่าเรื่องซูเปอร์ฮีโร่ทั่วไป และด้วยความดังของจัสติสลีคนี้เอง ทำให้ ลี โดนกดดันจากเจ้านายในตอนนั้นให้เขียนคอมิกส์สักเรื่องขึ้นมาให้สร้างกระแสให้ได้เหมือนจัสติสลีค ซึ่ง ลี ก็พยายามอย่างมาก จนเริ่มท้อแท้ ที่ไม่สามารถคิดคอมิกส์เรื่องใหม่ออกมาได้ กระทั่ง โจนนี่ ภรรยาของเขา ให้สติว่า

“ฉันเชื่อมั่นว่าคุณเป็นนักเขียนคอมิกส์แนวฮีโร่ที่มีความสามารถคนหนึ่งในโลก ที่เขียนเรื่องซูเปอร์ฮีโร่ได้ถูกใจคนทุกวัย ฉันเชื่อว่าคุณสามารถสร้างคอมิกส์ซูเปอร์ฮีโร่ในแนวที่คุณถนัดและทำให้มันโด่งดังได้ ฉันอยากให้คุณทำให้เต็มที่ ถ้ามันไม่ปัง คุณก็ไม่มีอะไรจะเสีย มาร์ตินเจ้านายของคุณก็แค่ไล่คุณออกเท่านั้น ลองดูซักตั้งสิ”

เมื่อได้รับกำลังใจจากภรรยา ลี ก็กระโดดลงสู่สังเวียนเขียนคอมิกส์อีกครั้ง โดยคราวนี้ ลี ได้สร้างคาร์แรคเตอร์ทีมซูเปอร์ฮีโร่ที่โดนใจคนทั่วโลกเป็นเรื่องแรก นั่นคือ The Fantastic Four ซึ่งเขาได้แรงบันดาลใจมาจากมนุษย์ไฟ ที่ คาร์ล เบกอส เป็นผู้วาดไว้ แล้วคิดคาร์แรคเตอร์เพิ่มขึ้นมา ในปี 1961 จากนั้นไม่นาส เขาก็ร่วมกับ แจ็ค เคอร์บี ก่อตั้งบริษัท มาร์เวลคอมิกส์ Marvel Comics ขึ้นในที่สุด

หลังจาก The Fantastic Four โด่งดังเป็นพลุแตก เรื่องต่อมาที่ออกมาจากปลายปากกา ลี คือ  The Incredible HULK ที่ตั้งแต่แรกเริ่ม ฮัค ไม่ได้มีตัวสีเขียว แต่เครื่องพิมพ์ตอนนั้นดันสีเพี้ยน จากตัวสีเทาเลยเป็นตัวสีเขียวตั้งแต่นั้น ต่อมา Spider Man ก็ถือกำเนิดขึ้น จากคำสบประมาทของเจ้านายของเขาว่าโครงเรื่องนั้น “ไม่เข้าท่า วัยรุ่นจะเป็นซูเปอร์ฮีโร่ได้อย่างไง” ซึ่งหลังจากปล่อยการ์ตูนเรื่อง สไปเดอร์แมน ออกไปไม่นานใช้เวลาไม่นาน ลี ก็สามารถลบคำสบประมาทได้ ด้วยยอดขายถล่มทลายของไอ้แมงมุม ที่เป็นยอดขายที่ดีที่สุด ในรอบ 10 ปี ของวงการคอมิกส์ทีเดียว

THOR เทพเจ้าสายฟ้า, Ant-man and The Wasp, The X-Men, The Iron man เป็นคอมิกส์เรื่องต่อๆ มา ที่ ลี ได้เข้าไปมีบทบาท ทั้งในฐานะผู้วางโครงสร้าง ผู้เขียนบท ผู้แต่ง ซึ่งแต่ละเรื่องแค่ได้ยินชื่อ สาวกหนังซูเปอร์ฮีโร่ก็คงรู้กันแล้วว่า โด่งดังแค่ไหน


