กฎหุ่นยนต์ 3 ข้อ หรือ Laws of Robotics ของ Isaac Asimov นักเขียนนิยายวิทยาศาสตร์ กล่าวไว้ว่า

1. A robot may not injure a human being or, through inaction, allow a human being to come to harm. หุ่นยนต์มิอาจกระทำการอันตรายต่อผู้ที่เป็นมนุษย์ หรือนิ่งเฉยปล่อยให้ผู้ที่เป็นมนุษย์ตกอยู่ในอันตรายได้

2. A robot must obey the orders given it by human beings except where such orders would conflict with the First Law. | หุ่นยนต์ต้องเชื่อฟังคำสั่งที่ได้รับจากผู้ที่เป็นมนุษย์ เว้นแต่คำสั่งนั้นๆ ขัดแย้งกับกฎข้อแรก

3. A robot must protect its own existence as long as such protection does not conflict with the First or Second Laws. หุ่นยนต์ต้องปกป้องสถานะความมีตัวตนของตนไว้ ตราบเท่าที่การกระทำนั้นมิได้ขัดแย้งต่อกฎข้อแรกหรือกฎข้อที่สอง


“หุ่นยนต์” ในโลกแห่งความเป็นจริง

แม้กฎดังกล่าวจะเป็นเพียงเรื่องแต่งในวรรณกรรม ทว่า หากพิจารณาอย่างถ่องแท้แล้ว ใช่หรือไม่ว่า เราสามารถประยุกต์ใช้เกณฑ์ดังกล่าวในโลกแห่งความเป็นจริงได้

มีบทความวิจัยเกี่ยวกับ “หุ่นยนต์” ที่น่าสนใจชิ้นหนึ่ง มีชื่อว่า Towards Robotics Leadership: An Analysis of Leadership Characteristics and the Roles Robots Will Inherit in Future Human Society

รองศาสตราจารย์ ดร.Hooman Aghaebrahimi Samani

จัดทำโดยทีมงาน “นักวิชาการด้านหุ่นยนต์” ชื่อดังของโลก ประกอบด้วย รองศาสตราจารย์ ดร.Hooman Aghaebrahimi Samani แห่ง Interactive and Digital Media Institute หน่วยงานภายใน National University of Singapore ปัจจุบันเป็น Director of AIART Lab (Artificial Intelligence and Robotics Technology Laboratory) หน่วยงานภายใน National Taipei University ไต้หวัน

นอกจากนี้ยังมี Dr.Jeffrey Tzu Kwan Valino Koh จาก Graduate School for Integrative Sciences and Engineering มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ Dr.Elham Saadatian จาก Department of Electrical and Computer Engineering มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ เช่นกัน และ Dr.Doros Polydorou จาก Interaction and Entertainment Research Center มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีนันยาง สิงคโปร์

เนื้อหาหลักของ Towards Robotics Leadership: An Analysis of Leadership Characteristics and the Roles Robots Will Inherit in Future Human Society ที่ผมตั้งชื่อเล่นๆ ให้ว่า Robotics Leadership ภาวะผู้นำตัวใหม่ ยุค A.I.ครองโลก กล่าวถึงประเด็นความเปลี่ยนแปลงในยุคปัจจุบัน ที่โลกของเรามีการใช้ “หุ่นยนต์” ในด้านต่างๆ

โดยให้น้ำหนักไปในเรื่อง “หุ่นยนต์” เข้ามาแทนที่ “มนุษย์” ในการประกอบกิจการและปฏิบัติหน้าที่การงานหลากหลายสาขา อาทิ “โบรกเกอร์หุ้นในตลาดหลักทรัพย์” โดยในประเด็นนี้ ผมได้เคยเขียนบทความใน “สาลิกา” แห่งนี้ ชื่อตอนว่า การลงทุนมีความเสี่ยง โปรดปรึกษาหุ้นยนต์ หรือจะเป็นอาชีพที่แทบไม่น่าเชื่อว่าจะเป็นไปได้ก็คือ “นักบิน”

รองศาสตราจารย์ ดร.Hooman Aghaebrahimi Samani และทีมงานบอกว่า ทั้งอาชีพ “โบรกเกอร์หุ้นในตลาดหลักทรัพย์” และ “นักบิน” นั้น “หุ่นยนต์” สามารถเข้ามาแทนที่ “มนุษย์” ได้อย่างสบาย เพราะ “หุ่นยนต์” ไม่มีอารมณ์และความรู้สึก “หุ่นยนต์” มีเพียงตรรกะที่กำหนดโดยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ให้ทำตามขั้นตอนที่วางไว้

ดังนั้น “หุ่นยนต์” จึงไม่รู้สึกรู้สากับข่าวอ่อนไหวต่างๆ ที่จะกระทบตลาดหุ้น หรือเสียงกรีดร้องของผู้โดยสารบนเครื่องบิน เพราะ “หุ่นยนต์” มีภารกิจที่ได้มอบหมายอย่างชัดเจน ในการทำกำไรสูงสุดจากการลงทุนในตลาดหุ้น และนำผู้โดยสารบนเครื่องบินให้ถึงจุดหมาย ไม่ว่าจะโดยวิธีใดก็ตาม

ที่สำคัญยิ่งไปกว่านั้นก็คือ รองศาสตราจารย์ ดร.Hooman Aghaebrahimi Samani และทีมงานบอกเราว่า “หุ่นยนต์” นั้น ไร้ซึ่ง “อคติ”

