ภารกิจหลักประการหนึ่งของ EEC-HDC (Human Development Center) ที่กำลังขับเคลื่อนงานด้านการศึกษาให้กับสำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) คือการประสานผู้เชี่ยวชาญด้านต่างๆ ใน 10 S-Curves เพื่อรองรับการขยายตัวของ EEC ที่มีความต้องการกำลังคนในภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก


อุตสาหกรรมการแปรรูปอาหาร (Food for the Future) เป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมเป้าหมาย ซึ่งแม้ว่าอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหารจะอยู่ใน (First S-Curve) หรือ 5 อุตสาหกรรมเดิมที่มีศักยภาพ ทว่า อุตสาหกรรมการแปรรูปอาหาร มีความสำคัญและมีความต้องการกำลังคนในด้านนี้ไม่น้อย โดย EEC-HDC ได้แต่งตั้ง ‘รองศาสตราจารย์ ดร.ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย’ ผู้เชี่ยวชาญด้านอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหาร เป็นหนึ่งคณะทำงาน EEC-HDC ในฐานะผู้ทรงคุณวุฒิด้านอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหาร

นอกจากนี้ EEC-HDC ยังประสานความร่วมมือไปยังทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหาร ซึ่งหนึ่งในหน่วยงานที่มีศักยภาพของอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหารคือ “สถาบันอาหาร” ในฐานะองค์กรด้านวิชาการ โดยมี คุณยุวภา ใจบุญ ผู้เชี่ยวชาญพิเศษฝ่ายยุทธศาสตร์ และ คุณอุทัย ประทุมทอง รองผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาอุตสาหกรรมการผลิต สถาบันอาหาร กระทรวงอุตสาหกรรม เป็นหนึ่งในภาคีความร่วมมือด้านอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหารของ EEC-HDC

บทบาทสำคัญ 4 ด้านของ “สถาบันอาหาร” 

1. ความปลอดภัย: ร่วมมือกับหน่วยงานหลักของประเทศ ส่งเสริมให้สินค้าอาหารไทยมีความปลอดภัย และสนับสนุนให้เกิดมาตรฐานการควบคุมด้านอาหารปลอดภัยตามมาตรฐานที่กำหนดโดยองค์การการค้าโลก และองค์การด้านอาหารระหว่างประเทศ

2. การวิจัยและพัฒนา: สนับสนุนและวางนโยบายแผนยุทธศาสตร์การวิจัยและการพัฒนาด้านนวัตกรรมอาหารของประเทศ ให้มีประสิทธิภาพในการสร้างศักยภาพการแข่งขันแก่อุตสาหกรรมอาหารไทย ทั้งทางด้านการผลิต การแปรรูป และการจำหน่าย ในแต่ละขั้นตอนของห่วงโซ่อาหาร โดยร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สถาบันวิจัย สถาบันการศึกษา

3. เป็นแหล่งวิจัยเชิงลึก: ประสานหน่วยง0านหลักคือ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงการต่างประเทศ  รวบรวมวิเคราะห์ สังเคราะห์ และเผยแพร่ข้อมูลเชิงลึก ที่ทันสมัยและเป็นประโยชน์ สำหรับงานภาครัฐ และเอกชน เพื่อนำข้อมูล ไปใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆ อาทิ การเจรจาทางการค้า การจัดทำมาตรฐาน การตัดสินใจในเชิง การค้า ทั้งนี้เพื่อเพิ่มศักยภาพในการแข่งขัน และเสถียรภาพของอุตสาหกรรมอาหารของประเทศ

4. การพัฒนาธุรกิจ: สนับสนุน สร้างความเข้มแข็งและพัฒนาตลาดอาหารครบวงจร ตั้งแต่ต้นน้ำหรือการผลิต (Supply) จนถึงปลายน้ำหรือผู้บริโภค (Demand) ให้เกิดการรวมกลุ่ม ก่อให้เกิดประสิทธิภาพทั้งด้านผู้ผลิต การกระจายสินค้า และการสนองตอบตามความต้องการของตลาด ทั้งที่มีอยู่ในปัจจุบันและตลาดใหม่ๆ ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต (Matching Demand and Supply)


ตอบโจทย์ตลาดอาหารโลกได้ ด้วย First S-Curve 

บทบาททั้ง 4 ด้านของ “สถาบันอาหาร” สอดคล้องกับอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหาร (Food for the Future) หนึ่งในอุตสาหกรรมเป้าหมาย (First S-Curve) ที่มีแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงในตลาดอาหารทั่วโลก ดังนี้

1. ความต้องการมาตรฐานความปลอดภัยและความสามารถในการตรวจสอบย้อนกลับที่สูงขึ้นจากผู้บริโภคอาหาร

2. การเพิ่มขึ้นของความต้องการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพและผลิตภัณฑ์อาหารเสริม

3. การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากแหล่งโปรตีนทางเลือก ซึ่งใช้พลังงาน ทรัพยากร และต้นทุนในการผลิตน้อยกว่าแหล่งโปรตีนจากสัตว์

ในปัจจุบัน ประเทศไทยสามารถใช้การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เป็นโอกาสในการยกระดับอุตสาหกรรมอาหารแปรรูป โดยส่งเสริมอุตสาหกรรมย่อยดังนี้

1. สารสกัด/ผลิตภัณฑ์จากสารสกัด

2. สารออกฤทธิ์

กลุ่มอุตสาหกรรมย่อยเพิ่มเติม

1. อุตสาหกรรมเกี่ยวกับการเพิ่มมาตรฐานด้านการตรวจสอบย้อนกลับในกฎระเบียบความปลอดภัยด้านอาหาร

2. กลุ่มอุตสาหกรรมวิจัยและผลิตโภชนาการเพื่อสุขภาพ

3. อาหารที่มีการเติมสารอาหาร

4. ผลิตอาหารไทยไขมันต่ำ พลังงานต่ำ และน้ำตาลต่ำ

5. ผลิตสารออกฤทธิ์ และสารสกัดจากวัตถุดิบทางธรรมชาติ

6. อาหารทางการแพทย์ และอาหารเสริม

7. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์อาหารแปรรูปที่ใช้โปรตีนจากแหล่งทางเลือก เช่น โปรตีนเกษตร


‘Future Food for Life’ โครงการด้านนวัตกรรมอาหารที่เกิดขึ้นแล้ว

ในปัจจุบัน มีโครงการหนึ่งของ “สถาบันอาหาร” เกี่ยวกับอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหาร คือ โครงการ Future Food for Life หรือ อาหารไทย 4.0 ซึ่งแบ่งออกเป็น 4 ด้าน ดังนี้

1. Functional Food อาหารและเครื่องดื่มเสริมสุขภาพ: อาหารที่เราสามารถบริโภคเพื่อช่วยทำหน้าที่บางอย่างเป็นการเฉพาะซึ่งจะส่งผลดีต่อสุขภาพผู้บริโภค

2. Medical Food อาหารทางการแพทย์: การออกแบบอาหารเพื่อการบำบัดรักษาผู้ป่วยเฉพาะโรค เปลี่ยนยาเป็นอาหาร หรือที่เรียกว่า “อาหารเป็นยา”

3. Organic Food อาหารอินทรีย์: กระบวนการผลิตอาหารที่ไม่ใช้สารเคมีใดๆ และกระบวนการผลิตอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์ที่เข้มงวด และมีการรับรองมาตรฐาน

4. Novel Food อาหารนวัตกรรม: อาหารที่ไม่เคยมีการผลิตมาก่อนหรือมีวัตถุดิบที่มาจากพืชและสัตว์ที่ใช้เทคนิคการผสมพันธุ์แบบใหม่

นอกจากนี้ ยังมีอีกหนึ่งโครงการที่น่าสนใจ คือ โครงการอาหารอนาคตสู่อาหารชาญฉลาด (Intelligent Future Food) เพื่อยกระดับการผลิตอาหารในภาคอุตสาหกรรมและธุรกิจบริการอาหารของไทยให้มีคุณภาพ ปลอดภัย มีคุณค่าโภชนาการที่เหมาะสม และส่งเสริมการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลผลิตการเกษตรของไทย ทั้งยังเป็นการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน รวมทั้งเพื่อผลิตสินค้าที่ตอบสนองความเชื่อมั่นด้านผลผลิตทางการเกษตรของประเทศในทิศทางที่สอดคล้องกับกระแสการบริโภคของตลาดโลก


นวัตกรรมด้านอาหารและเครื่องดื่มที่น่าสนใจ

จาก “กาแฟใส” ถึง “ไวน์สีฟ้า”

ทำความรู้จัก “Lab-grown foods” อาหารสังเคราะห์แห่งโลกอนาคต