โลกในยุคปัจจุบันแสดงให้เห็นสติปัญญาของผู้นำและทีมงานของผู้นำของรัฐต่างๆ ที่จะเปลี่ยนวิกฤตและสร้างความรุ่งเรืองของชาติชัดเจนมากยิ่งขึ้น ยิ่งรัฐที่มีตำแหน่งทางภูมิรัฐศาสตร์เป็นเครื่องมือทางเศรษฐกิจของรัฐศูนย์กลาง ยิ่งแสดงให้เห็นถึงหนทางในการแก้ปัญหาของตนเองอย่างแยบยลและซับซ้อนมากยิ่งขึ้น 


ในทางตรงกันข้าม รัฐที่มีตำแหน่งทางภูมิรัฐศาสตร์ได้เปรียบ น่าจะสร้างความรุ่งเรืองให้ชาติมากเป็นทวีคูณ แต่ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการสร้างความเชื่อมั่นให้คนในชาติและต่างชาติ

ดูอย่างปัจจุบัน การคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจของสหรัฐอเมริกากลายเป็นเครื่องมือในการกำหนดนโยบายต่างประเทศ แทนที่จะเป็นการเจรจาและการเจรจาต่อรองเป็นคำขาดกลับกลายเป็นการคุกคามในลักษณะของการลงโทษที่น่ากลัว 

ไม่มีประเทศใดๆ ในโลกที่รับประกันการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจของสหรัฐ หลายประเทศจะยังคงซื้อน้ำมันอิหร่านต่อไป (จีน เกาหลีใต้ อินเดีย ตุรกี และญี่ปุ่นยังคงซื้อ ข้อมูลล่าสุดวันที่ 2 พฤษภาคม) ทุกประเทศรวมถึงพันธมิตรในยุโรปที่ใกล้ที่สุดของสหรัฐอเมริกาเริ่มเบื่อหน่ายกับการยื่นคำขาดของวอชิงตันและกำลังพยายามหาวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพ

วิธีรุนแรงที่สุดที่แสดงการต่อต้านคือ การปฏิเสธเงินดอลลาร์สหรัฐในการชำระเงินระหว่างประเทศและการไหลเวียนของเงินภายในประเทศ แต่ภารกิจลดปริมาณการใช้เงินดอลลาร์ก็ยังเป็นเรื่องยาก 

หากมองในภาพรวม ส่วนแบ่งของเงินดอลลาร์สหรัฐในเงินทุนสำรองระหว่างประเทศ การชำระเงินระหว่างประเทศ และธุรกรรมแลกเปลี่ยนในตลาดตามอัตราแลกเปลี่ยน ไม่ได้แสดงทีท่าว่าจะลดลงอย่างใดในปีที่ผ่านมา

ยกเว้นประเทศที่ผู้นำมีเจตจำนงทางการเมืองอย่างชัดเจน อย่างวลาดิเมียร์ ปูติน

ในปี 2013 เงินดอลลาร์สหรัฐคิดเป็น 40.6% ของรายได้การส่งออกของรัสเซีย และ 79.6% ของการชำระเงินเพื่อการนำเข้า ในปี 2018 ตัวเลขเหล่านี้เท่ากับ 36.3% และ 68.6% ตามลำดับ 

ณ วันนี้ เงินดอลลาร์สหรัฐจึงยังคงเป็นสกุลเงินหลักในบัญชีการค้ากับต่างประเทศของรัสเซีย

เมื่อคิดไปอีกขั้นหนึ่ง ประเทศที่มีตำแหน่งเสี่ยงในด้านภูมิรัฐศาสตร์ต่อสหรัฐ จะทำการค้าข้ามระบบ SWIFT ที่อยู่ภายใต้การควบคุมของสหรัฐโดยปริยายได้อย่างไร?

ทำอย่างไรที่จะให้หน่วยข่าวกรองด้านการเงินของสหรัฐ ซึ่งติดตามการดำเนินมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจ ไม่สามารถมองเห็นการทำธุรกรรมของสกุลเงินดิจิทัลได้? 

