เป็นที่น่ายินดีไม่น้อย ที่ในการประชุมนานาชาติระดับรัฐมนตรีเรื่องเบาหวาน (Ministerial Conference on Diabetes) ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่  26 – 27 พฤศจิกายน 2561 ณ ประเทศสิงคโปร์ มีนวัตกรรมทางการแพทย์ฝีมือทีมบุคลากรโรงพยาบาลราชวิถี กรมการแพทย์ ได้รับรางวัลนวัตกรรมการบริการที่เป็นเลิศ จากโครงการ Thai Public Service Award พ.ศ. 2559 ไปแนะนำให้ชาวโลกได้รู้จักด้วย นั่นคือ ‘Smart Watch’ เตือนภาวะน้ำตาลต่ำ หรือ นาฬิกาอัจฉริยะเตือนภาวะน้ำตาลต่ำ ซึ่งนำไปใช้ช่วยชีวิตผู้ป่วยโรคเบาหวานเมื่อเกิดภาวะน้ำตาลต่ำอย่างได้ผล


สิงคโปร์ ฮือฮา ‘Smart Watch เตือนภาวะน้ำตาลต่ำ ยกเป็น นวัตกรรมเพื่อผู้ป่วยโรคเบาหวานที่แท้จริง

หลังจาก นายแพทย์ธวัช สุนทราจารย์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงสาธารณสุข ได้นำเสนอนวัตกรรม “นาฬิกาอัจฉริยะเตือนภาวะน้ำตาลต่ำ” หรือ “Warning Watch on hypoglycemia” ฝีมือบุคลากรการแพทย์ไทย มีผู้เข้าร่วมการประชุม ซึ่งเป็นทั้งผู้นำประเทศ บุคลากรทางการแพทย์ทุกแขนงจากนานาชาติให้ความสนใจ Smart Watch เตือนภาวะน้ำตาลต่ำนี้มาก เพราะส่วนใหญ่มองว่า นี่เป็นนวัตกรรมที่คิดค้นขึ้นเพื่อผู้ป่วยโรคเบาหวานที่แท้จริง

ยิ่งในประเทศสิงคโปร์ ซึ่งมีสถานการณ์โรคเบาหวานที่น่าเป็นห่วง โดยที่ผ่านมาสิงคโปร์ได้ประกาศสงครามกับโรคเบาหวานอย่างเป็นทางการ มาตั้งแต่ พ.ศ. 2559 ถึงขั้นกำหนดเป็นยุทธศาสตร์ชาติ War on diabetes in 2016 เนื่องจากมีผู้ป่วยโรคเบาหวานสูงถึง 4.5 แสนคนจากประชากรทั้งหมด 5.6 ล้านคน และมีการคาดการณ์ว่าอาจจะมีผู้ป่วยเบาหวานสูงถึงหนึ่งล้านคนในปี 2593 (ค.ศ. 2050) ดังนั้น เมื่อทราบว่า ประเทศไทยได้ประดิษฐ์ Smart Watch เตือนภาวะน้ำตาลต่ำ  จึงให้ความสนใจอย่างมาก


อัปเดต สถานการณ์ผู้ป่วยโรคเบาหวานในไทย โรคจากพฤติกรรมที่คนไทยไม่น้อยเป็นกัน

ในการประชุมนานาชาติระดับรัฐมนตรีเรื่องเบาหวาน ที่ประเทศสิงคโปร์ ครั้งนี้ ได้มีการประชุมหารือในหัวข้อใหญ่ 3 หัวข้อ ประกอบด้วย 1) สถานการณ์ของโรคเบาหวาน โอกาสและความท้าทาย 2) การจัดการปัญหาเบาหวานด้วยการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมสำหรับการส่งเสริมสุขภาพและการบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ และ 3) การเปลี่ยนแปลงเพื่อสุขภาพที่ดีกว่า : การใช้เทคโนโลยีและพฤติกรรม

ดังที่เกริ่นข้างต้น นายแพทย์ธวัช ได้ร่วมกล่าวถ้อยแถลงในที่ประชุมในหัวข้อที่ 3 นำเสนอนวัตกรรมของไทย “นาฬิกาอัจฉริยะเตือนภาวะน้ำตาลต่ำ” โดยอธิบายถึงสถานการณ์ผู้ป่วยโรคเบาหวานในไทยว่า

