โลกเทคโนโลยีทุกวันนี้ ไม่ได้แค่มีอิทธิพลกับชีวิตผู้คนเท่านั้น หากแต่สำหรับองค์กรธุรกิจ ยังมีส่วนสำคัญในการกระตุ้นให้เหล่าองค์กรธุรกิจทุกขนาด ทั้งเก่าและใหม่ คิดที่จะปฏิวัติองค์กรโดยใช้ แนวคิดนวัตกรรม เทคโนโลยี เป็นโจทย์ใหญ่ในการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ โดยบทเรียนของ ‘Spotify’ องค์กรที่ดำเนินธุรกิจสตรีมมิ่งเพลงโดนใจคนยุคนี้ ก็นำมาใช้เป็นต้นแบบองค์กร อธิบายโมเดลการนำแนวคิดนวัตกรรม เทคโนโลยีมาใช้ในการดำเนินธุรกิจ กระทั่งสามารถก้าวสู่แบรนด์ธุรกิจดิจิทัลอันดับต้นๆ ของโลกด้วยเวลาไม่นาน


เปิดแนวคิด ‘Agile’ ที่ ‘Spotify’ ใช้สร้างทีมงานที่มีความคล่องตัวสูง คิดบริการโดนใจคนยุคดิจิทัล

ดังที่เกริ่นมาว่า ปัจจัยที่ทำให้องค์กรธุรกิจน้อยใหญ่ในปัจจุบันอยู่รอดได้ในยุค Disrupted Technology นี้ คือ การปรับเอาแนวคิดนวัตกรรมและเทคโนโลยีมาใช้ขับเคลื่อนองค์กรอย่างเหมาะสม และแนวคิดนวัตกรรมการทำงานที่มีประสิทธิภาพ ผ่านการพิสูจน์โดยหลากหลายองค์กรแล้วว่ามีส่วนช่วยให้ธุรกิจอยู่รอดได้ คือ แนวคิด ‘Agile’ ที่แปลตรงตัวว่าความคล่องตัวสูง

จากการสำรวจของ Aon Hewitt Thailand พบว่า 84% ขององค์กรในปัจจุบันมองว่าแนวคิด Agile เป็นเรื่องสำคัญที่องค์กรต้องทำ และในปี 2019 นี้ Aon Hewitt Thailand ยังได้เพิ่มหมวด Agility เป็นหนึ่งในเกณฑ์พิจารณาการเป็นสุดยอดนายจ้างดีเด่น (Best Employer) อีกทั้งเป็นธีมงานหลักในงานประกาศรางวัลปี 2019 ด้วย

จุดประสงค์หลักของการทำงานภายใต้แนวคิด Agile คือ การมุ่งตอบสนองความต้องการของลูกค้า การหาไอเดียในการนำเสนอสินค้าและบริการใหม่ และการสร้างนวัตกรรม ผ่านหลักการ Agile manifesto ที่เริ่มต้นในโลกของซอฟแวร์ ซึ่งเน้นการทำงานด้วยทีมขนาดเล็ก ประกอบด้วยคนประมาณ 7-10 คนต่อทีม รวมทั้งทำงานแบบข้ามสายงาน เพื่อเพิ่มความคล่องตัวและหลีกเลี่ยง แบบบนลงล่าง (Top-Down management) หรือการทำงานแบบไซโล (Silo) ซึ่งเป็นการบริหารงานในรูปแบบขององค์กรเก่า

เพื่อให้เห็นภาพว่าการวางแนวทางการทำงานในแบบคล่องตัวสูง เหมาะสมกับองค์กรดิจิทัลยุคนี้อย่างไร บริษัทที่เป็นต้นแบบและถูกกล่าวถึงมากที่สุดคงหนีไม่พ้นชื่อของ Spotify ธุรกิจให้บริการเพลงสตรีมมิ่งสัญชาติสวีเดน ที่ได้วางโครงสร้างทีมงาน ในรูปแบบของ Agile Organization โดยมุ่งเน้นที่การจัดโครงสร้างทีมและการประสานงานระหว่างทีมเป็นหลัก

ทีมงานย่อยใน Agile organization ของ Spotify จะมีชื่อเรียกว่า “Squad” ขณะที่ในบางองค์กรก็เรียกแตกต่างกันไป เช่น Crew, Party หรือ Troop แต่สิ่งที่เหมือนกันคือ ความเป็นทีมงานที่ประกอบด้วยสมาชิกประมาณ 5-7 คนจาก Functions งานที่แตกต่างกันไป Squad จะมีเป้าหมายในการทำงานเพื่อบรรลุเป้าหมายโดยไม่ต้องพึงพา Squad อื่น และมีอิสระ (Autonomy) ในการตัดสินใจเรื่องต่างๆ ได้ตามสมควรเพื่อความคล่องตัวในการทำงาน

