อย่างที่รับรู้กัน พลเมืองของรัฐอุกกาบาตในฐานะผู้บริโภคและผู้จ่ายภาษีต้องอดทนกับกติกาแบบอภินิหารไปอีกหลายๆ ปี และปัญหาที่สำคัญยังขาดการหาแนวทางสมานฉันท์หลังเลือกตั้ง ซึ่งก็ยังคงแบ่งเป็นฝ่ายสนับสนุนและไม่สนับสนุนท่านผู้นำ


บรรยากาศแบบนี้มีผลต่อการสร้างความไว้วางใจกันและกันทั้งภายในและระหว่างประเทศ นั้นคือปัญหาที่สำคัญในเวลานี้ของท่านผู้นำรัฐอุกกาบาตที่ต้องมีวิธีการลดความไม่ไว้วางใจ แต่น่าจะทำได้ยากเพราะใช้กลยุทธ์เผชิญหน้ากันและกัน

ตามปกติแล้วนั้น อารยประเทศจะมีการเจรจากันหลังการเลือกตั้งเพื่อเริ่มต้นการสร้างบรรยากาศดังกล่าว แต่ไม่ใช่ใช้วิธีการตามที่นิยามทางกฎหมาย เพราะหากกฎหมายไปต่อต้านสามัญสำนึกก็เป็นเรื่องที่ยากเป็นชนวนนำไปสู่ความขัดแย้ง และจะส่งผลไปสู่การลดความไว้วางใจและในสายตาของต่างประเทศ

ฉะนั้นควรที่จะค้นหาอุดมการณ์ความคิดของชาติด้านผลประโยชน์แห่งชาติให้เร็วขึ้น (ที่มีอยู่นั้นค่อนข้างเป็นนามธรรมและไม่สามารถนำมาปฎิบัติได้) ในแง่ของการจัดการภูมิรัฐศาสตร์ภายในประเทศ

ยิ่งในสถานการณ์ในปัจจุบันนี้ที่เงินดอลล่าร์ได้เปลี่ยนบทบาทไปจากเงินสำรองของประเทศโดยธนาคารกลาง กลายเป็นเครื่องมือกดดันทั่วโลก เป็นการต่อสู้ที่ไร้กฎกติกาทุกเรื่องของวอชิงตัน แบบจำลองนี้ขัดแย้งกับตรรกะของการสื่อสารระหว่างรัฐปกติทั่วไป และโลกพบกับความท้าทายและความเสี่ยงในอนาคต เมื่อกฎระหว่างประเทศทั่วไปจะถูกแทนที่ด้วยกฎหมายกลไกการบริหารและตุลาการของประเทศใดประเทศหนึ่ง หรือกลุ่มของรัฐที่มีอิทธิพลดังเช่นที่สหรัฐอเมริกาทำในปัจจุบัน

ขยายขอบเขตอำนาจของตนไปทั่วโลก แต่ในความเป็นจริงมันไม่ได้แก้ปัญหาหลัก คือความสมดุลของความสัมพันธ์สกุลเงินและการแลกเปลี่ยนการค้า ในช่วงเวลานี้ ศูนย์เศรษฐกิจใหม่ได้ปรากฏตัวขึ้น บทบาทของสกุลเงินภูมิภาคเพิ่มขึ้น เปลี่ยนดุลยอำนาจและผลประโยชน์ สถานการณ์แบบนี้ทำให้ผู้นำของรัฐอุกกาบาตจำเป็นที่ต้องมีวิสัยทัศน์ใหม่

เพราะหลังจากเริ่มต้นการเปลี่ยนภูมิรัฐศาสตร์ในช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมานั้นยังไม่ได้เปลี่ยนวิสัยทัศน์และยังยึดมั่นนโยบายของการแทรกแซงโดยรัฐในการกระตุ้นเม็ดเงินลงไป รัฐขาดดุลงบประมาณถึงร้อยละ 17 คาดว่าในระยะอันใกล้นี้จะโดดไปถึงร้อยละ 20 ของงบรายได้

นอกจากนั้นเศรษฐกิจที่เติบโตล่าช้ากว่าประเทศเพื่อนบ้าน แล้วยังต้องรอรัฐศูนย์กลางตัดสินใจในการลงทุนมากกว่าการแสวงหาความร่วมมือในรูปแบบใหม่ๆ แพลตฟอร์มดังกล่าวน่าจะหมดอายุในสถานการณ์ปัจจุบัน เพราะไม่ได้เกี่ยวกับการเพิ่มขึ้นของจำนวนโรงงานแปรรูปในพื้นที่หลังจากเข้าไปแทรกแซงกำกับกลไกเศรษฐกิจ