เพราะ “อคติ” นี้เอง ที่เป็นสาเหตุสำคัญของ “การเลือกที่รัก มักที่ชัง” ซึ่งเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้ “ผู้บริหารหลายคน” สูญสิ้น “ภาวะผู้นำ” แม้ว่า “ผู้บริหาร” เหล่านั้น จะมีความช่ำชองและเก่งกาจในการบริหารงานมากเพียงใดก็ตาม

รองศาสตราจารย์ ดร.Hooman Aghaebrahimi Samani และทีมงานกล่าวต่อไปว่า “การตัดสินใจ” ที่ถูกต้อง และเด็ดขาด เป็นอีกคุณสมบัติหนึ่งของ “ภาวะผู้นำ” ที่ “หุ่นยนต์” มีเหนือ “มนุษย์” เพราะไม่ว่าจะเป็น “โบรกเกอร์หุ้นในตลาดหลักทรัพย์” หรือ “นักบิน” และแม้จะเป็น “ผู้บริหาร” ทั่วๆ ไปก็ตามที หากบริหารงานโดยใช้ “อารมณ์อยู่เหนือเหตุผล” และเต็มไปด้วย “ความรู้สึกอคติ” แล้ว “การตัดสินใจ” ที่ถูกต้องและเด็ดขาด จะไม่มีทางเกิดขึ้น

รองศาสตราจารย์ ดร.Hooman Aghaebrahimi Samani และทีมงานสรุปว่า ไฮไลท์สำคัญของงานวิจัย Towards Robotics Leadership: An Analysis of Leadership Characteristics and the Roles Robots Will Inherit in Future Human Society ชิ้นนี้ก็คือ การที่ “หุ่นยนต์” เป็น “ผู้นำ” ของ “หุ่นยนต์” ด้วยกัน

ทีมนักวิจัยกล่าวว่า “คุณสมบัติพื้นฐาน” ของ “ภาวะผู้นำ” ก็คือ “การสร้างความสัมพันธ์อันดีกับผู้ใต้บังคับบัญชา” และแทบไม่น่าเชื่อว่า “คุณสมบัติข้อนี้” มีอยู่ใน “หุ่นยนต์” เพราะทุกวันนี้มี “หุ่นยนต์” มากมายที่ “สร้างความสัมพันธ์อันดีกับเพื่อนหุ่นยนต์” ในการขอความร่วมมือด้านต่างๆ เพื่อให้ภารกิจที่ได้รับมอบหมายประสบความสำเร็จ

ไม่ว่าจะเป็นการเข้าถึงและร้องขอสารสนเทศจากเหมืองข้อมูลในหมู่ “หุ้นยนต์” ด้วยกันสำหรับการวิเคราะห์มูลค่าซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ และแม้กระทั่งการร้องขอข้อมูลการจราจรทางอากาศจาก “หุ่นยนต์หอบังคับการบิน”

ในช่วงท้าย รองศาสตราจารย์ ดร.Hooman Aghaebrahimi Samani และทีมงาน ได้ยกตัวอย่างสำคัญประการหนึ่งซึ่งน่าสนใจในประเด็น Robotics Leadership ภาวะผู้นำตัวใหม่ ยุค A.I.ครองโลก 

โดยทีมนักวิจัยกล่าวว่า “หุ่นยนต์” และ A.I. กำลังปลดแอกตัวเองจากการเป็น “เครื่องมือ” ของ “มนุษย์”

รองศาสตราจารย์ ดร.Hooman Aghaebrahimi Samani และทีมงาน ยังกล่าวถึง GPS อุปกรณ์ที่คนขับรถคุ้นเคยกันดี ทีมนักวิจัยบอกว่า GPS เป็นตัวอย่างที่ดีสำหรับกรณีที่ หุ่นยนต์ และ A.I. กำลังปลดแอกตัวเองจากการเป็น “เครื่องมือ” ของ “มนุษย์” ในแง่ที่ว่า ไม่เพียง GPS จะทำตามคำสั่งของ “มนุษย์” ในการนำทาง ทว่า GPS ยังสามารถค้นหาเส้นทางที่ดีที่สุดสำหรับหลีกเลี่ยงอุปสรรคที่ทำให้เราเดินทางไม่สะดวก ไม่ว่าจะเป็นรถติด การปิดถนน ไม่ว่าจะด้วยกรณีใดๆ อาทิ มีการซ่อมทาง หรือมีม็อบ

นอกเหนือไปจากคุณสมบัติดังกล่าว GPS รุ่นใหม่ ยังมีความสามารถในการแนะนำอื่นๆ เช่น เมื่อคำนวณแล้วว่าเราน่าจะล้าจากการเดินทางหลายชั่วโมง GPS จะชวนเราหยุดพักรถ หรือเบี่ยงเบนความสนใจจากการเดินทางด้วยการแนะนำแหล่งช็อปปิงละแวกนั้น เป็นต้น

“นี่คือระดับความคิดสร้างสรรค์ที่ A.I. และหุ่นยนต์ยุคใหม่ได้พัฒนาขึ้น”
รองศาสตราจารย์ ดร.Hooman Aghaebrahimi Samani และทีมงานกล่าวทิ้งท้าย


บทความเกี่ยวเนื่องโดยผู้เขียนคนเดียวกัน

การลงทุนมีความเสี่ยง โปรดปรึกษา ‘หุ้นยนต์’

เกาหลีใต้จุดพลุ “ภาษีหุ่นยนต์” เยียวยาแรงงานที่ถูก A.I. แย่งอาชีพ

ความรักของหุ่นยนต์ (ภาคหนึ่ง)