เป็นที่น่ายินดีไม่น้อย เมื่อได้ยินข่าวอัปเดตล่าสุดจาก สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA (จิสด้า) กับการรายงานความคืบหน้าของการรับถ่ายทอดแพลตฟอร์มบริหารจัดการ Big Data อัจฉริยะ ‘เอไอพี’ จาก บริษัท แอร์บัส ดีเฟน แอนด์ สเปซ เอสเอเอส จำกัด ในเครือ Airbus ฝรั่งเศส

โดยข้อตกลงนี้เป็นไปตามสัญญาจัดจ้างตามโครงการพัฒนาดาวเทียมสำรวจเพื่อการพัฒนาหรือธีออส 2  ซึ่งประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก และการร่วมกันพัฒนาแพลตฟอร์มกำหนดนโยบายอัจฉริยะ หรือ AIP เอไอพี (Actionable Intelligence Policy Platform) ก็เป็น 1 ใน 3 ส่วนของการสร้างเครื่องมือช่วยฝ่ายนโยบายวางแผนบริหารจัดการพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพและเท่าเทียม ซึ่งได้วางแผนไว้ว่าอีก 2 ปี แพลตฟอร์มนี้จะสำเร็จและใช้บริหารจัดการ วิเคราะห์ เชื่อมโยงข้อมูลในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ อีอีซี และจังหวัดน่าน ในฐานะพื้นที่นำร่องของการนำ Big Data อัจฉริยะ ‘เอไอพี’ ไปใช้


ทำความรู้จักแพลตฟอร์ม Big Data อัจฉริยะ ‘เอไอพี’ มีความสำคัญต่อโครงการอีอีซีอย่างไร?

เพื่อทำความเข้าใจกลไกการทำงานของแพลตฟอร์มบริหารจัดการ Big Data อัจฉริยะ เอไอพี ให้มากขึ้น ว่าเจ้านวัตกรรมล้ำสมัยจากแอร์บัสนี้ จะเข้ามามีบทบาทในการบริหารจัดการข้อมูลมหาศาลในโครงการพัฒนาเศรษฐกิจขนาดใหญ่อย่าง อีอีซี ได้อย่างไร ดิชพงษ์ ภูมิเกียรติศักดิ์ นักพัฒนานวัตกรรมชำนาญการจาก จิสด้า ที่มาบอกเล่าให้ฟังว่า เอไอพี จะมาเป็นเครื่องมือช่วยฝ่ายนโยบายวางแผนบริหารจัดการเชิงพื้นที่อย่างเท่าเทียมได้อย่างไรบ้าง

“เอไอพี จะนำมาใช้เป็นเครื่องมือบริหารจัดการข้อมูลในพื้นที่อีอีซีให้มีความเป็นเอกภาพ ภายใต้ข้อมูลชุดเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็น ด้านอุตสาหกรรม การท่องเที่ยว การก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ ไปจนถึงการจัดทรัพยากรน้ำในพื้นที่ ซึ่งเหมาะสมมากกับการนำมาใช้บริหารจัดการข้อมูลมหาศาลในโครงการอีอีซี เนื่องจาก อีอีซี เป็นโครงการพัฒนาเศรษฐกิจขนาดใหญ่ที่กำหนดให้ใช้ระยะเวลาในการดำเนินโครงการระยะยาว จึงมีหน่วยงานจำนวนมากเข้ามาเกี่ยวข้อง และแต่ละหน่วยงานก็มีโครงการ นโยบายต่างๆ ตามภารกิจของแต่ละหน่วย ทั้งในระดับประเทศและระดับท้องถิ่น ทำให้ไม่ทราบแน่ชัดว่ามีโครงการอะไร เกิดขึ้นที่ไหน อย่างไรบ้าง ส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของประชาชนแค่ไหน ซึ่งหากปล่อยไว้ นี่ย่อมเป็นสาเหตุที่นำมาซึ่งปัญหาความเหลื่อมล้ำ ไม่เท่าเทียมกันได้”

ไม่เพียงเท่านั้น ดิชพงษ์ ยังชี้ให้เห็นว่า ในส่วนของวิธีรับมือกับปัญหาที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานของแต่ละหน่วยงานก็มีความแตกต่างกัน ดังนั้น จึงมีความเสี่ยงที่จะเกิดความขัดแย้งกันระหว่างหน่วยงานตามมา ขณะที่ภาคประชาชนก็ไม่สามารถรับรู้ข้อมูลหรือเข้ามามีส่วนร่วมในการออกความคิดเห็นในทุกโครงการที่ดำเนินงานเพื่อขับเคลื่อนอีอีซี

เหตุผลที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ จึงนำมาซึ่งการหาทางขับเคลื่อนแผนงานต่างๆ ในพื้นที่อีอีซีให้มีความสอดคล้องกันทุกมิติ เท่าเทียมทั้งในระดับพื้นที่ ระดับท้องถิ่น และระดับบุคคล ซึ่งทั้งหมดนี้เกี่ยวข้องกับการจัดการ Big Data ที่สำคัญ ต้องอาศัยกลไกเทคโนโลยีอัจฉริยะที่มีประสิทธิภาพ มาช่วยในการบริหารจัดการแพลตฟอร์ม Big Data อัจฉริยะ ‘เอไอพี’ จึงเข้ามามีส่วนในการจัดการกับเรื่องนี้


ทำความเข้าใจกลไกการทำงานแบบอัจฉริยะของแพลตฟอร์ม Big Data ‘เอไอพี’