วิสัยทัศน์ใหม่ที่ผู้นำรัฐอุกกาบาตควรจะมีในขณะนี้ คือ

ประการแรก ควรทำให้เศรษฐกิจของชาติมีอธิปไตยทางเศรษฐกิจมากกว่าการนั่งดูและรอสถานการณ์จากภายนอกว่าเมื่อไหร่จะคลี่คลาย ปัญหาจากสงครามการค้านั้นที่ถูกรุกรานไปจนถึงค่าเงินในอัตราการแลกเปลี่ยนนั้น ในสถานการณ์ปัจจุบันนี้ควรที่จะตัดสินใจขยายความร่วมมือทางการค้าและการลงทุนระหว่างประเทศในห่วงโซ่อุปทานที่ได้รับผลกระทบน้อยที่สุดจากเงินดอลล่าร์ (ห่วงโซ่อุปทาน OBOR ญี่ปุ่น รัฐเพื่อนบ้านในอาเซียน) โดยหันมาคิดค้นพัฒนาและใช้บัตรเครดิตสัญชาติตนเองแทนบัตรเครดิตกลุ่มแองโกลแซกซอนและยื่นบัญชีรายการสินค้าที่จะค้าขาย การบริการแลกเปลี่ยนระหว่างกันแทนที่การทำธุรกรรมการเงินเดิม (SWIFT) ในระยะยาวระหว่างรัฐ โดยการสร้างกลไกความร่วมมือกันระหว่างประเทศในด้านการเงินการบริการ และมีคณะกรรมการติดตามประเมินผลความร่วมมือเพื่อขยายยอดการค้าการลงทุนและการบริการ

ประการที่สอง ควรหาแพลตฟอร์มใหม่ของการเพาะพันธุ์เศรษฐกิจของแต่ละผลิตภัณฑ์และภาคการผลิตทั้งภายในและต่างประเทศ เนื่องจากแพลตฟอร์มปัจจุบันได้ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างมากว่าการเน้นไปที่การค้าเสรีนั้นทำให้เกิดการผูกขาดและเป็นลักษณะปลาใหญ่กินปลาเล็ก ก่อให้เกิดความเหลื่อมล้ำและการเข้าถึงความมั่งคั่งของชาติ ที่สำคัญเกิดแรงต้านในการริเริ่มโครงการแห่งชาติ (โครงสร้างพื้นฐานหลัก) จนกลายเป็นความล่าช้าและมีต้นทุนธุรกรรมที่สูงตามมา ปฎิเสธไม่ได้ว่าแพลตฟอร์มแต่ละแพลตฟอร์มนั้นขึ้นกับห่วงโซ่อุปทานและเทคโนโลยีซึ่งมีแหล่งที่มาของการพัฒนาและการแบ่งปันจัดสรรความมั่งคั่งต่างกัน ในขณะที่แพลตฟอร์มแบบเดิมในภาคการบริการและด้านต่างๆ ของรัฐก็ควรที่จะต้องเปลี่ยนแปลงด้วย ไม่ใช่เป็นสถานที่สะสมทุนบริหารส่วนตัว แทนที่จะเป็นเครื่องมือการพัฒนาคุณภาพชีวิตของพลเมืองและก่อให้เกิดความไม่ไว้วางใจแก่ผู้ที่จ่ายภาษีว่าทำงานไม่คุ้มค่า ใช้จ่ายเกินตัว ด้อยความสามารถและไม่ใช่สถานที่ทำงานบริการแก่พลเมือง

ประการที่สาม การรีแบรนด์ประเทศ แนวโน้มในปัจจุบันทุกประเทศต่างเน้นไปที่การพัฒนาคุณภาพชีวิตของพลเมืองทั้งด้านอายุไข ความสะอาด ความปลอดภัย มีอาชญากรรมต่ำ ความโปร่งใส ความเป็นธรรมและอื่นๆ ควรที่จะเป็นเป้าหมายที่แท้จริงของการพัฒนาประเทศและไม่ใช่เป็นแค่ความฝันหรือคำขวัญการกำหนดพื้นที่และการแก้ปัญหาตัวชี้วัดที่เป็นอุปสรรคจะทำให้เกิดบรรยากาศความร่วมมือกันและเปลี่ยนวิธีคิดการทำงานได้ง่ายกว่าของคู่ขัดแย้งกันและกลายเป็นความภาคภูมิใจของพลเมืองชาติต่อไปมากกว่าการโฆษณาชวนเชื่อที่ไม่มีเป้าหมายและไร้ทิศทาง

วิสัยทัศน์ใหม่นี้น่าจะเป็นสิ่งที่ผู้นำรัฐอุกกาบาตต้องดำเนินการและพิสูจน์ตนเองว่ามีภารกิจที่ต้องทำงานเพื่อเป้าหมายนี้ แต่หากยังทำงานแบบวิสัยทัศน์ที่ผ่านมานั้นก็จะเห็นเรื่องราวเหตุการณ์ต่างๆ ในรอบ 5 ปีที่ผ่านมามีแต่ความตึงเครียด การแบ่งเป็นฝ่าย และที่สำคัญยังอยู่ที่เดิมไม่ไปไหน

เลือกดูแล้วกัน…เพราะโอกาสและเวลามีจำกัด


ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย

 

 

เรื่อง : รศ.ดร.ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย