คนในแวดวงการศึกษาแนว Waldorf ย่อมรู้จัก Eurythmy กันเป็นอย่างดี

Eurythmy คือศิลปะการเคลื่อนไหวร่างกายที่ Rudolf Steiner บิดาแห่งการจัดการเรียนการสอนแนว Waldorf ได้พัฒนาขึ้น


Eurythmy คือ เสียงที่เรามองเห็น ซึ่งหมายถึงการเคลื่อนไหวร่างกายร่วมกับเสียง คือเสียงเพลงและเสียงพูด

Rudolf Steiner นำ Eurythmy มาใช้ในการจัดการเรียนการสอนสำหรับเด็กปฐมวัย โดยให้ครูเป็นผู้เล่านิทานคำกลอนหรือร้อยแก้ว และให้เด็กๆ ทำท่าทางประกอบ

Eurythmy เป็นเพียงวิธีการหนึ่งในปรัชญาการศึกษาของ Rudolf Steiner ที่กล่าวว่า การศึกษาที่แท้จริงนั้น หาใช่การสอนหนังสือหรือการให้ความรู้แก่เด็ก แต่คือการบ่มเพาะความเป็นมนุษย์ และขุดค้นความสามารถที่ซ่อนอยู่ภายในของเด็ก เพื่อนำพาพวกเขาบรรลุสู่ศักยภาพสูงสุดของแต่ละคน และทุกสิ่งต้องดำเนินไปตามธรรมชาติ

ดังนั้น การศึกษาแนว Waldorf จึงแบ่งวัยเรียนรู้ออกเป็น 3 ช่วง ช่วงละ 7 ปี กล่าวคือ

1. ตั้งแต่แรกเด็กเกิดจนถึง 7 ขวบ
2. ช่วง 7 ขวบ ถึง 14 ขวบ และ
3. ช่วงอายุ 14 ถึง 21 ปี

ภาพยนตร์สารคดีเรื่อง Barndom Childhood “โรงเรียนริมป่า” นำเสนอเรื่องราวของเด็กๆ จากโรงเรียน Aurora Kindergarten ในกรุง Oslo ประเทศ Norway ซึ่งเป็นโรงเรียนแนว Waldorf ที่ให้ความสำคัญอย่างมากกับจินตนาการของเด็กๆ

Rudolf Steiner มองว่า สุนทรียภาพ และศิลปะ คือปัจจัยหลักที่เอื้อต่อการเรียนรู้ของเด็กๆ อย่างแท้จริง ซึ่งจะนำไปสู่ความงอกงามจากภายในของพวกเด็กๆ

สิ่งที่เห็นในหนังสารคดีเรื่อง “โรงเรียนริมป่า” คือการจัดสภาพแวดล้อมของสถานศึกษาท่ามกลางธรรมชาติจริงๆ คือป่า แนวคิดนี้เคยปรากฏใน Summer Hill โรงเรียนหมู่บ้านเด็ก ที่จังหวัดกาญจนบุรี

ปัจจุบัน มีโรงเรียนแนว Waldorf เกิดขึ้นในบ้านเรามากมาย แต่ที่โดดเด่นและดำเนินการตามหลักการ Waldorf อย่างเข้มแข็ง คือโรงเรียนปัญโญทัย ที่ได้รับการยอมรับจากพ่อแม่ผู้ปกครองและเด็กๆ ทั้งศิษย์เก่าและศิษย์ปัจจุบัน

ซึ่งโรงเรียนต้องผ่านการต่อสู้มาอย่างโชกโชนกับระบบการศึกษากระแสหลัก โดยเฉพาะในบ้านเรา ที่บรรดาผู้บริหารการศึกษาไม่พยายามทำความเข้าใจถึงความหลากหลาย

โดยเฉพาะปรัชญาในแนวทางของ Waldorf ที่มุ่งเน้นความเป็นธรรมชาติของการจัดการศึกษาระดับปฐมวัยและการศึกษาขั้นพื้นฐาน

การฝังหัวครูและผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน กำหนดกรอบให้ท่องกันต่อๆ มาว่า โรงเรียนมี 4 งาน คือบริหารวิชาการ บริหารงบประมาณ บริหารบุคลากร และบริหารทั่วไป (บริหารจับฉ่าย)
ส่วนการจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษา ก็ให้ท่องต่อๆ กันมาว่ามี งานด้านวิชาการ งานด้านวิจัย งานด้านบริการวิชาการ และงานด้านทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม

ต่างจากคุณครูที่ Aurora ที่เปี่ยมไปด้วยความรักที่มีต่อเด็กๆ อย่างแท้จริง ครูของพวกเขาคือพ่อแม่คนที่สอง

waldorfschoolofbaltimore.org

เหมือนพระในระบบการศึกษาไทยในอดีตที่เรียกว่าพระครู ต้องบวชถึงจะได้เรียน ก่อนบวชก็เรียนรู้อยู่กับธรรมชาติ การเกษตร และบ้านเราเคยมีกฎการเข้าเกณฑ์ที่อายุ 7 ขวบ ซึ่งตรงตามแนวคิด Waldorf โดยก่อนหน้านั้นเด็กไทยเติบโตอยู่กับปู่ย่าตายายพี่ป้าน้าอา

ระหว่างดูภาพยนตร์สารคดีเรื่อง “โรงเรียนริมป่า” ก็นั่งอ่านข่าวโครงการก่อตั้งหน่วยงานใหม่คือ สถาบันหลักสูตรและการเรียนการสอนแห่งชาติ (องค์การมหาชน) อ่านการให้สัมภาษณ์ของผู้ก่อตั้งสถาบันดังกล่าวแล้ว สรุปแว่…ก็ยังคงเป็นอีหรอบเดิมๆ

คืออยู่ในกรอบเก่าๆ ที่กล่าวว่า โรงเรียนมี 4 งาน คือ บริหารวิชาการ บริหารงบประมาณ บริหารบุคลากร และบริหารทั่วไป (บริหารจับฉ่าย)

เห็นแววแล้ว บอกได้คำเดียวว่า “หมดหวัง” แล้วนะครับท่านผู้ชม!


อ่านเรื่อง Waldolf ในบทความก่อนหน้า

ความดี – ความงาม – ความจริง Waldorf กับการพัฒนาให้มนุษย์เข้าถึงสัจธรรม

Waldorf การศึกษาเพื่อความเป็นมนุษย์