“แพลตฟอร์ม Big Data ‘เอไอพี’ จะเข้ามาทำหน้าที่เชื่อมโยงข้อมูลต่างๆ ในการดำเนินโครงการอีอีซี ด้วยรูปแบบของการประมวลผลที่จะนำไปสู่การตัดสินใจที่ดีที่สุดให้กับหนวยงานระดับนโยบาย ก่อนจะถูกส่งต่อมายังหน่วยงานภาคปฏิบัติ เพื่อนำไปปฏิบัติจริงต่อไป” ดิชพงษ์ เกริ่นให้ฟังถึงคอนเซ็ปต์หลักของการทำงานโดยใช้เครื่องมืออัจฉริยะ เอไอพี ในเบื้องต้น

นอกจากนั้น เขายังได้ชี้ให้เห็นถึงกลไกการทำงานที่จะมาช่วยย่อยข้อมูลมหาศาลให้นำไปใช้ประโยชน์ได้ง่ายขึ้น ดังนี้

  • ช่วยกลั่นกรอง วิเคราะห์ข้อมูลมหาศาลแทนสมองของมนุษย์ ทำให้มองเห็นภาพความเชื่อมโยงของปัญหาและนำเสนอแนวทางแก้ปัญหาได้อย่างหลากหลาย ปรับเปลี่ยนได้ตามสถานการณ์ที่เหมาะสม มีความสมดุลในเชิงพื้นที่และเวลา
  • ช่วยระบุว่า ในการแก้ปัญหานั้น หน่วยงานใดบ้างที่ต้องมาร่วมกันดำเนินการ ด้วยวิธีการใด อย่างไร ต้องใช้ทรัพยากร กำลังคน หรืองบประมาณจำนวนเท่าใด
  • ข้อมูล Big Data ที่ เอไอพี นำมาวิเคราะห์และเชื่อมโยงมีทั้งข้อมูลจากภาพถ่ายดาวเทียมที่มีอยู่มหาศาล ร่วมกับข้อมูลยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ข้อมูลนโยบายของรัฐ หน่วยงานท้องถิ่น ข้อมูลในแผนแม่บทอีอีซีที่ให้ความสำคัญกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน ทำให้เกิดตัวชี้วัดขึ้นมากมาย รวมถึงข้อมูลการสำรวจจากประชาชนผู้อยู่อาศัยในพื้นที่ ซึ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบจากการดำเนินโครงการอีอีซีด้วย

ดิชพงษ์ อธิบายเพิ่มเติมให้เห็นภาพมากขึ้นอีกว่า

“เราต้องนำข้อมูลที่พูดมาทั้งหมดนี้ใส่ไว้ในระบบแล้วสังเคราะห์ เพื่อให้รู้ว่านโยบายต่างๆ กิจกรรม และโครงการที่ดำเนินอยู่และได้ดำเนินการไปแล้วนั้น จริงๆ แล้วตอบโจทย์ด้านการสร้างความยั่งยืนได้จริงไหม ทำให้ความเหลื่อมล้ำทางสังคมลดลงได้จริงหรือเปล่า การอนุรักษ์ธรรมชาติดีขึ้นจุดไหน จริงหรือไม่ ซึ่งข้อมูลทั้งหมดนี้ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการดำเนินโครงการอีอีซีที่จะแชร์เข้ามาให้ทางเรา”


ร่วมภาคภูมิใจ ไทยเป็นประเทศแรกที่แอร์บัสถ่ายทอดโนว์ฮาว แพลตฟอร์ม Big Data สุดล้ำนี้

ในตอนท้าย นักพัฒนานวัตกรรมจากจิสด้าอัปเดตว่า ขณะนี้ถือว่าอยู่ในเฟสแรกของขั้นตอนการออกแบบรายละเอียด กรอบ โครงสร้าง ของแพลตฟอร์มที่จะนำไปปรับใช้ในเขตพื้นที่อีอีซี โดยร่วมกับ แอร์บัส เจ้าของเทคโนโลยีที่มีความเชี่ยวชาญด้านการบริหารจัดการข้อมูลมหาศาล หรือ Big Data พร้อมทั้งมีการประสานงานและทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิดกับสำนักงานเพื่อการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก (สกรศ.) เพื่อตอบโจทย์การแก้ปัญหาเชิงพื้นที่ให้ได้ตรงเป้าที่สุด

ไม่เพียงเท่านั้น ดิชพงษ์เผยข้อมูลสำคัญเพื่อชวนให้พวกเราร่วมภาคภูมิใจไปด้วยกันว่า

“ไทยนับเป็นประเทศแรกที่แอร์บัสถ่ายทอดและช่วยพัฒนาระบบเอไอพี ที่ผ่านมาแอร์บัสไม่เคยทำแบบนี้กับประเทศไหนมาก่อน เพราะการนำข้อมูลดาวเทียมมาวางแผนช่วยในการตัดสินใจเชิงนโยบายนี้ ไม่เคยใช้กับภาคพลเรือนมาก่อน และโดยทั่วไป แพลตฟอร์มนี้จะนำไปใช้กับการตัดสินใจทางนโยบายหรือยุทธศาสตร์ทางการทหารเท่านั้น”


ที่มา : เรียบเรียงจาก รายงานข่าว เรื่อง “บิ๊กดาต้าอัจฉริยะ โนว์ฮาวแอร์บัสถึงไทย” (หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ ฉบับวันจันทร์ที่ 7 มกราคม 2562)


ยังมีนวัตกรรมและเทคโนโลยีล้ำยุคอีกมาก ที่ใช้ในการขับเคลื่อนโครงการอีอีซี ถ้าอยากรู้ ไปอ่านกันต่อ

ดันแผน ‘เกษตรสมัยใหม่ อีอีซี’ มิติใหม่เชื่อมเกษตร ธุรกิจ เทคโนโลยี ไว้ด้วยกัน

“สถาบันอาหาร” ปักธง Future Food ร่วมขบวน 10 S-Curve