สแตน ลี Stan Lee ผู้เป็นมากกว่าทีมผู้ให้กำเนิด จักรวาลมาร์เวล

และแล้ว เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2018 ที่ผ่านมา สแตน ลี ผู้ได้ชื่อว่าเป็นบิดาของฮีโร่มาร์เวล ก็ได้จากโลกนี้ไป ทิ้งไว้เพียงภาพจำของชายผู้ที่เป็นทั้ง ผู้เขียน ผู้แต่ง บรรณาธิการ ให้กับมาร์เวล ในระหว่างยุค 60-70s และผู้อยู่เบื้องหลังยุคทองของมาร์เวล

ไม่เพียงเท่านั้น สาวกจักรวาลมาร์เวลยังจดจำ ลี ในฐานะนักแสดงรับเชิญในภาพยนต์มาร์เวลหลายเรื่อง ที่เขามีส่วนในการเขียน ไม่ว่าจะเป็น Spider Man, Iron Man หรือ Fantastic Four และอีกหลายเรื่อง ซึ่งเขาเคยกล่าวไว้ว่า “การมีผมแจมเป็นนักแสดงอยู่ในหนังเรื่องต่างๆของฮีโร่มาร์เวลถือเป็นธรรมเนียมไปแล้ว”

ท้ายที่สุดแล้ว บิดาผู้ให้กำเนิดซูเปอร์ฮีโร่ ผู้ที่สร้างความสุขให้กับคนทั่วโลก ก็ได้กลับคืนไปสู่จักรวาลที่น่าจะไม่ต่างกับจักรวาลของซูเปอร์ฮีโร่ที่เขาสร้างไว้ตลอดกาลแล้ว ทว่า สิ่งที่เขาสร้างไว้กับวงการการ์ตูนหรือคอมิกส์ในนาม มาร์เวล นั้นจะไม่เลือนหายไปจากใจแฟนๆ ของ ซูเปอร์ฮีโร่มาร์เวลแน่นอน

และเขายังได้ทิ้งคำพูดกินใจ ที่ให้สติใครหลายคนให้เชื่อมั่น ศรัทธา ในสิ่งที่ตัวเองรัก และตั้งใจทำมันอย่างเต็มที่ ซึ่งที่สุดแล้ว ผลลัพธ์ที่ตอบกลับมา คือความสุขในการใช้ชีวิตนั่นเอง

“To many people don’t really do what their heart’s desire is but they try to do something else. Because they think it’ll be easier to get a job or to make money & if that happens then when you’re doing it you feel like you’re working. By if you do what you really want to do you feel like you’re playing.”

“สำหรับผู้คนบนโลกที่เลือกจะไม่ทำในสิ่งที่หัวใจบอกมาว่ารัก ว่าชอบ แต่กลับไปทำในสิ่งที่ดูว่าจะง่ายกว่า เพียงเพื่อต้องการได้งาน ได้เงิน ถ้าสถานการณ์นี้เกิดขึ้น คุณจะรู้สึกเหมือนทำงานอยู่ตลอดเวลา แต่ถ้าในทางกลับกัน คุณเชื่อเสียงหัวใจตัวเอง ทำในสิ่งที่ตนเองชอบและรัก วันนั้นคุณจะได้พบกับความสุขและรู้สึกเหมือนคุณกำลังเล่นสนุกอยู่”


อ้างอิง : หนังสือเรื่อง “Stan Lee กำเนิดจักรวาล Marvel” วรรณวิศา หนูยงค์ ผู้แปล .นนทบุรี : ไอดีซี พรีเมียร์, 2559


อ่านเรื่องราว บุคคลสำคัญทั่วโลก สร้างแรงบันดาลใจ

รางวัลโนเบล กับ ความมีชีวิตชีวาเชิงประจักษ์

เปิดตำราความสำเร็จ ฉบับ NIKE Just Do it ของ Phil Knight ผู้ให้กำเนิด ไนกี้