ว่ากันว่าการเรียนยุคใหม่ตำราไม่จำเป็นต้องเหมือนกันนโยบายการเรียนการสอนไม่ควรถูกกำหนดจากส่วนกลางหรือกระทรวงศึกษาธิการแต่ควรให้แต่ละท้องถิ่นได้มีการบริหารจัดการกันเองเพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของท้องถิ่นนั้นๆ


นายอานันท์ ปันยารชุน ประธานคณะกรรมการเครือข่ายภาคีเพื่อการศึกษาไทย หรือ Thailand Education Partnership (TEP) กล่าวในงานประชุมวิชาการ TEP Forum เรื่องภาพใหม่การศึกษาไทย : ร่วมสร้างการเปลี่ยนแปลงการศึกษาไทยด้วยพลังของทุกคน

นายอานันท์ ปันยารชุน

โดยยกข้อคิดว่าการศึกษาไทยปรับตัวไม่ทันกับการเปลี่ยนแปลงของโลกทั้งที่การปฏิรูปศึกษาเป็นกระบวนการที่ต้องพัฒนาอย่างต่อเนื่องตลอดเวลาแต่ระบบราชการและการบริหารการศึกษาในปัจจุบันไม่เอื้อให้เกิดสิ่งนั้น

กระทรวงศึกษาธิการควรเปลี่ยนบทบาท และไม่จำเป็นต้องเป็นกระทรวงใหญ่ที่รวมศูนย์อำนาจ แต่ควรกระจายอำนาจการศึกษาไปยังท้องถิ่น และทำหน้าที่อำนวยความสะดวก เพื่อให้เกิดโรงเรียนดีที่มีความหลากหลายนายอานันท์ กล่าว

นายอานันท์ยกตัวอย่างหลักสูตร 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ย่อมไม่เหมือนกับหลักสูตรในจังหวัดเชียงใหม่หรือแม้แต่เวลาเรียนก็ไม่จำเป็นต้องเหมือนกัน

การศึกษาที่ดี ต้องเป็นการทำงานภายใต้การกำกับดูแลของคนในพื้นที่

นิยามภาพใหม่การศึกษาไทยวันนี้ทุกคนจึงต้องตื่น

ทุกภาคส่วนต้องมีส่วนร่วมกับการสร้างภาพใหม่ของการศึกษาไทยทั้งภาคธุรกิจพ่อแม่ผู้ปกครองต้องลุกขึ้นมาเป็นเจ้าของการศึกษาในพื้นที่ที่ตนเองเกี่ยวข้อง

เข้าร่วมกำหนดวิถีทางของการศึกษาสร้างบรรยากาศการเรียนรู้และช่วยกันสร้างเครือข่าย

ขณะที่ผู้อำนวยการโรงเรียนและครู ควรเปลี่ยนบทบาทของตนเองใหม่ ให้เป็น Active Teacher ที่สร้าง Active Learning ทำให้เด็กรักการเรียนรู้และเป็น Active Citizen

โจทย์ใหญ่ของการศึกษาไทยคือทำอย่างไรระบบใหญ่ของการศึกษาจะเป็นพลังหนุนทำให้เกิดภาพการทำงานของคนในพื้นที่และขยายวิธีทำงานไปสู่ระบบใหญ่ของประเทศได้

ต้องปลดพันธนาการของครูและโรงเรียน ลดวิธีคิดและสั่งการจากบนลงล่าง เปิดโอกาสให้ทุกคนได้คิดและทำ สร้างการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกันให้มากที่สุดประธานคณะกรรมการเครือข่ายภาคีเพื่อการศึกษาไทย กล่าว

นายอภิชาต ทองอยู่

เช่นเดียวกับ นายอภิชาต ทองอยู่ ประธานคณะทำงานด้านการพัฒนาบุคลากรในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor Human Development Center : EEC HDC) ที่กล่าวถึงโมเดลการศึกษายุคใหม่ว่า รูปแบบการศึกษายุคใหม่ปรับเปลี่ยนไปตามเทคโนโลยีที่ก้าวล้ำ จนหลุดกรอบออกไปจากแนวคิดแบบเดิมๆ ใบปริญญาไม่สำคัญเท่าการตอบโจทย์อนาคต การเข้ามามีบทบาทของหุ่นยนต์ทำให้มนุษย์ต้องเดินหมากในบริบทที่ซับซ้อนมากกว่าเดิม

“นโยบาย EEC HDC เกิดขึ้นเพื่อพัฒนา ‘คน’ หรือ ‘นักศึกษา’ ออกมารองรับ 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC)” ประธาน EEC HDC กล่าว

โดย 10 อุตสาหกรรมดังกล่าว เป็นอุตสาหกรรมยุคใหม่ ยึดโยงกับนวัตกรรมและเทคโนโลยี ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย

  • อุตสาหกรรมหุ่นยนต์
  • ระบบรางและรถไฟความเร็วสูง
  • การบินและโลจิสติกส์
  • ดิจิทัล
  • พาณิชย์นาวี
  • การแพทย์ครบวงจร
  • ท่องเที่ยวกลุ่มรายได้ดีและการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ
  • การแปรรูปอาหาร
  • ยานยนต์แห่งอนาคต
  • อุตสาหกรรมเชื้อเพลิงชีวภาพและเคมีชีวภาพ

โดยจะต้องกำหนดกรอบการพัฒนาบุคลากร รวมถึงวิเคราะห์ปัญหาอุปสรรคที่อาจจะเกิดขึ้นและแนวทางแก้ไข ดึงทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามามีส่วนร่วม อาทิ บีโอไอ ทีโอที แอร์พอร์ตลิงก์ สถาบันปัญญาภิวัฒน์ ฯลฯ รวมถึงการขับเคลื่อนแบบเชื่อมโยงกัน เช่นการนำระบบดิจิทัลมาร่วมกับระบบการแพทย์ เป็นต้น