บทความที่เผยแพร่ใน Facebook : Aon Hewitt Thailand เรื่อง “Agile Organization ในโลกธุรกิจยุคดิจิทัล” ได้อธิบายโครงสร้างการทำงานใน Agile organization ของ Spotify เพิ่มเติมว่า

“ตามแนวทาง Agile organization นี้ Squad หลายๆ ทีมจะมีเป้าหมายในธุรกิจเดียวกันเมื่อถูกจัดมารวมกันจะเรียกว่า Tribe โดยความสัมพันธ์ระหว่าง Tribe เกิดขึ้นเพื่อการแลกเปลี่ยนความรู้ แนวคิดทางธุรกิจ และเพื่อให้ Squad ต่างๆ ที่มีเป้าหมายทางกลยุทธ์ที่สอดคล้องกัน (Strategic Alignment) ได้มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน ที่ผ่านมา การประสานงานระหว่าง Squads ใน Tribe มักเกิดขึ้นในรูปแบบกันเอง ไม่เป็นทางการ และ Tribe leader ก็มีหน้าที่ในการสร้างบรรยากาศและสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ดีร่วมกันระหว่าง Squads”

และนอกจาก Squad และ Tribe แล้วยังมีกลุ่มโครงสร้างที่เรียกว่า Chapter และ Guild โดย Chapter เป็นกลุ่มคนที่มีความเชี่ยวชาญจากสายงานเดียวกัน เช่น Software developers หรือ Salesman เป็นต้น โดยกลุ่มคนใน Chapter เดียวกันจะมาจากคนละ Squad เป้าหมายคือการสร้างกลุ่มเพื่อแบ่งปันความรู้เชิงเทคนิค

ทั้งนี้ โครงสร้างใน Chapter มีลักษณะ Flat มากเนื่องจากเป็นกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ ส่วน Guild เป็นกลุ่มคนที่อาจจะมาจากต่าง Squad ต่าง Chapter หรือต่าง Tribe ได้ เพียงแต่มีความสนใจในเรื่องเดียวกัน ดังนั้น Guild จึงมีเป้าหมายเพื่อการกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์และไอเดียใหม่ๆ เช่น Project pilot ต่างๆนั่นเอง

ที่อธิบายมานี้ จะเห็นได้ว่า การออกแบบโครงสร้างใน Agile organization มีทางเลือกมากมาย หลายกลุ่ม เพื่อสื่อถึงหัวใจสำคัญของหลักการนี้ที่ไม่จำเป็นต้องยึดติดกับแนวทางใดแนวทางหนึ่ง แต่โครงสร้างและทุกส่วนต้องตอบสนองและสนับสนุนให้เกิดการตัดสินใจและการเปลี่ยนแปลงที่สร้างมูลค่าได้อย่างรวดเร็ว (Dynamic Capability) โดยการตัดสินใจดังกล่าวต้องให้ผลลัพธ์ที่เสถียร (Stability) และสิ่งที่ช่วยส่งเสริมให้โครงสร้างองค์กรแบบ Agile organization ประสบความสำเร็จคือวัฒนธรรมองค์กรและ Mindset ของบุคลากรทุกคนที่ต้องไปในทิศทางเดียวกันด้วย

ด้วยแนวคิดการวางโครงสร้างและบริหารองค์กรแบบนี้ Spotify จึงมีการเติบโตอย่างรวดเร็วในปี 2014 มีรายได้สูงกว่า 1.22 พันล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้น 45 เปอร์เซ็นต์จากปีก่อนหน้า (มาในวันนี้มีรายรับราว 4 พันล้านเหรียญสหรัฐ) ซึ่งจากบทวิเคราะห์ธุรกิจ บ่งชี้ว่าความสำเร็จของบริการสตรีมมิ่งส่วนใหญ่ มาจากวัฒนธรรมองค์กรที่สร้างขึ้นเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย ตามความคิดที่คล่องตัวอย่างที่ Spotify ใช้นี่เอง


เผยเคล็ดลับสำหรับฝ่าย HR จะปรับเอาแนวคิด Agile ไปใช้ในองค์กรได้อย่างไร?

บทความของ Aon Hewitt Thailand ยังได้ตอบคำถามสำคัญ ในแง่ของการนำแนวทาง Agile ไปใช้ในการพัฒนาบุคลากรของฝ่าย HR เพื่อขับเคลื่อนองค์กรไปสู่องค์กรยุคใหม่ได้อย่างไร ?