ที่ผ่านมา ประเทศไทย มีสถานการณ์ผู้ป่วยโรคเบาหวานที่น่าเป็นห่วงไม่น้อยกว่าสิงคโปร์หรือทั่วโลก โดยประชากรไทยอายุ 15 ปีขึ้นไป ป่วยด้วยโรคเบาหวานเพิ่มขึ้นตั้งแต่ปี 2552 จากร้อยละ 6.9 เป็นร้อยละ 8.9 ในปี 2557 หรือในตอนนั้น มีผู้ป่วยเบาหวานถึง 4.8 ล้านคนแล้ว ซึ่งตามสถิติ เบาหวาน เป็นโรคยอดฮิตที่พบได้ในผู้สูงวัย โดยเฉพาะคนที่มีอายุ 60–79 ปี ซึ่งมีความชุกในการเกิดโรคอยู่ที่ร้อยละ 19.2 (60–69 ปี) และ 18.8 (70–79 ปี)

และสถานการณ์ผู้ป่วยโรคเบาหวานของไทย มีผู้ป่วย 2 กลุ่มที่น่าเป็นห่วง คือ กลุ่มแรก เป็นโรคเบาหวาน แต่ไม่รู้ตัวว่าเป็น จึงไม่ได้รับการรักษา พบมากในคนที่มีอายุน้อย เป็นผู้ชายมากกว่าผู้หญิงและผู้ชายที่มีอายุ 80 ปีขึ้นไป ส่วนกลุ่มที่ 2 คือ ผู้ป่วยที่รู้ตัวว่าเป็นเบาหวาน ได้รับการรักษาแล้ว แต่ยังไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้ ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย แต่ปัญหาสำคัญที่น่าเป็นห่วงมากสำหรับผู้ป่วยกลุ่มนี้ คือ ยังควบคุมน้ำตาลได้ไม่ดีนัก โดยเฉพาะคนที่มีอายุตั้งแต่ 45 ปีขึ้นไป ทั้งหญิงและชาย ดังนั้น โจทย์ที่วงการแพทย์ไทยต้องคิดเพื่อแก้ไขปัญหาโรคเบาหวาน มีอยู่ 2 ประการ คือ

“จะทำอย่างไรให้คนเข้ารับการตรวจเบาหวานตั้งแต่เนิ่นๆ” เพื่อเข้ารับการรักษาได้ทันท่วงที

“จะทำอย่างไรให้คนที่เข้ารับการรักษา สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ ” ซึ่งกุญแจสำคัญของเรื่องนี้คือ การดูแลและจัดการตนเองในเรื่องอาหาร การออกกำลังกาย กินยา และ/หรือฉีดอินซูลิน”

ดังนั้น นาฬิกาอัจฉริยะเตือนภาวะน้ำตาลต่ำ จึงเป็นนวัตกรรมหนึ่งที่ตอบโจทย์การดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานได้อย่างตรงจุด


Smart Watch เตือนภาวะน้ำตาลต่ำ’ นวัตกรรมรางวัลการันตี พัฒนาต่อเนื่อง ดีไซน์สมาร์ท ล้ำสมัย

จากบทสรุปนี้ นายแพทย์ธวัช ได้อธิบายกับที่ประชุมต่อว่า ในการรักษาผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ผ่านมาพบว่า ผู้ป่วยร้อยละ 67 เคยประสบภาวะน้ำตาลต่ำขั้นรุนแรง ดังนั้น นาฬิกาอัจฉริยะเตือนภาวะน้ำตาลต่ำ นี้ จึงได้รับการออกแบบให้สามารถตรวจจับสัญญาณ 3 ประการของภาวะน้ำตาลต่ำ คือ เหงื่อออก อุณหภูมิที่ผิวหนังลดต่ำลง และหัวใจเต้นเร็ว ส่งสัญญาณเตือนผู้ป่วยได้อย่างรวดเร็วหากมีอาการดังกล่าว จึงช่วยป้องกันภาวะน้ำตาลต่ำขั้นรุนแรงที่อาจเป็นอันตรายแก่ผู้ป่วยอย่างได้ผล

ผศ.นพ.สถิตย์ นิรมิตมหาปัญญา แพทย์ประจำกลุ่มงานอายุรศาสตร์โรคต่อมไร้ท่อ รพ.ราชวิถี หนึ่งในทีมผู้วิจัยและคิดค้น Smart Watch เตือนภาวะน้ำตาลต่ำ อธิบายว่า

