‘Big Data’ คือ ข้อมูลที่มีขนาดใหญ่มาก มีทั้งที่เป็นข้อมูลที่มีโครงสร้างชัดเจน (Structured Data) ข้อมูลกึ่งมีโครงสร้าง (Semi-Structured Data) และไม่มีโครงสร้าง (Unstructured Data) โดยข้อมูลจะมีความซับซ้อนและต้องการซอฟต์แวร์ที่รองรับการจัดการหรือการวิเคราะห์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อการประมวลผลและนำไปใช้ประโยชน์ได้แบบเรียลไทม์


ข้อมูลนับล้านอยู่ใกล้ตัวเรา เก็บที่ไหน ใครจัดการ?

อย่าง Facebook/Twitter โซเชียล มีเดียที่ใช้กัน, Netflix สตรีมมิ่งวิดีโอออนไลน์ที่กำลังมาแรงGoogle แพลตฟอร์มค้นหาข้อมูลระดับโลกStarbucks กาแฟโลโก้นางเลือกที่ดื่มกันทั่วโลก คือ แบรนด์ที่ใกล้ตัวที่หลายคนมองข้ามว่า นำข้อมูล (Data) ของเราไปเป็นส่วนหนึ่งของการทำ Big Data (จากการลงทะเบียนเข้าใช้งาน, จากการลงแอปพลิเคชัน) 

ในด้านการเก็บข้อมูล ไม่มีการกำหนดปริมาณที่แน่ชัด แต่ส่วนมากจะมีปริมาณเกินล้านหรือมีข้อมูล 1TB (1 เทราไบต์ = 1024 กิ๊กกะไบต์) ขึ้นไป โดยอาจเก็บไว้ในเซิร์ฟเวอร์ (Single Server/Server Cluster) ศูนย์ข้อมูลข่าวสาร (Information Data Center) หรือใช้บริการ ระบบคลาวด์ (Cloud Computing) ซึ่งก็มีผู้ให้บริการจำนวนมาก อาทิ Amazon Web Service, Google BigQuery, Microsoft Azure, IBM Big Data, Hadoop, RapidMiner ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับปริมาณข้อมูลที่จะใช้รองรับและงบประมาณของบริษัท

นอกเหนือจากแบรนด์ที่ยกตัวอย่างข้างต้น ข้อมูลที่อยู่รอบชีวิตประจำของเรายังมีการเก็บไปทำ Big Data อีกมากมาย เช่น ข้อมูลบุคคล/ประชากร (อายุ, เพศ, ระดับการศึกษา), ข้อมูลด้านการพยากรณ์อากาศ, คลังภาพใน Google, เวชระเบียน ฯลฯ แต่ไม่ว่าข้อมูลจะเข้าไปอยู่ในระบบของภาครัฐหรือเอกชนก็จะมี Data Engineer (วิศวกรข้อมูล) หรือ Data Scientist (นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล) เป็นผู้ดูแลรับผิดชอบ เพราะการทำ Big Data ต้องอาศัยบุคลากรที่สามารถตั้งคำถามเชิงวิเคราะห์ มีความรู้ด้านสถิติ หรือมีความรู้ในการเขียนโปรแกรม Machine Learning/AI Algorithm ไม่ใช่ว่าใครจะทำได้ง่ายๆ


องค์ประกอบ 4Vs สู่เส้นทาง Big Data

ก่อนทำ Big Data ควรวางแผนให้ดีว่าจะเก็บข้อมูลใด เพื่ออะไร เก็บนานแค่ไหน และจะนำไปใช้อย่างไร เพราะการเก็บข้อมูลนั้นใช้เวลาจึงต้องการการลงทุนระยะยาว และที่สำคัญ ทุกฝ่ายในองค์กรช่วยเหลือหรือวางแผนรวบรวมข้อมูลร่วมกันได้ เพื่อส่งข้อมูลไปวิเคราะห์ต่อได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ ดังนั้น Big Data จึงไม่ได้เป็นงานของไอทีเพียงฝ่ายเดียว

