โศกนาฏกรรมโบอิ้ง B737 Max ดิ่งนรกที่อุบัติขึ้นซ้ำกันในห้วงเวลาห่างกันไม่ถึง 150 วัน เป็นเหตุให้เกิดการตายหมู่ไปแล้วถึง 346 คน และจุดประกายความตื่นรู้ ตื่นกลัว ให้ฟุ้งกระจายไปทั่วทั้งโลก

29 ตุลาคม 2561 เกิดโศกนาฏกรรมตายหมู่ 189 ศพ จากเหตุเครื่องบินโบอิ้ง B737 Max 8 ของสายการบินไลออนแอร์แห่งอินโดนีเซีย เที่ยวบินที่ JT 610 โหม่งโลก หลังจากเหินฟ้าลอยตัวขึ้นจากสนามบินเพียง 13 นาที ทั้งที่เป็นเครื่องบินใหม่เอี่ยม “ป้ายแดงแจ๋” ซึ่งรับมอบจากโบอิ้ง เพียงแค่ 2 เดือน

ถัดมา 10 มีนาคม 2562 เกิดโศกนาฏกรรมตายหมู่ 157 ศพ จากเหตุเครื่องบินโบอิ้ง B737 Max 8 ของสายการบินเอธิโอเปียนแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ ET 302 ดิ่งนรก หลังจากบินขึ้นจากสนามบินแค่ 6 นาที ทั้งที่เป็นเครื่องบินที่เพิ่งรับมอบจากโบอิ้งเพียง 4 เดือน


75 ชาติสั่งแบนโบอิ้ง B737 Max เด็ดขาด

คล้อยหลังเหตุโศกนาฏกรรม โบอิ้ง B737 Max 8 ของสายการบินเอธิโอเปียน “ดิ่งนรก” ครั้งล่าสุดเมื่อวันที่ 10 มีนาคม ผสมโรงกับเหตุโศกนาฏกรรมโบอิ้งรุ่นและตระกูลเดียวกันของสายการบินไลออนแอร์ ที่เกิดขึ้นก่อนหน้านั้น แต่ยังไม่มีคำอธิบายชัดเจนใดๆ ออกมาจากค่ายโบอิ้ง ทำให้สำนักงานการบินพลเรือนของหลายต่อหลายประเทศทยอยออกคำสั่งห้ามใช้เครื่องบินโบอิ้ง B737 ตระกูล Max ทั้งหมดขึ้นบิน

ประกาศิต “แบน” โบอิ้ง B737 Max ถูกจุดพลุนำร่องในวันที่ 11 มีนาคม โดยทางการจีน-อินโดนีเซีย-เอธิโอเปีย-เคย์แมน แล้วแพร่ต่อไปไปที่แอฟริกาใต้-สิงคโปร์-ออสเตรเลีย-นอร์เวย์ ในช่วงเช้ามืดของวันที่ 12 มีนาคม

กระแสปฏิเสธการบินของโบอิ้ง B737 Max สะพัดสะพรั่งไปอย่างรวดเร็วในช่วงสายของวันที่ 12 มีนาคม เมื่อสำนักงานความปลอดภัยทางการบินแห่งสหภาพยุโรป (European Union Aviation Safety Agency-EASA) ประกาศห้ามโบอิ้ง B737 Max บินในน่านฟ้ายุโรปอย่างเด็ดขาด ขณะที่สำนักงานบริหารการบินแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (The Federal Aviation Administration-FAA) ยังอยู่ในอาการ “แทงกั๊ก” สงวนท่าที “ถือหาง” เกรงอกเกรงใจค่ายโบอิ้ง กระทั่งล่วงเข้าสู่วันที่ 13 มีนาคม FAA จึงออกมาอ้อมแอ้มสั่งแบนด้วยความจำใจจำยอม ต้องทำตามคำสั่งฉุกเฉินของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่หมดเวลาเกรงใจ FAA

สรุปรวบยอดจนถึง ณ วันที่ 14 มีนาคมที่ผ่านมา มีประเทศภาคีประชาคมโลกรวมทั้งสิ้น 75 ชาติสั่งห้ามบินเครื่องบินโบอิ้ง B737 Max และห้ามเครื่องบินโบอิ้ง B737 Max ผ่านน่านฟ้า

ทั้ง 75 ประเทศที่พร้อมใจกันส่ายหน้าปฏิเสธความตาย จากยมฑูตโบอิ้ง B737 Max ประกอบด้วยออสเตรเลีย-ออสเตรีย-อาร์เจนติน่า-เบลเยียม-บัลแกเรีย-เบอร์มิวด้า-เบลาลุส-บราซิล-ชิลี-แคนาดา-เคย์แมน-จีน-โครเอเทีย-ไซปรัส-เชค-โคลัมเบีย-คอสตาริก้า-โคโซโว-เดนมาร์ก-อียิปต์-เอธิโอเปีย-เอสโธเนีย-ฟินแลนด์-ฝรั่งเศส-ฟิจิ-เยอรมนี-กรีซ-จอร์เจีย-ฮังการี-อินเดีย-อินโดนีเซีย-อิรัก-ไอร์แลนด์-อิตาลี-อิสราเอล-ญี่ปุ่น-คาซัคสถาน-คูเวต-ลัตเวีย-เลบานอน-ลิธัวเนีย-ลักเซมเบิร์ก-มาเลเซีย-มอลต้า-เม็กซิโก-มองโกเลีย-มอนเตเนโกร-นอร์เวย์-เนเธอร์แลนด์-นิวซีแลนด์-นามิเบีย-ไนจีเรีย-โอมาน-ปานามา-โปแลนด์-โปรตุเกส-รัสเซีย-โรมาเนีย-เกาหลีใต้-สิงคโปร์-สโลวาเกีย-สโลเวเนีย-เซอร์เบีย-อัฟริกาใต้-สเปน-สวีเดน-สวิตเซอร์แลนด์-ไทย-ตุรกี-ไต้หวัน-สหพันธรัฐอาหรับเอมิเรตส์-อังกฤษ-สหรัฐอเมริกา-ยูเครน-เวียดนาม


โศกนาฏกรรมทุบหุ้นโบอิ้งวูบ 3 หมื่นล้านดอลลาร์!

ปฏิกิริยานานาชาติต่อเหตุโศกนาฏกรรมตายหมู่กว่า 340 ศพ จากโบอิ้ง B737 Max โหม่งโลก ส่งผลต่อความเคลื่อนไหวของระดับราคาหุ้นโบอิ้งอย่างรุนแรง และฉุดให้ระดับราคาหุ้นโบอิ้งดิ่งวูบไปแล้วกว่า 10% ในช่วงวันที่ 11-14 มีนาคม คิดเป็นมูลค่ากว่า 30,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 960,000 ล้านบาท และมีแนวโน้มที่อาจทรุดตัวลงต่อเนื่อง ตราบเท่าที่นักลงทุนยังไม่ได้รับคำตอบชัดเจนจากบริษัทโบอิ้ง ในการสร้างความเชื่อมั่นต่อเครื่องบินโบอิ้ง B737 Max ซึ่งเป็นเครื่องรุ่นใหม่ล่าสุด แต่กำลังต้องเผชิญกับปัญหาความปลอดภัยอย่างรุนแรง


Boeing now has four 737 Max 8 test aircraft engaged in the new narrowbody’s certification campaign. Tests include work on handling, flutter, fuel consumption, flight loads, propulsion and systems. // www.ainonline.com

โบอิ้งผวาวืดคำสั่งซื้อ 6 แสนล้านดอลลาร์

เครื่องบินโบอิ้ง B737 Max ซึ่งเริ่มบินสู่น่านฟ้าเป็นครั้งแรกเมื่อเดือนพฤษภาคม ปี 2559 กำลังเผชิญหน้าความท้าทายครั้งรุนแรง หลังเกิดโศกนาฏกรรมต่อเนื่องกัน 2 ครั้งซ้อนในเวลาไม่ถึง 150 วัน ด้วยเหตุที่หลายสายการบินซึ่งสั่งจองซื้อไว้และอยู่ระหว่างรอส่งมอบเป็นจำนวนรวมกัน 4,636 ลำ คิดเป็นมูลค่าสูงลิ่วถึง 600,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 19.2 ล้านล้านบาท มีแนวโน้มจะเปลี่ยนใจยกเลิกคำสั่งซื้อ แล้วหันไปเจรจาสั่งซื้อเครื่องบินที่มีสมรรถนะทัดเทียมกันคือ A-320 Neo ของค่ายแอร์บัส


ใครคือมัจจุราชแห่งโศกนาฏกรรม “โบอิ้งดิ่งนรก” ?

ผ่านไปแล้วนานนับ 5 เดือน สำหรับโศกนาฏกรรมไลอ้อนแอร์ เที่ยวบินที่ JT610 และผ่านไปแล้วนานนับสัปดาห์ สำหรับโศกนาฏกรรมเอธิโอเปียนแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่  ET302 แต่ข้อมูลความจริงว่าด้วยเหตุแห่งโศกนาฏกรรม ยังคงถูกปกปิดเป็น “ปริศนา” ทั้งที่เจอ “กล่องดำ” ครบถ้วนเรียบร้อยทั้ง 2 กรณี

“วิวัฒนาการเทคโนโลยีทุกวันนี้ การถอดรหัสเพื่อค้นหาความจริงจากกล่องดำ สามารถทำได้ภายใน 48 หรือไม่ควรเกิน 72 ชั่วโมง ถ้าทอดเวลายาวเกินกว่านั้น เป็นเหตุให้ชวนสงสัยได้ว่ามีความพยายามกระทำการอะไรบางอย่างที่ส่อแววไม่ชอบมาพากล”

ทัศนะจากวิศวกรการบินที่ช่ำชองการตรวจซ่อมบำรุงอากาศยานทั้งโบอิ้งและแอร์บัสมาแล้วนับพันลำให้ข้อสังเกตชวนให้ขบคิด

จนถึงป่านนี้ข้อมูลการสื่อสารระหว่างนักบินกับหอบังคับการบินใกล้ที่สุดยังคงอยู่ใน “โลกมืด”

ไม่มีใครออกมาบอกให้โลกรู้ว่า…นักบินสื่อสารอะไรกับหอบังคับการบินที่อยู่ใกล้จุดเกิดเหตุที่สุด..นักบินแจ้งเหตุขัดข้องอะไรบ้างให้หอบังคับการบินใกล้ที่สุดรับทราบ…นักบินร้องขอร่อนลงฉุกเฉินหรือไม่…หอบังคับการบินมีการเคลียร์รันเวย์รองรับการร่อนลงฉุกเฉินหรือไม่

The Boeing 737 Max 8 features a stall protection system that differs in design from that of the narrowbody family’s earlier iteration. (Photo: Boeing) // www.ainonline.com

ทำนองเดียวกัน…วิศวกรการบินท่านนี้ยังตั้งข้อสังเกตถึงสาเหตุการตกของเครื่องบินโบอิ้ง B737 Max 8 ที่เกิดขึ้นไว้หลายประเด็น

1). Manufacturing Failure หมายถึง อาจสืบเนื่องมาจาก “ความชุ่ย” ของการผลิตหรือตรวจสอบคุณภาพเครื่องยนต์ รุ่น Leap ของค่ายยักษ์ใหญ่อย่าง CFM International ซึ่งเป็นกิจการร่วมทุนกันของ General Electric (GE) แห่งสหรัฐอเมริกา กับ Safran Aircraft Engineering แห่งฝรั่งเศส

เครื่องยนต์ รุ่น Leap ถือเป็นเครื่องยนต์เครื่องบินรุ่นใหม่ล่าสุด ที่เพิ่งถูกนำมาใช้จริงเมื่อปี 2559 โดยติดตั้งทั้งในเครื่องบินโบอิ้ง B737 Max และแอร์บัส A-320 Neo

2). Material Failure หมายถึง วัสดุที่ถูกเลือกใช้ในการผลิตเครื่องยนต์รุ่น Leap อาจเกิด “ความผิดพลาด”

3). Auto Flight Failure หมายถึง ความบกพร่องจากชุดปฏิบัติการบินอัตโนมัติ ซึ่งรวมถึงความบกพร่องของ Angle of Attack หรือ AOA ที่เป็นอุปกรณ์อัตโนมัติในการรักษาระดับการทรงตัวของเครื่องบินด้วย

4). Pilot Error หมายถึง ความบกพร่องของนักบิน

5). Turbulent Flow หมายถึง ภาวะที่เครื่องบินเคลื่อนเข้าใกล้กับเครื่องบินที่มีขนาดใหญ่กว่า เป็นเหตุให้เครื่องยนต์กระชากแล้วดับกะทันหัน

6). มีวัสดุปลิว หรือถูกดูดเข้าเครื่องยนต์ เป็นเหตุให้เครื่องยนต์ขัดข้องและดับกะทันหัน

ในบรรดา 6 สาเหตุแห่งโศกนาฏกรรมโบอิ้งดิ่งนรก สำหรับวิศวกรการบินมากประสบการณ์ตั้งข้อสงสัยใส่น้ำหนักตัวใหญ่ๆ ไปที่ Manufacturing Failure และ Material Failure ด้วยเหตุผลว่าเครื่องยนต์รุ่น Leap ไม่ว่าจะติดตั้งอยู่ในโบอิ้ง B737 Max หรือ A-320 Neo ล้วนยังมีชั่วโมงการใช้งานไม่ยาวนานเพียงพอที่จะให้ความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพได้อย่างสมบูรณ์ เหมือนกับเครื่องยนต์รุ่นก่อนหน้าที่ผ่านการใช้งานมายาวนานจนครบรอบของการ Overhaul

สำหรับสาเหตุอื่นๆ ที่เหลือ แม้มีโอกาสเป็นไปได้ แต่น้อยมากๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสาเหตุจากความบกพร่องของนักบิน หรือ pilot error แทบจะไม่มีทางเป็นไปได้เลย เนื่องจากการตกของเครื่องบินทั้ง 2 กรณีเกิดขึ้นหลังนักบินนำเครื่องขึ้นเพียง 6 นาที และ 13 นาที ซึ่งเป็นจังหวะเวลาที่นักบินอยู่ในภาวะ “พร้อมเต็มที่” 

กรณีมีการตั้งข้อสังสัยไปที่ AOA ก็เป็นไปได้ยากมากๆ ด้วยเหตุที่อุปกรณ์ช่วยบินเพื่อความปลอดภัยในโลกการบินของเครื่องบินรุ่นนี้มีมากกว่าเพียงแค่ AOA 

อย่างไรก็ตาม ความจริงของสาเหตุการตกที่แท้จริง คำตอบอยู่ที่การถอดรหัสข้อมูลจากกล่องดำ แล้วนำเอาคำตอบออกมาบอกกล่าวให้โลกได้รับรู้ด้วยความซื่อตรง โดยปราศจากการบิดเบือนจากกลุ่มผลประโยชน์ขนาดยักษ์ที่ล้วนทรงอำนาจและอิทธิพล