ปล่อยของด้านเทคโนโลยีที่น่าใช้กันมาเรื่อยๆ ทั้งจากภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคการศึกษา โดยผลงานล่าสุดที่ทีมสาลิกาเลือกมาแนะนำคือ ‘Smart Meter’ นวัตกรรมมิเตอร์ไฟฟ้าอัจฉริยะบนโครงข่าย NBIoT พร้อมนำไปให้บริการจริงเป็นรายแรกในไทยจากไอเดียร่วมพัฒนาของ เอไอเอส และ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.) 


IoT และ NB-IoT คืออะไร

ปูพรมก่อนว่า เทคโนโลยี IoT (Internet of Things) หรือ อินเทอร์เน็ตในทุกสรรพสิ่ง หมายถึง การเชื่อมโยงทุกสิ่งทุกอย่างเข้าสู่โลกอินเทอร์เน็ต ทำให้มนุษย์สามารถสั่งการ ควบคุมใช้งานอุปกรณ์ต่างๆ ผ่านทางเครือข่ายอินเทอร์เน็ต เช่น การสั่งเปิดปิดอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้า รถยนต์ โทรศัพท์มือถือ เครื่องใช้สำนักงาน เครื่องมือทางการเกษตร เครื่องจักรในโรงงานอุตสาหกรรม อาคาร บ้านเรือน เครื่องใช้ในชีวิตประจำวันต่างๆ นอกจากนี้ เรื่อง IoT ยังมีแยกย่อยลงไปอีก อย่างการลงทุนด้านระบบเครือข่ายเฉพาะสำหรับ IoT เช่น NB-IoT, eMTC (LTE CAT-M1)

IoT
Source : www.intel.com

สำหรับเครือข่าย NB-IoT (Narrow Band IoT) คือ การที่อุปกรณ์ประเภท Low data rate ต้องการใช้เครือข่ายเดียวกับเครือข่ายเซลลูลาร์และจำเป็นจะต้องใช้พลังงานน้อย ซึ่งทางเอไอเอสจริงจังกับเทคโนโลยีด้านนี้มาก โดยรายละเอียดด้านคุณสมบัติ NB-IoT ของเอไอเอส ปรากฏบนเว็บไซต์ TechTalkThai.com ดังนี้

  • ครอบคลุมพื้นที่ใช้งานระยะไกล
  • เหมาะกับการเชื่อมต่อเครือข่ายสำหรับอุปกรณ์ IoT ที่ไม่ได้เคลื่อนที่ตลอดเวลามากนัก
  • รองรับการส่งข้อมูลจากอุปกรณ์ IoT ที่ใช้ Bandwidth น้อย
  • ใช้พลังงานในการเชื่อมต่อน้อย ทำใหัอุปกรณ์ IoT ที่มีการใช้พลังงานจากแบตเตอรี่หรือโซลาร์ เซลล์ สามารถทำงานได้อย่างยาวนาน

จากข้อมูลข้างต้น NB-IoT จึงเหมาะที่จะนำไปใช้เชื่อมต่อเครือข่ายกับผลิตภัณฑ์หรือโซลูชันกลุ่ม Smart Things ที่เน้นการอ่านค่าจากข้อมูล Sensor และรับคำสั่งจาก Server หรือ Cloud ส่วนกลางเป็นหลัก ไม่เหมาะที่จะใช้กับโซลูชันซึ่งต้องส่งภาพขนาดใหญ่หรือวิดีโอขึ้นไปประมวลผลที่ส่วนกลาง รวมทั้งไม่เหมาะที่จะใช้งานกับยานพาหนะที่ต้องเคลื่อนที่ตลอดเวลา 


Smart Meter ควบคุมระบบไฟ ใช้งานสะดวก 

รู้จัก IoT และ NB-IoT แล้ว ไปฟัง อัศนีย์ วิภาตเวทย์ หัวหน้าส่วนงานผลิตภัณฑ์ลูกค้าองค์กรและบริการระหว่างประเทศ เอไอเอส กล่าวถึงความร่วมมือกับ มจพ.กัน

IoT Smart Meter
IoT Smart Meter

“เรามีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้ร่วมพัฒนานวัตกรรม IoT Smart Meter ร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ โดยนำมิเตอร์ไฟฟ้าอัจฉริยะ มาผสมผสานเข้ากับอุปกรณ์ IoT ที่ทำงานบนเครือข่าย NB-IoT เพื่อประยุกต์ใช้งานโครงข่ายดิจิทัลกับการบริหารจัดการพลังงานไฟฟ้าอัจฉริยะ (Smart Grid)” 