ด้วยความช่วยเหลือของอุปกรณ์และเทคโนโลยีที่ป้องกัน “สายตา” จากภายนอกได้ กล่าวคือ สกุลเงินดิจิทัลเหล่านี้ต้องเป็น Cryptocurrency

อย่างกรณีอิหร่าน ขั้นแรก อาจจะใช้เงินเรียลดิจิทัลเพื่อชำระเงินและชำระบัญชีระหว่างธนาคารอิหร่านกับลูกค้าบริษัท ขั้นตอนต่อไป จึงเปิดให้บุคคลทั่วไปชำระเงินค่าสินค้าและบริการเป็นเงินเรียลดิจิทัล

ในทางตรงข้าม เงินเรียลดิจิทัลจะใช้สำหรับการคำนวณด้านการค้าต่างประเทศกับคู่ค้าที่ใกล้ที่สุด แต่ชาวอิหร่านทั่วไปที่เดินทางไปต่างประเทศจะไม่สามารถใช้เรียลดิจิทัลได้

หากเป็นเช่นนี้ ประเทศต่างๆ ที่เป็นคู่ขัดแย้งกับสหรัฐก็สามารถทำการค้าได้ง่ายมากยิ่งขึ้น อย่างรัสเซีย จีน เวเนซุเอลา และตุรกี 

ปัจจุบัน สหรัฐมีความคิดริเริ่มที่จะใช้กฎหมายพิเศษเกี่ยวกับการต่อต้านเงินเรียลดิจิทัล แต่ก็อาจทำได้ยากเพราะไม่สามารถตรวจสอบปริมาณการค้าได้ แต่สามารถตรวจสอบปริมาณการส่งมอบสินค้าได้ ซึ่งอาจจะคุกคามอธิปไตยของรัฐนั้นๆ

ธนาคารกลางของรัสเซียได้หารือเกี่ยวกับหัวข้อ CBDC (Central Bank Digital Currency) กว่าสองปีที่ขบคิด ชั่งน้ำหนักข้อดีข้อเสียหากเปิดตัวสกุลเงินดิจิทัลอย่างเป็นทางการ  ซึ่งจะเป็นการตอบสนองต่อความท้าทายของการเข้ารหัสลับส่วนตัว แม้จะมีความเสี่ยงและอาจเกิดปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการรักษารหัสก็ตาม

ความแตกต่างระหว่างเงินดิจิทัลและเงินธรรมดาคือ เทคโนโลยีของการบัญชีและธุรกรรมตามหลักของการลงทะเบียนบล็อกเชนแบบกระจายอำนาจ ช่วยให้สามารถควบคุมการไหลเวียนของเงินที่โอนได้อย่างน่าเชื่อถือ และช่วยลดความเป็นไปได้ที่จะเกิดการถอนเงินนอกการแลกเปลี่ยน

ปัจจัยบวกที่แนะนำให้ใช้สกุลเงินดิจิทัลคือ การสร้างระบบที่มีเทคโนโลยีสูงและปลอดภัยสำหรับการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างธนาคาร รวมถึงการไหลเวียนเงินระหว่างประเทศ เพื่อแก้ปัญหาการดึงดูดนักลงทุนและหลีกเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตร

หากเป็นเช่นนี้ก็จะสามารถขยายการค้าได้ต่อไป แม้ว่าสหรัฐจะคว่ำบาตรทั้งรัฐดาวเทียมของสหรัฐ และรัฐอุกกาบาตก็ตาม

นี่เป็นช่วงที่ท้าทายมากของการแข่งขันด้านเทคโนโลยีในยุคหลังโลกาภิวัตน์ เพื่อประกันการขยายตัวทางการค้าและเศรษฐกิจ และนี่อาจเป็นเรื่องน่าเศร้าของหลายรัฐที่ผู้นำไม่มีเจตจำนงของการปฎิรูปเศรษฐกิจให้เข้ากับยุค


ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย

 

 

เรื่อง : ดร.ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย