จากข้อมูลอัปเดตล่าสุด เอาเฉพาะแค่ในประเทศไทย เรามี ‘ขยะอิเล็กทรอนิกส์’ มากถึง 4 แสนตันต่อปี นี่ยังไม่นับรวมกับขยะอิเล็กทรอนิกส์นำเข้าตามข่าวใหญ่ในช่วงกลางปี 2561 ที่ผ่านมา ที่นำเสนอว่ามีการบุกจับโรงงานรีไซเคิลขยะอุตสาหกรรม และจากการขยายผลอย่างต่อเนื่องตามการบุกจับนี้ก็ได้พบข้อมูลที่น่าตกใจว่าเฉพาะช่วง 4 เดือนแรกของปี 2561 โรงงานนี้นำเข้าขยะพิษมากกว่า 37,000 ตัน


แต่ก็เป็นที่น่ายินดี เพราะในรายงานข่าวเดียวกันนี้ ระบุว่าหลังจากเกิดเหตุการณ์นี้ ทางกรมโรงงานอุตสาหกรรมได้ออกประกาศกระทรวงเพื่อห้ามการนำเข้าซากขยะอิเล็กทรอนิกส์และเศษพลาสติกเข้ามาในประเทศไทยเป็นการถาวร ออกบังคับใช้อย่างเป็นทางการแล้วเมื่อวันที่ 25 มิถุนายนที่ผ่านมา

อย่างไรก็ดี แม้จะสกัดกั้นมวลขยะอิเล็กทรอนิกส์นำเข้ามหาศาลมาได้ แต่ไทยก็ยังมีขยะอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศจำนวนไม่น้อยที่รอการกำจัด และยังต้องส่งออกซากอิเล็กทรอนิกส์บางส่วนออกไปกำจัดในต่างประเทศด้วย

ดังนั้น วิธีหนึ่งที่จะช่วยลดภาระการกำจัดขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่หลายประเทศทั่วโลกนำไปปรับใช้อย่างได้ผล คือ การ Reuse หรือนำขยะอิเล็กทรอนิกส์นั้นมาใช้ใหม่ ในรูปแบบที่หลากหลาย โดยอาศัยกระบวนการในการศึกษา ค้นคว้า วิจัย เพื่อให้เกิดนวัตกรรมใหม่ขึ้น ซึ่งล่าสุดนักวิจัยไทยก็ประสบความสำเร็จในการนำ ‘ขยะอิเล็กทรอนิกส์’ มาผลิตเป็น ‘คอนกรีตจากขยะอิเล็กทรอนิกส์’ ที่ตอบโจทย์ความเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมได้ถึงสองต่อ

ตัวอย่างผลงานคอนกรีตจากขยะอิเล็กทรอนิกส์

ตอบโจทย์ครบ ต่อแรก ลด ขยะอิเล็กทรอนิกส์ ต่อที่สอง ลดฝุ่นละออง อย่างได้ผล

สองต่อที่ว่านี้ คืออะไร ? คนที่จะมาตอบคำถามนี้ได้ชัดเจนที่สุด คือนักวิจัยผู้คิดค้นนวัตกรรมนี้ รศ.ดร.บุรฉัตร ฉัตรวีระ อาจารย์ภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (TSE) ให้ข้อมูลเพิ่มเติมตอบความสงสัยข้างต้นนี้ว่า เพื่อตอบโจทย์เทรนด์การออกแบบที่อยู่อาศัยยุคใหม่ และมีส่วนในการแก้ปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์และขยะจากเครื่องใช้ไฟฟ้าล้นเมือง รวมถึงช่วยลดปัญหาฝุ่นละอองการผลิตคอนกรีตแบบเดิมที่ต้องระเบิดภูเขาหินปูน ซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมโดยตรง ทางคณะฯจึงได้พัฒนา “คอนกรีตจากขยะอิเล็กทรอนิกส์” ขึ้น

รศ.ดร.บุรฉัตร ฉัตรวีระ

“นวัตกรรม คอนกรีตจากขยะอิเล็กทรอนิกส์ เกิดจากการนำ องค์ประกอบของขยะเหลือใช้ อาทิ แผงวงจรไฟฟ้าในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ ซึ่งส่วนใหญ่มีองค์ประกอบของ ทองแดง เงิน ดีบุก ตะกั่ว เหล็ก ไฟเบอร์กลาส และพลาสติก มาเข้าสู่กระบวนการบดย่อยซากเป็นผงลามิเนต แล้วนำมาผสมกับปูนซีเมนต์ในสัดส่วน 1 : 1 แล้วขึ้นรูปเป็นคอนกรีตตามขนาดที่ต้องการ”

ด้วยกระบวนที่กล่าวมา ทำให้ได้วัสดุที่มีน้ำหนักเบา มีคุณสมบัติกันความร้อนได้ดี โดยคอนกรีตดังกล่าวสามารถนำมาออกแบบรูปทรงได้หลากหลาย ตั้งแต่วัสดุก่อสร้าง เช่น บล็อกผนัง บล็อกทางเดิน เซรามิก แผ่นพื้น ไปจนถึงวัสดุตกแต่งบ้านเพื่อความสวยงาม เช่น โต๊ะ เก้าอี้ โคมไฟ แจกัน เป็นต้น


เตรียมต่อยอดนวัตกรรม คอนกรีตจากขยะอิเล็กทรอนิกส์ ไปใช้งานจริงในเชิงพาณิชย์

จากความสำเร็จในขั้นการเอานวัตกรรมนี้ไปทดลองใช้ในวงการก่อสร้าง อย่าง สมาร์ทโฮม และในวงการออกแบบ สมาร์ทเฟอร์นิเจอร์ พบว่าได้ผลตอบรับที่น่าพึงพอใจ รศ.ดร.บุรฉัตร และทีมนักวิจัยจึงเตรียมต่อยอดงานวิจัยชิ้นนี้ไปใช้งานจริงในเชิงพาณิชย์ ซึ่งตอนนี้อยู่ในระหว่างการพัฒนากระบวนการผลิตให้มีต้นทุนที่ต่ำกว่า หรือใกล้เคียงกับราคาอิฐมวลเบาที่มีขายอยู่ในท้องตลาด เพื่อสร้างแรงจูงใจให้กับผู้บริโภค

การเตรียมซีเมนต์ผสมผงลามิเนตจากขยะอิเล็กทรอนิกส์
การขึ้นรูปคอนกรีตจากขยะอิเล็กทรอนิกส์

“เราคาดหวังให้นวัตกรรมนี้มีส่วนช่วยพลิกโฉมขยะอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศไทยที่มีปริมาณมากถึง 400,000 ตันต่อปี ซึ่งเป็นวัสดุที่มีอายุการใช้งานจำกัด เมื่อพังแล้วต้องทิ้งโดยเปล่าประโยชน์ ให้นำกลับมาใช้ใหม่ได้ตามแนวทาง Reuse ซึ่งในปัจจุบันจากการอัปเดตข้อมูล พบว่ายังไม่มีการนำขยะอิเล็กทรอนิกส์ไปใช้ในเชิงพาณิชย์ โดยยังใช้วิธีการกำจัดด้วยวิธีฝังกลบ หรือนำไปทิ้งกองไว้ ส่งผลให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชนในรอบบริเวณโดยรอบ”

ดังนั้น แนวคิดการสร้างนวัตกรรม “คอนกรีตจากขยะอิเล็กทรอนิกส์” นับว่าเป็นความหวังในการจัดการกับปริมาณแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์เหลือทิ้งจำนวนมากที่มาจากภาคครัวเรือนและภาคอุตสาหกรรม โดยนำมาใช้เป็นส่วนผสมของคอนกรีตรูปแบบใหม่ ที่ช่วยลดสัดส่วนของปูนซีเมนต์ที่ได้จากการระเบิดภูเขาหินปูน ซึ่งเป็นต้นเหตุของปัญหาฝุ่นละออง ทำลายระบบนิเวศ รศ.ดร.บุรฉัตร ย้ำอีกครั้ง ในที่สุด


ที่มา : ข่าวจาก www.engr.tu.ac.th และ Facebook fanpage ของ TSE ที่ www.facebook.com/ENGR.THAMMASAT


นวัตกรรมฝีมือนักวิจัยไทย ไม่แพ้ชาติใดในโลก มาพิสูจน์กันด้วยบทความต่อไปนี้

5 นวัตกรรมจากเวทีประกวด ‘รางวัลนวัตกรรมข้าวไทย’ แปลงร่างข้าวไทยให้แตกต่างด้วยนวัตกรรม

‘จัดการน้ำ’ ผ่าน ‘บอร์ดเกม’ การเรียนรู้แนวใหม่ เด็กหรือผู้ใหญ่ก็โหลดไปเล่นได้

‘อัลกอริทึมประมาณค่าฝน’ ตอบโจทย์ Climate Change ดีต่อเกษตรกรรมไทย เปิดมิติใหม่บริหารทรัพยากรอย่างฉลาด