ตลอดเวลาที่ผ่านมา เทรนด์การทำ ‘งานฟรีแลนซ์’ เป็นอีกหนึ่งไลฟ์สไตล์ที่คนรุ่นใหม่ยุคนี้ใฝ่ฝันจะมี ส่วนหนึ่งเป็นเพราะความเบื่อหน่ายในการหางานและการทำงานประจำ กอปรกับความอิสระ ที่เป็นข้อดีอันหอมหวานของการทำงานฟรีแลนซ์ จึงทำให้ใครหลายคนไม่ลังเลเลยที่จะลาออกจากงานประจำเพื่อทำงานฟรีแลนซ์เลี้ยงชีพ ขณะที่เด็กจบใหม่หลายคนก็เลือกที่จะทำงานฟรีแลนซ์ โดยไม่สนใจที่จะสมัครงานประจำเลย

เหตุผลที่คนยุคนี้หันมาให้ความสนใจงานฟรีแลนซ์มากขึ้น ส่วนหนึ่งเป็นเพราะแพลตฟอร์มออนไลน์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเว็บไซต์ที่ช่วยพาคนหางานกับคนจ้างงานมาเจอกัน รวมถึงอินสตาแกรมและเฟซบุ๊กที่ช่วยสร้างช่องทางหารายได้ใหม่ ไม่ต้องยึดติดกับรูปแบบงานประจำเดิมๆ บวกกับคำโฆษณาย้ำถี่ๆ ถึงข้อดีของการทำงานฟรีแลนซ์ อย่างเรื่องการมีอิสระ เป็นเจ้านายตัวเอง ก็ยิ่งเชิญชวนให้ผู้คนหันมาสู่แวดวงการเป็นคนทำงานฟรีแลนซ์มากขึ้น

ทว่า หากพลิกดูเหรียญอีกด้าน ความจริงที่คาดได้ว่าชาวฟรีแลนซ์จะได้เจอนั้น กลับไม่ได้หอมหวานอย่างที่คิด เพราะขึ้นชื่อว่า งานอิสระ ไร้สังกัด สิ่งที่ตามมาคือ ความไม่แน่นอนเรื่องรายได้ ความไม่มั่นคงด้านการงาน หรือเรื่องการขาดสวัสดิการรักษาพยาบาลยามเจ็บป่วย ทั้งหมดนี้คือ ภาระที่ชาวฟรีแลนซ์ต้องเตรียมตัวแบกไว้บนบ่า

สิ่งที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ มีผลการสำรวจจาก ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ ธนาคารไทยพาณิชย์ หรือ SCB EIC ยืนยันชัดเจน ในทำนองว่า “ชาวฟรีแลนซ์นั้นอาจจะยังไม่ได้ครองโลกอย่างที่เราคิด”


ความจริงที่ได้จากการสำรวจ ยืนยัน จำนวนคนทำ งานฟรีแลนซ์ ไม่ได้มากอย่างที่คิด

แม้ว่าผลสำรวจล่าสุดของ SCB EIC จะพบว่า มนุษย์เงินเดือนชาวไทยราว 79% ตอบว่าอยากเปลี่ยนมาทำงานอิสระ ไม่ว่าจะเป็นงานฟรีแลนซ์หรือออกมาเปิดธุรกิจเป็นของตัวเอง นอกจากนั้นยังพบข้อมูลที่สร้างความประหลาดใจให้ไม่น้อยคือ แม้แต่มนุษย์เงินเดือนในออฟฟิศที่ได้รับเงินเดือนสูง ก็ยังตอบในทิศทางเดียวกันนี้ ยกตัวอย่าง กลุ่มที่ได้รายรับมากกว่าหนึ่งแสนบาทต่อเดือน ถึง 1 ใน 3 ก็ตอบว่าอยากออกไปทำงานอิสระอย่างเต็มตัวเช่นกัน

แต่ถึงจะมีคนอยากออกมาทำงานอิสระกันเยอะ ผลสำรวจอีกด้านกลับพบว่า กลุ่มมนุษย์เงินเดือนยังคงครองตลาดแรงงานอยู่ เพราะจากข้อมูลกลุ่มเป้าหมายที่ SCB EIC ไปสำรวจ ยังเป็นกลุ่มคนทำงานประจำ คิดเป็นสัดส่วน 74% ของผู้ตอบแบบสำรวจทั้งหมด ในขณะที่กลุ่มคนทำงานอิสระมีสัดส่วนเพียง 21% แบ่งเป็นคนทำงานฟรีแลนซ์ 12% และคนทำธุรกิจส่วนตัว 9%

ตัวเลขนี้จึงแสดงให้เห็นชัดเจนว่า การเปลี่ยนมาทำงานอิสระ เป็นแค่ความปรารถนาหรือความฝันของคนทำงานเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง คนทำงานส่วนใหญ่ก็ยังมีความจำเป็นต้องยึดอาชีพงานประจำอยู่ ดังนั้น ไม่ใช่ทุกคนที่อยากเปลี่ยนมาทำงานอิสระจะสามารถทำได้อย่างใจคิดเสมอไป เพราะยังมีอีกหลากหลายเหตุผลที่ทำให้คนลังเลที่จะก้าวออกมาทำงานอิสระอย่างเต็มตัว

นอกจากความไม่แน่นอนเรื่องรายได้ ความไม่มั่นคงด้านการงาน หรือเรื่องการขาดสวัสดิการ เช่น ประกันสุขภาพต่างๆ และวันลาแล้ว งานฟรีแลนซ์อาจจะไม่ได้ให้ค่าตอบแทนสูงอย่างที่หลายคนวาดฝันไว้ ข้อสันนิษฐานนี้อ้างอิงจากข้อมูลที่เว็บไซต์หางานยอดนิยมแห่งหนึ่งในประเทศไทยเคยเปิดเผยไว้ว่า

ที่ผ่านมา กลุ่มคนที่สมัครงานเป็นฟรีแลนซ์เรียกเงินเดือนในระดับที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยของงานประจำทั่วไป และอัตรานั้นก็เพิ่มมากขึ้นทุกปี โดยในปี 2559 ผู้สมัครงานฟรีแลนซ์เรียกเงินที่ราว 18,600 บาทต่อเดือน และพอถึงปี 2561 ก็เรียกเพิ่มขึ้นเป็น 20,900 บาท เทียบกับค่าจ้างงานประจำทั่วไป ซึ่งเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อยจาก 18,503 บาท ในปี 2559 เป็น 18,637 บาทในปี 2561

นอกจากนี้ เมื่อถามว่าถ้าจะเปลี่ยนมาทำงานอิสระกันจริงๆ จะคาดหวังรายได้ที่มากขึ้นหรือน้อยลง เหล่ามนุษย์เงินเดือนถึง 96% ก็ตอบว่าต้องการรายได้เพิ่มขึ้นประมาณ 50%-70% ของเงินเดือนที่มีอยู่เดิม และมีจำนวนไม่น้อยที่ตอบว่าต้องการรายได้มากขึ้นจากเดิมเป็นเท่าตัว

จึงเห็นได้ว่า ข้อมูลที่เป็นความคาดหวังนี้สวนทางโดยสิ้นเชิงกับสถานการณ์เงินเดือนในโลกการทำงานจริง คนทำงานฟรีแลนซ์ที่มีรายรับสูงนั้น มีจำนวนน้อยมาก เมื่อลองเทียบดูว่าคนที่ทำงานแต่ละแบบมีรายได้เท่าไรกันบ้าง จะเห็นว่าคนที่ทำงานฟรีแลนซ์ส่วนใหญ่มีรายรับต่อเดือนต่ำกว่ากลุ่มอื่นๆ โดย 18% ของคนทำงานฟรีแลนซ์ตอบว่ามีรายได้ต่อเดือนต่ำกว่า 9,000 บาท เทียบกับคนทำงานประจำและคนทำธุรกิจส่วนตัวที่มีสัดส่วนตรงนี้เพียง 4% และ 1% เท่านั้น

ขณะเดียวกัน คนทำงานฟรีแลนซ์ที่มีรายได้ต่อเดือนสูงกว่า 100,000 บาท กลับมีสัดส่วนเพียง 5% ซึ่งน้อยที่สุดเมื่อเทียบกับคนทำงานประจำและคนทำธุรกิจส่วนตัวที่มีสัดส่วนรายได้สูงๆ

นี่จึงอาจเป็นเหตุผลหลักที่ทำให้คนทำงานฟรีแลนซ์ไม่ได้มีจำนวนเยอะอย่างที่เราคาด เพราะถึงแม้มนุษย์เงินเดือนหลายคนอยากจะก้าวออกจากงานประจำกันแค่ไหน แต่เมื่อเจอระดับรายได้ที่ไม่ได้สูงอย่างที่หวังไว้ เผลอๆ อาจจะต่ำกว่างานประจำที่ทำอยู่เสียด้วยซ้ำ ก็ต้องหันกลับมาคิดทบทวนกันใหม่แทบทุกคน


เหรียญอีกด้านของการทำงานฟรีแลนซ์ เมื่อเทรนด์ใหม่กำลังมา จ้างฟรีแลนซ์มากกว่าพนักงานประจำ