  • การเปลี่ยนบทบาทครั้งสำคัญ เป็น หุ้นส่วนเชิงกลยุทธ์ ของทุกคนในองค์กร

เนื่องจากลักษณะเด่นอย่างหนึ่งของการทำงานแบบ Agile คือ ความร่วมมือและการทำงานข้ามสายงาน ฝ่าย HR จึงมีบทบาทสำคัญในการดึงจุดแข็งเรื่อง “คน” ในแต่ละทีม เพื่อสนับสนุนให้เกิดการทำงานร่วมกันอย่างราบรื่นและรวดเร็ว รวมถึงเพิ่มประสิทธิภาพและทักษะของพนักงานผ่านการเป็น “ที่ปรึกษา” (Consultant) หรือ “กระบวนกร” (Facilitator) ให้กับคนในทีม

ด้วยเหตุนี้ การทำงานแบบ Agile จึงมาทำให้บทบาทของ HR เปลี่ยนไป จากเดิมทำหน้าที่เป็น “ผู้สนับสนุน” ก็กลายเป็น “หุ้นส่วนเชิงกลยุทธ์” มากขึ้น ดังนั้นคนฝ่าย HR จึงจำเป็นต้องมีความรู้ความเข้าใจในวิธีการทำงานของคนฝ่ายต่างๆ เพื่อนำองค์กรในการเตรียมพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลง

  • ลองผิดลองถูก ไปด้วยกัน ยิ่งทำให้ไปได้ไกล

กระบวนการเรียนรู้แบบลองผิดลองถูกนับเป็นหัวใจสำคัญของการทำงานแบบ Agile โดยฝ่าย HR สามารถกระตุ้นให้เกิดกระบวนการดังกล่าวได้ ผ่านการใช้กรอบแนวคิด “Design Thinking” โดยเริ่มต้นจากการเอาใจใส่พนักงาน แล้วกำหนดปัญหาที่เกิดขึ้นภายในองค์กร จากนั้นจึงระดมความคิดเพื่อหาวิธีแก้ไขปัญหาให้ตรงจุดมากที่สุด ถัดไปก็มาสู่ขั้นตอนการ “สร้างต้นแบบ” (Prototype) หรือวางแผนวิธีการแก้ไขปัญหา แล้วสุดท้ายจึงลงมือทดสอบเพื่อหาทางออกที่คิดว่าดีที่สุดภายในกลุ่มทดลองหรือภายในทีม

  • วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อเข้าไปนั่งในใจพนักงานทุกคนให้ได้

เมื่อความต้องการของพนักงานเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว ทั้งในเชิงของสภาพแวดล้อมในการทำงานและโครงสร้างองค์กร ฝ่าย HR จำเป็นต้องทำงานร่วมกับฝ่ายการตลาดและฝ่ายไอที เพื่อออกแบบระบบการทำงาน และสร้างเอกลักษณ์ที่ช่วยดึงดูดหรือรักษาคนเก่งให้อยู่กับองค์กรให้ได้

นอกจากนี้ ฝ่าย HR จะต้องอาศัย People Analytic ในการทำความเข้าใจนิสัย พฤติกรรม และความต้องการที่หลากหลายของพนักงาน เพื่อใช้ประกอบการเสนอค่าตอบแทน แผนการเรียนรู้ และการจัดสรรทรัพยากรบุคคลอย่างมีประสิทธิภาพ โดยฝ่าย HR จะกลายเป็นกำลังสำคัญในการรวบรวมและเลือกใช้ข้อมูลพนักงานที่มีอยู่ ซึ่งต้องอาศัยทักษะในการวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าวผ่านกระบวนการทางสถิติ


ที่มา : อ้างอิง บทความเรื่อง “ทำไม Agile ถึงส่งผลกับวงการ HR” และ บทความเรื่อง “Agile Organization ในโลกธุรกิจยุคดิจิทัล” จาก Facebook : Aon Hewitt Thailand


มีอีกหลายเทคนิคที่นำไปปรับใช้ เปลี่ยนองค์กรจาก องค์กรรูปแบบเก่า ไปสู่ องค์กรยุคใหม่ คลิกอ่านต่อเลย

ผลวิจัยไมโครซอฟท์ ย้ำ ความคิดสร้างสรรค์ คือทักษะสำคัญที่สุด ในโลกอนาคตที่ AI เป็นใหญ่

จับสังเกต…เทรนด์องค์กรใหญ่หันมาเปิดคอร์สออนไลน์บนแพลตฟอร์ม SkillLane

รู้ไว้ไม่ตกเทรนด์ 3 อาชีพ สายเทคฯ รับยุค Big Data โตแรง ที่คนรุ่นใหม่ต้องรู้