  • Volume  : ข้อมูลที่มีขนาดใหญ่ มีปริมาณข้อมูลมาก เป็นได้ทั้งข้อมูลแบบออฟไลน์และออนไลน์ เช่น ประชากรโลกมีอยู่ 7 พันล้านคน มีผู้ใช้งานโทรศัพท์มือถือ 6 พันล้านคน
  • Variety  : ข้อมูลมีความหลากหลาย เป็นได้ข้อมูลที่มีโครงสร้างและข้อมูลที่ไม่สามารถจับแพทเทิร์นได้ เช่น ในแต่ละเดือน มีผู้ชมวิดีโอบนแพลตฟอร์ม Youtube รวมแล้วมากกว่า 4 พันล้านชั่วโมง
  • Velocity : เป็นข้อมูลที่มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาอย่างรวดเร็วและมีการส่งผ่านข้อมูลอย่างต่อเนื่องในลักษณะสตรีมมิง เช่น ตลาดหุ้นนิวยอร์กที่มีปริมาณข้อมูลการซื้อ-ขายมากกว่า 1TB ในแต่ละเซสชัน
  • Veracityข้อมูลที่ยังไม่สมบูรณ์จึงยังไม่สามารถนำไปประกอบการตัดสินใจได้
4-Vs-of-big-data IBM
Source : www.ibmbigdatahub.com

ใครๆ ก็พูดถึง Big Data แล้วประโยชน์ของเทคโนโลยีนี้คือ?

ในมุมของภาครัฐ สามารถนำข้อมูลไปวิเคราะห์ (Data Analytics) วางแผน เพื่อบริหารจัดการได้ในหลายมิติ เช่น ด้านประชากรศาสตร์ ด้านการพัฒนาเศรษฐกิจ ด้านการจัดทำยุทธศาสตร์เพื่อพัฒนาประเทศ ตลอดจนการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ 

กรณีศึกษา : Big Data กับการยกระดับและพัฒนาระบบฐานข้อมูลผู้สูงอายุไทย และนวัตกรรมเพื่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ โดยหลายหน่วยงานภาครัฐร่วมกันพิจารณาการบูรณาการฐานข้อมูลด้านผู้สูงอายุและกรอบแนวทางการจัดทำฐานข้อมูลผู้สูงอายุรายบุคคล 5 มิติ ได้แก่ มิติสังคม เศรษฐกิจ สุขภาพ สภาพแวดล้อม และเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อให้เกิดฐานข้อมูล Big Data สำหรับวางแผนพัฒนาคุณภาพชีวิต การดูแลรักษาการนำนวัตกรรมมาช่วยอำนวยความสะดวกในชีวิตประจำวันให้แก่ผู้สูงอายุ ฯลฯ

Netflix big data
Source : www.muvi.com

สำหรับภาคเอกชน/ผู้ประกอบธุรกิจ หากได้ข้อมูลลูกค้ามาทำ Big Data ก็จะรู้พฤติกรรมเชิงลึกของลูกค้า ทำให้เข้าใจลูกค้ามากขึ้น สามารถนำไปวางแผนการตลาด ช่องทางการจัดจำหน่าย ที่เข้าถึงและช่วยให้ขยายฐานลูกค้าได้อย่างรวดเร็ว หรือนำข้อมูลไปพัฒนาสินค้าหรือบริการให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น และยังใช้วิเคราะห์แนวโน้มที่จะเกิดขึ้นในอนาคตได้

กรณีศึกษา : บทความ Deciphering the unstoppable Netflix and the role of Big Data วิเคราะห์ว่า Netflix ประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็วจากการเก็บข้อมูลผู้ชมทั้งในด้านประวัติการเข้าชม, การกดหยุดเล่น, อุปกรณ์ที่ใช้, การค้นหา, การให้คะแนน ฯลฯ นำมาทำเป็น Big Data ที่วิเคราะห์จากการเลือกดูหนังที่ผ่านมาว่า ผู้ชมน่าจะอยากดูเรื่องใดเป็นเรื่องต่อไป แล้วนำเสนอได้ตรงหรือใกล้เคียงกับความชอบและรสนิยมของผู้บริโภคมากขึ้นเรื่อยๆ ส่งผลต่อประสบการณ์และความพึงพอใจ ทำให้มีผู้สมัครสมาชิกมากกว่า 137 ล้านราย (ข้อมูล ณ สิ้นปี 2018)


Industry 4.0 & Industrial IoT

Big Data ทำหน้าที่อยู่เบื้องหลังเทคโนโลยีมากมาย ในที่นี้ขอยกตัวอย่าง IoT : Internet of Things หรือ อินเทอร์เน็ตในทุกสรรพสิ่ง เทคโนโลยีที่เชื่อมโยงข้อมูลกันเป็นเครือข่าย เราจึงสามารถสั่งงานหรือควบคุมระบบจากระยะไกลได้ ไม่ว่าจะเป็น Smart Device, Smart Home ไปจนถึง Smart City 

ในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม ครั้งที่ 4 ภาคอุตสาหกรรมมีส่วนสำคัญต่อการพัฒนาความก้าวหน้าของประเทศอย่างมาก และจาก IoT ยังมีเมกะเทรนด์ที่เรียกว่า IIoT : Industrial Internet of Things (Industrial IoT) หรือ อินเทอร์เน็ตในทุกสรรพสิ่งสำหรับอุตสาหกรรม โดยเป็นเทคโนโลยีที่เชื่อมโยงการทำงานระหว่างอุปกรณ์ระบบ – เครื่องจักร – มนุษย์ ให้สามารถทำงานร่วมกันได้อย่างราบรื่น ซึ่งต้องอาศัย 3 เทคโนโลยีประกอบกัน ได้แก่

  • ระบบอิเล็กทรอนิกส์และความชาญฉลาดที่ฝังมากับอุปกรณ์ที่ใช้งาน
  • ความสามารถในการเชื่อมต่อที่ดีขึ้น จากการใช้เทคโนโลยีระบบไร้สาย อีเธอร์เน็ต อินเทอร์เน็ต 
  • ความก้าวหน้าด้านซอฟต์แวร์ที่รองรับ Big Data ระบบวิเคราะห์ และการจำลองสถานการณ์ 
Industrial IoT IIoT Big Data
Industrial IoT นั้นแตกต่างจาก Industry 4.0 ตรงที่การเชื่อมโยงข้อมูลและสื่อสารกันได้ทั้งระบบอุตสาหกรรม คือ อุปกรณ์ เครื่องจักร และมนุษย์ ทั้งยังสามารถวิเคราะห์ คาดการณ์การทำงานของระบบได้ อย่างไรก็ตาม หากภาคอุตสาหกรรมผนวกรวม Industry 4.0 และ Industrial IoT เข้าด้วยกัน จะช่วยเพิ่มขีดความสามารถด้านการแข่งขันในระดับโลกได้ | Source : www.hydraulicspneumatics.com

ยกตัวอย่าง โรงงานผลิตอาหารกระป๋องที่ใช้เทคโนโลยี Industrial IoT ซึ่งมีเครื่องทำความร้อนหรือหม้อต้มน้ำก็จะมีระบบตรวจวัดอุณหภูมิและควบคุมความร้อน ระบบการแจ้งเตือนอัตโนมัติหากมีภาวะเสี่ยงที่จะเกิดอันตราย ระบบเตือนเมื่อมีอุปกรณ์เสื่อมสภาพ เชื่อมโยงไปยังคลังสินค้า ระบบจัดเก็บข้อมูลจำนวนสินค้าที่ผลิตได้ในแต่ละวัน แต่ละเดือน จำนวนสินค้าคงคลัง ไปจนถึงการบริหารจัดการคลังสินค้า การขนส่งโลจิสติกส์ ซึ่งทั้งระบบนี้จะสามารถสื่อสาร ควบคุม ตรวจสอบได้ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต และแน่นอนว่า อาศัยเทคโนโลยี Big Data ในการวิเคราะห์ คาดการณ์ และส่งต่อข้อมูลให้แก่ผู้ควบคุมระบบหรือผู้จัดการโรงงานรับทราบ ซึ่งนอกจาก Industrial IoT จะช่วยให้การระบบการผลิตสะดวกรวดเร็ว ตรวจสอบได้แบบเรียลไทม์แล้ว หากติดขัดก็สามารถแก้ปัญหาได้อย่างทันท่วงที และยังช่วยดูแลความปลอดภัยทั้งชีวิตและทรัพย์สินได้อีกทางหนึ่ง


ทำความรู้จัก ‘Data Journalist’ อาชีพที่จะมีบทบาทสำคัญในการดึงข้อมูลมาใช้ประโยชน์

‘Data Journalist’ นักข่าว นักสื่อสารที่ก้าวไปอีกขั้น ถ้าไม่ได้ข้อมูลเชิงลึก…เราจะไม่หยุด!


อ้างอิงข้อมูลจาก