ข้อดีของการร่วมพัฒนามิเตอร์ไฟฟ้าอัจฉริยะ

  • จัดสรรพลังงานไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่จำเป็นต้องใช้แรงงานคนคอยจดมิเตอร์ไฟฟ้า
  • แบตเตอรี่ของอุปกรณ์ IoT มีอายุการใช้งานยาวนาน
  • อุปกรณ์สามารถสื่อสารกับเครือข่ายได้อย่างมีประสิทธิภาพ แม้ว่า IoT Smart Meter จะอยู่ในอาคาร
  • สามารถตรวจสอบและควบคุมผ่านระบบ Cloud และระบบ Web Portal ได้อย่างสะดวกและง่ายดาย

ด้าน รศ.ดร.ชัยยศ พิรักษ์ หัวหน้าห้องปฏิบัติการ Smart Grid Technology Research Center บัณฑิตวิทยาลัยวิศวกรรมศาสตร์นานาชาติสิรินธร ไทย-เยอรมัน กล่าวถึง NB-IoT ว่า 

“เทคโนโลยีสื่อสาร NB-IoT มีความสำคัญอย่างยิ่งในการเพิ่มประสิทธิภาพและความน่าเชื่อถือในการรับส่งข้อมูลของมิเตอร์ไฟฟ้าอัจฉริยะ โดยสามารถลดค่าใช้จ่ายในการพัฒนาโครงข่ายสื่อสารสำหรับ Smart Grid เนื่องจากใช้ประโยชน์จากโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่แล้วของโครงข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ เช่น ความถี่คลื่นวิทยุที่ได้รับการคุ้มครองตามกฏหมาย สถานีฐานที่ครอบคลุมทั่วประเทศ ซึ่งจะเป็นผลดีต่อภาครัฐวิสาหกิจในการลดต้นทุนในการเป็นเจ้าของ (Total Cost of Ownership) ในระบบ Advanced Metering Infrastructure (AMI) ต่อไป” 

เมื่อเริ่มใช้งาน ก้าวต่อไปของมิเตอร์อัจฉริยะก็จะเป็น การนำข้อมูลขนาดใหญ่มาวิเคราะห์ (Big Data Analytics) เพื่อใช้ลดการสูญเสียพลังงานไฟฟ้าทั้งแบบ Technical และ Non-technical Losses อีกทั้งการนำข้อมูลพลังงานที่ได้แบบเรียลไทม์ในการซื้อขายไฟฟ้าเสรีผ่านเทคโนโลยีบล็อกเชน อาทิ การซื้อขายไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ Solar Roof 

นี่จึงเป็นครั้งแรกของไทยที่นำเอาโครงข่าย NB-IoT มาเพิ่มศักยภาพการให้บริการของระบบสาธารณูปโภคได้สำเร็จ ซึ่งเจ้า Smart Meter พร้อมให้บริการแก่หน่วยงานรัฐที่ต้องบริหารจัดการไฟฟ้า เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ในการให้บริการประชาชน ตอบโจทย์การบริหารจัดการไฟฟ้าในภาพรวมของประเทศ หลังจากนี้ ผู้เขียนคาดว่าจะได้เห็นการใช้ IoT กับมิเตอร์แก๊ส มิเตอร์น้ำประปา ต่อไป


อยากรู้ที่มาที่ไปของเทคโนโลยี IoT และ NB-IoT มากกว่านี้ เรามีบทความแนะนำให้อ่านเพิ่ม

  • Internet of Things (IoT) โดย ดร.มหศักดิ์ เกตุฉ่ำ ภาควิชาการจัดการเทคโนโลยีสารสนเทศ คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ | Internet-of-things.pdf
  • What is Narrowband IoT (NB-IoT)? By Brian Raywww.iotforall.com

หรืออ่านบทความเกี่ยวกับการประยุกต์ใช้ IoT ในด้านเกษตรกรรมและสังคมสูงวัย

ถอดรหัสความสำเร็จ IoT ขับคลื่อน Smart Agriculture สู่ยุค 4.0 ได้อย่างไร ?

IoT ช่วยดูแลผู้สูงวัยใน “เมืองแสนสุข” ด้วยอุปกรณ์สวมใส่ “Aider”