ในเมื่อเหรียญยังมีสองด้าน การทำงานฟรีแลนซ์ก็มีด้านบวกที่ฟังแล้วมีความหวังเช่นกัน หากอ้างอิงตามการสำรวจจาก Fastwork เว็บไซต์ที่เป็นสื่อกลางระหว่างองค์กรหรือหน่วยงานที่มองหาคนทำงานฟรีแลนซ์ และเหล่าคนทำงานฟรีแลนซ์ได้มาเจอกับผู้ว่าจ้าง เป็นเครื่องยืนยันว่า เทรนด์ใหม่กำลังมา เมื่อองค์กรธุรกิจจ้างฟรีแลนซ์มากกว่าพนักงานประจำ ย่อมสื่อได้ดีถึงอนาคตที่สดใสของฟรีแลนซ์ ที่คนทำงานฟรีแลนซ์อาจได้พบ หากเส้นทางการเป็นฟรีแลนซ์ของคุณนั้นเดินมาถูกทาง

โดย Fastwork ให้เหตุผลถึงปรากฏการณ์นี้ว่า เกิดขึ้นจากความต้องการของกลุ่มคนรุ่นใหม่ GEN Y และ Z ที่จบการศึกษาออกมาพร้อมกับแนวคิดใหม่ นั่นคือ พวกเขามีวัฒนธรรมและค่านิยมความคิดที่ต้องการทำงานแบบอิสระมากขึ้น อยากเป็นเจ้านายตัวเอง เบื่อหน่ายกับการต้องมาทำงานให้ตรงเวลา หรือมัวแต่จดจ่ออยู่กับงานในออฟฟิศ ซึ่งนี่ก็เป็นสาเหตุใหญ่ ที่ทำให้คนทำงานลาออกจากงานและเปลี่ยนงานบ่อยในยุคนี้นั่นเอง

การทำงานแบบอิสระ หรือเป็นฟรีแลนซ์ จึงเป็นคำตอบสุดท้ายสำหรับกลุ่มคน GEN Y และ Z ที่ไม่พิศมัยการถูกขังอยู่ในออฟฟิศทำงานตาม office hour เพราะพวกเขาไม่ได้ให้ความสำคัญกับหน้าที่การงานที่มั่นคง แต่ขอโฟกัสที่อิสรภาพในการทำงาน และไลฟ์สไตล์อิสระที่พวกเขาชื่นชอบแทน

จากนั้นรายงานผลสำรวจของ Fastwork ระบุถึงเหตุผลจูงใจที่ทำให้บริษัทและเจ้าของธุรกิจหันมาจ้างฟรีแลนซ์มากขึ้น ดังนี้

  • ความสามารถของฟรีแลนซ์ที่สูงกว่ามาตรฐานคนทำงานประจำทั่วไป

เนื่องจากรายได้หลักของฟรีแลนซ์นั้นมาจากปริมาณงานที่ฟรีแลนซ์สามารถรับและจัดการให้จบในเวลาได้ จึงไม่แปลกที่สิ่งเหล่านี้จะหล่อหลอมให้คนทำงานฟรีแลนซ์มีทักษะด้านการบริหารจัดการการทำงานสูงกว่าคนทำงานประจำที่อาจได้รับมอบหมายงานแล้วมีเวลาทำงานมากกว่า

นอกจากนั้น ฟรีแลนซ์ส่วนใหญ่มักให้ความสำคัญกับการใช้เวลาว่างพัฒนาและขัดเกลาฝีมืออยู่เสมอ เพื่อให้ผลงานเป็นที่โดดเด่นและถูกใจลูกค้าจนต้องกลับมาจ้างซ้ำ รวมไปถึงการวางแผนการทำงานที่ชัดเจน ให้การดำเนินการเป็นไปตามตาราง สามารถจบงานได้ในเวลาที่กำหนด ไม่เสียงานจนพลาดได้รับค่าตอบแทนที่ควรจะได้ นี่จึงเป็นเหตุผลให้ความสามารถโดยเฉลี่ยของฟรีแลนซ์ในตลาดอยู่ในระดับที่สูงมาก การจ้างงานฟรีแลนซ์จึงมีแนวโน้มที่ผู้ว่าจ้างจะได้ผลงานและคุณภาพที่สูงมากตามไปด้วย

  • ความยืดหยุ่นในการทำงาน ตอบโจทย์ความต้องการของผู้ว่าจ้าง

เวลาการทำงานของฟรีแลนซ์ จะแตกต่างกันออกไปตามไลฟ์สไตล์และวิถีชีวิตการทำงานของฟรีแลนซ์แต่ละคน ทำให้บริษัทสามารถเลือกจ้างงานฟรีแลนซ์ได้ตามความต้องการ เมื่อต้องการงานในเวลาปกติก็สามารถหาคนมาทำงานได้ไม่ยาก ช่วงเวลาที่ต้องการงานเร่งด่วน เช่น วันหยุดยาวหรือนอกเวลางาน ก็มีคนทำงานฟรีแลนซ์บางส่วนที่เลือกทำงานในเวลาเหล่านี้ ซึ่งทุกวันนี้ ยิ่งมีจำนวนคนทำงานฟรีแลนซ์ที่มากขึ้นนั้น ผู้ว่าจ้างก็ย่อมหาฟรีแลนซ์ที่พร้อมจะทำงานมากเป็นเท่าตัว เรียกว่าผู้ว่าจ้างสามารถเลือกจ้างฟรีแลนซ์ได้ทุกที่ ทุกเวลา

  • ไอเดียสร้างสรรค์ แปลกใหม่ แตกต่าง ครีเอทได้จากคนทำงานฟรีแลนซ์รุ่นใหม่

ดังที่เกริ่นมาว่าคนรุ่นใหม่ยุคนี้เลือกทำงานเป็นฟรีแลนซ์กันไม่น้อย ทำให้หลายบริษัทที่ต้องการได้มุมมอง หรือผลงานที่มาจากคนรุ่นใหม่หันมาเลือกใช้ฟรีแลนซ์มากขึ้น ทั้งงานโฆษณา งานการตลาด หรืองานอื่นๆอย่างการเขียนโค้ด เขียนโปรแกรม ที่คนรุ่นใหม่ให้ความสนใจสูง ดังนั้น ผู้ว่าจ้างคนทำงานฟรีแลนซ์ยุคนี้ ก็มักจะคาดหวังผลงานที่สร้างสรรค์ แปลกใหม่ แตกต่าง จากความคิดของคนทำงานฟรีแลนซ์รุ่นใหม่ ซึ่งผลงานของพวกเขาก็มักได้อย่างใจผู้ว่าจ้างเป็นส่วนใหญ่


อย่างไรก็ตาม มาถึงตรงนี้ ข้อสรุปที่ได้จากผลสำรวจที่นำเสนอความจริงทั้งสองด้านนี้ คงต้องนำมาพิจารณาประกอบกับความต้องการและความพร้อมของผู้ที่คิดจะยึดอาชีพ คนทำงานฟรีแลนซ์ เลี้ยงตัวเอง อย่างถี่ถ้วน เพราะที่สุดแล้ว ข้อค้นพบของรายงานผลสำรวจที่ SCB EIC นำเสนอ คือ

“มีข้อค้นพบที่น่าสนใจคือ เมื่อก้าวเข้าสู่วงการนี้แล้วคนส่วนใหญ่ก็ตอบว่าพอใจกับสิ่งที่ทําอยู่และยังอยากอยู่กับงานฟรีแลนซ์ต่อไปเรื่อยๆ ตรงข้ามกับเหล่ามนุษย์เงินเดือนที่ตอบว่าอยากเปลี่ยนงานกันเป็นส่วนมาก”


อ้างอิง :

  • ที่มา บทความ เรื่อง “ฟรีแลนซ์ ยังไม่ได้ครองโลก” โดย กัลยรักษ์ นัยรักษ์เสรี, ปางอุบล อํานวยสิทธิ์, รัชชานนท์ โชติพุฒศิลป์ Economic Intelligence Center (EIC) ธนาคารไทยพาณิชย์ จํากัด (มหาชน) (6 มีนาคม 2019)
  • บทความเรื่อง “เทรนด์ใหม่กำลังมา จ้างฟรีแลนซ์มากกว่าพนักงานประจำ” (OCTOBER 24, 2018 by FASTWORK)

อ่านบทความที่นำเสนอแง่มุมไลฟ์สไตล์คนรุ่นใหม่ เพื่อไม่ให้ตกเทรนด์ กันต่อ

‘ต่างวัยไม่เป็นปัญหา’ แนะเทคนิคทำงานให้ราบรื่นใน ‘องค์กร 4.0’ แหล่งรวมคนทุก Gen

ทิ้งทุกตำราลดความอ้วน นักร้องดัง ‘Ed Sheeran’ ลด 19 กิโล ด้วยการออกกำลังกายต่อเนื่อง เพียง 10 นาทีต่อวัน !

เปิดว้าบ…งานศิลปะระดับโลก ให้โหลดฟรีมากกว่า 400,000 ภาพ