นับเป็นปรากฏการณ์ทางการแพทย์ที่สำคัญอีกครั้ง เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2562 ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบแผนปฏิบัติการบูรณาการ ‘จีโนมิกส์ ประเทศไทย’ หรือการศึกษาวิจัยพันธุกรรมมนุษย์เพื่อให้ ‘การแพทย์แม่นยำ’ ขึ้น
แผนปฏิบัติการดังกล่าว เป็นแผนที่เกี่ยวข้องกับการนำข้อมูลพันธุกรรมมนุษย์มาประยุกต์ใช้ทางการแพทย์และสาธารณสุข ในปี 2563 – 2567 โดยมอบหมายให้สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) รวบรวมความต้องการพัฒนาจีโนมิกส์ ประเทศไทย เพื่อส่งเสริมให้มีการลงทุนที่เหมาะสมในอุตสาหกรรมการแพทย์ที่มีเทคโนโลยีระดับสูงและการเพิ่มตำแหน่งงานสำหรับคนไทยโดยเฉพาะในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ อีอีซี การแพทย์แม่นยํา
จีโนมิกส์คืออะไร?
เว็บไซต์ Genomics Thailand กล่าวถึงโครงการจีโนมิกส์ว่า เป็นโครงการวิจัยจีโนมมนุษย์ซึ่งมีการดําเนินการไปแล้วในหลายประเทศ ทั้งในสหรัฐอเมริกา ยุโรป และเอเชีย สําหรับการริเริ่มโครงการวิจัยดังกล่าวประเทศไทยนั้น ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน นําโดยกระทรวงสาธารณสุข ที่ร่วมมือกับกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และกระทรวงศึกษาธิการ รวมไปถึงมหาวิทยาลัย แพทยสภา และองค์กรอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องรวม 11 หน่วยงาน ช่วยกันเตรียมความพร้อมให้แก่ประเทศไทย โดยการศึกษาวิจัยเพื่อผลักดันให้เกิดการนําข้อมูลพันธุกรรมมนุษย์มาใช้ประโยชน์ทางการแพทย์และสาธารณสุขไทย จึงเป็นจุดกําเนิดของโครงการ “จีโนมิกส์ประเทศไทย”
เปลี่ยนการรักษา…สู่การป้องกัน
จีโนมิกส์ประเทศไทย หรือ การแพทย์แม่นยํา (Precision Medicine) เป็นแนวความคิดใหม่ทางการแพทย์ที่นำเอาข้อมูลพันธุกรรมของผู้ป่วยมาประมวลผลร่วมกับข้อมูลแวดล้อม เช่น ข้อมูลอัตราการเต้นของหัวใจ ระดับน้ำตาลในเลือด ระดับไขมันในเลือด ไปจนถึงการได้รับสารเคมีหรือมลพิษต่างๆ และข้อมูลการใช้ชีวิตประจําวัน เช่น การออกกําลังกาย การรับประทานอาหาร การนอนหลับ เพื่อให้การวินิจฉัยรักษาและป้องกันโรคต่างๆ เป็นไปแบบองค์รวม มีความครอบคลุม ทําให้การรักษามีความแม่นยํามากขึ้น สามารถเลือกการรักษาที่เหมาะสมและให้ประสิทธิภาพสูงสุดแก่ผู้ป่วยได้ นอกจากนั้นยังมีการประเมินความเสี่ยงต่อการเกิดโรค เช่น โรคมะเร็งที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม โรคหัวใจ โรคไขมันในเลือดสูง เพื่อช่วยวางแผนการป้องกันด้วยการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตประจําวันให้ห่างไกลโรค
ดีเอ็นเอ รหัสแห่งชีวิตในศาสตร์การแพทย์แม่นยำ
ดีเอ็นเอ (Deoxyribo Nucleic Acid, DNA) เป็นส่วนประกอบของสิ่งมีชีวิตทุกชนิดที่ใช้เก็บข้อมูล ลักษณะต่างๆ ตั้งแต่ข้อมูลพื้นฐาน เช่น สีผม สีตา ความสูง ไปจนถึงข้อมูลความเสี่ยงต่อการเป็นโรคทางพันธุกรรม โรคมะเร็ง หรือโรคเรื้อรังต่างๆ เช่น หัวใจ เบาหวาน ความดัน ไขมัน รวมถึงความเสี่ยงในการแพ้ยา และข้อมูลที่ช่วยให้แพทย์เลือกยาที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการรักษา นํามาสู่การรักษาแนวใหม่ที่เรียกว่า “การแพทย์แม่นยํา (Precision Medicine)”
นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า หากเรารู้ “ข้อมูลดีเอ็นเอทั้งหมดของมนุษย์” หรือที่เรียกสั้นๆ ว่า “จีโนม” ก็จะสามารถไขความลับได้ว่า ทําไมคนนี้จึงมีสีตาแปลกกว่าคนอื่น ทําไมเด็กคนนี้จึงเป็นหวัดบ่อยๆ ทําไมคนไข้คนนี้กินยาแล้วไม่ได้ผลเท่าคนไข้คนอื่นๆ ที่ได้รับการรักษาแบบเดียวกัน หรือคนไข้บางคนกินยาแล้วเกิดอาการแพ้ยารุนแรง ซึ่งกุญแจไขความลับล้วนอยู่ในข้อมูลดีเอ็นเอนั่นเอง
โดยในปี พ.ศ. 2546 นักวิทยาศาสตร์สามารถถอดรหัสดีเอ็นเอของมนุษย์คนแรกได้สําเร็จ และหลังจากนั้นเป็นต้นมา ข้อมูลพันธุกรรมก็เข้ามามีบทบาทในการเพิ่มประสิทธิภาพการวินิจฉัยป้องกันและรักษาโรค และช่วยให้การตรวจรักษาของแพทย์มีความแม่นยํามากขึ้น
จีโนมิกส์ ลดค่าใช้จ่ายปีละ 7 หมื่นล้าน!
หากมองด้านเศรษฐศาสตร์สาธารณสุข การลงทุนเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันโรค วินิจฉัยโรค และดูแลผู้ป่วยจะนำมาสู่การลดค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษาผู้ป่วยอย่างมาก โดยกระทรวงสาธารณสุข ประมาณการผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่จะได้จากการให้บริการทางการแพทย์แบบจีโนมิกส์ประมาณปีละ 70,000 ล้านบาท โดยประเมินจากการลดอัตราการเกิด 5 โรคหลัก คือ โรคหลอดเลือดสมอง การติดเชื้อเอชไอวี โรคหัวใจขาดเลือด โรคเบาหวาน และโรคมะเร็ง รวมทั้งยังก่อให้เกิดประโยชน์ในด้านการส่งเสริมอุตสาหกรรมการแพทย์ครบวงจรด้วย
อ้างอิงข้อมูลจาก : Genomics Thailand
นวัตกรรมทางการแพทย์อื่นๆ ที่คุณอาจจะสนใจ
มหิดล ร่วมมือ มจธ. พัฒนา ‘ขดลวดค้ำยัน’ อุปกรณ์ช่วยชีวิตผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ลดการนำเข้าได้จริง
‘Smart Watch เตือนภาวะน้ำตาลต่ำ’ นวัตกรรมการแพทย์ไทยสร้างชื่อไกลในเวทีโลก
ส่องความล้ำหน้าด้าน HealthCare ที่นำเทคโนโลยี AI และ Big Data มาช่วย (ดูแล) ชีวิต
ดร.พญ.พิจิกา วัชราภิชาต คุณหมอ AI ศึกษาและเทใจให้ Healthcare