“เมื่อผู้ป่วยเบาหวานเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำกว่า 70 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร จะเกิดอาการเหมือนคนที่รู้สึกหิว รู้สึกหวิวๆ ใจสั่น เหงื่อออก มือสั่น กังวล คลื่นไส้ บางครั้งอาจหนักจนถึงขั้นชักเกร็ง หรือหมดสติได้ ซึ่งพบว่าในกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานและมีภาวะติดเตียง มีความเสี่ยงที่จะเสียชีวิตจากภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ เนื่องจากไม่สามารถร้องขอความช่วยเหลือได้ทัน ดังนั้น นาฬิกาอัจฉริยะเตือนภาวะน้ำตาลต่ำ ซึ่งมีตัวเซนเซอร์ที่ตรวจจับเรื่องของการเต้นของหัวใจ อุณหภูมิร่างกาย ความชื้นหรือเหงื่อและภาวะมือสั่น จะช่วยประมวลผลออกมาได้ว่าผู้ป่วยมีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำหรือไม่ และเมื่อตรวจเจอ นาฬิกาจะแจ้งเตือนทันทีหากมีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ จึงสามารถปกป้องชีวิตผู้ป่วยโรคเบาหวานได้ทันก่อนหมดสติ หรือเสียชีวิต”

นอกจากนั้น ผศ.นพ.สถิตย์ ยังให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า นาฬิกานี้สามารถนำมาใช้งานได้ 2 ส่วน คือ ในโรงพยาบาล โดยข้อมูลจากนาฬิกาจะถูกส่งไปยังพยาบาลทันที ทำให้ทราบและช่วยเหลือผู้ป่วยได้ทันการณ์ และอีกส่วนคือการใช้งานในผู้ป่วยเบาหวานทั่วไป ที่มีการเชื่อมข้อมูลกับแอปพลิเคชันทางสมาร์ทโฟน ช่วยให้ผู้ป่วยรู้ตัว เพิ่มระดับน้ำตาลให้ตัวเองได้ทัน

โดยการแจ้งเตือนจะมี 2 ระดับ คือ สีเหลือง คือ เสี่ยงปานกลาง และ สีแดง คือ เสี่ยงรุนแรงต้องรีบเพิ่มระดับน้ำตาลทันที ซึ่งจะช่วยให้ผู้ป่วยไม่ต้องเจาะเลือด เพราะบางครั้งเมื่อเกิดเหตุก็เจาะเลือดไม่ทัน หรือต้องเจาะเลือดหลายครั้ง

ทั้งนี้ ในอนาคตจะมีการพัฒนาในเรื่องของระบบจีพีเอส ส่งข้อมูลไปยังญาติให้ทราบด้วย เพื่อให้ความช่วยเหลือผู้ป่วยได้ทัน อย่างไรก็ตาม ทีมงานนักวิจัยผู้คิดค้นได้ศึกษาและพัฒนาเรื่องความแม่นยำในการตรวจระดับน้ำตาล เมื่อเทียบกับการตรวจด้วยการเจาะเลือดโดยตลอด

จากการบรรรยายในการประชุมที่ประเทศสิงคโปร์นี้ นายแพทย์ธวัช ได้แถลงสรุปอัปเดตล่าสุดด้วยว่า ขณะนี้ได้จัดทำ นาฬิกาอัจฉริยะเตือนภาวะน้ำตาลต่ำ ให้เป็นนาฬิกาต้นแบบที่มีความเหมาะสมต่อการใช้งานเรียบร้อยแล้ว และอยู่ระหว่างการพัฒนาต่อยอดเพื่อให้มีรูปแบบที่ทันสมัย ใช้งานสะดวก และราคาถูกลงเพื่อให้ผู้ป่วยเข้าถึงได้ โดย ในฐานะ กระทรวงสาธารณสุขของไทย นายแพทย์ธวัช ได้ยืนยันว่าจะไม่หยุดพัฒนานวัตกรรมต่างๆ โดยจะผสมผสานกับเทคโนโลยีสมัยใหม่เพื่อช่วยในการป้องกันและลดภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้นกับผู้ป่วยเบาหวานต่อไป


อ้างอิง :


นวัตกรรมฝีมือบุคลากรทางการแพทย์ไทย ไม่แพ้ชาติใดในโลก ไปอัปเดตกันต่อ

รู้จักแล้วจะรัก ‘หุ่นยนต์ดินสอมินิ เวอร์ชัน 4’ หุ่นยนต์สัญชาติไทยที่เกิดมาเพื่อ สังคมผู้สูงอายุ โดยเฉพาะ

แอปพลิเคชัน DeepEye ตรวจเบาหวานขึ้นตาได้ง่ายๆ ผ่านสมาร์ทโฟน

คน กลัวเข็ม ได้เฮ วิศวกรรมศาสตร์ จุฬา ผลิตนวัตกรรม เพื่อคน กลัวเข็ม ใช้แทนเข็มฉีดยาสำเร็จ