เยือนสงขลา ดูความสมาร์ทใน ‘ม.อ. หาดใหญ่’ พื้นที่ Smart City ตั้งแต่หน้าประตู

เมืองอัจฉริยะ หรือ สมาร์ทซิตี้ (Smart City) เป็นโครงการที่หลายๆ เมืองทั่วโลกพยายามพัฒนาให้เข้ากับยุค 4.0 โดยนำเทคโนโลยีมาผสานกับการใช้ชีวิต ทั้งด้านการขนส่ง การใช้พลังงาน ด้านความปลอดภัย ด้านสิ่งแวดล้อม รวมถึงโครงสร้างพื้นฐาน เพื่อให้ประชาชนที่อยู่ในสมาร์ทซิตี้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น สะดวกสบายขึ้น ปลอดภัยมากยิ่งขึ้น ซึ่งประเทศไทยเองก็มี แผนปั้น ‘สมาร์ทซิตี้’ โดยปักหมุดนำร่องพัฒนาเมืองเป็นสมาร์ทซิตี้ 7 แห่ง ได้แก่ ภูเก็ต เชียงใหม่ ของแก่น กรุงเทพฯ ชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทรา 

แต่ในบทความนี้จะพาไปเยือน มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) วิทยาเขตหาดใหญ่ ซึ่งตั้งอยู่ในจังหวัดสงขลา เพราะที่นี่พัฒนาพื้นที่วิทยาเขตจนเป็นสมาร์ทซิตี้ที่รัฐกับเอกชนร่วมกันต่อยอดได้อย่างน่าทึ่ง

ม.อ. หาดใหญ่ กับความสมาร์ทของเมืองต้นแบบแห่งอนาคต

ก่อนจะมาเป็นโมเดลเมืองอัจฉริยะแห่งนี้ ซิสโก้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ สร้างโมเดลต้นแบบการพัฒนาเมืองแห่งอนาคตในทุกมิติขึ้น เพื่อการใช้งานจริงในพื้นที่ของมหาวิทยาลัย โดยอยู่ภายใต้แนวคิด PSU Smart and Green Campus 2022 เพื่อสังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต และ Happy work place ซึ่งมีพันธกิจครอบคลุม 4 ส่วน ได้แก่

1. วิทยาเขตที่ปลอดภัย (Safe and Secured Campus)
2. สังคมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและยั่งยืน (Green & Sustainable)
3. ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตกับ Sharing Economy
4. สังคมที่มีสุขภาพดี (Healthy Society ) ซึ่งจะดำเนินการในเฟสที่ 2 

แม้เป็นเฟสแรกของการพัฒนามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ แต่ความอัจฉริยะมาเพียบ! 

• Smart People
  • • มหาวิทยาลัยกำลังสร้าง Learning Space เพื่อรวบรวมเครื่องมือเรียนรู้ที่ทันสมัย ได้แก่ 3D Printer, 3D Scanner, Robot และให้เป็นแหล่งเรียนรู้ร่วมกับผู้นำด้านเทคโนโลยีและเครือข่ายอินเทอร์เน็ตระดับโลก เช่น Cisco Academy, DevNet
• Smart Environment
  • • มีการติดตั้งระบบเฝ้าระวังคุณภาพของอากาศ เช่น PM2.5 ตรวจวัดความชื้น ทิศทางลม และสภาพแวดล้อมทางน้ำ ทั้งยังร่วมมือกับเทศบาลนครหาดใหญ่ติดตั้งระบบเฝ้าระวังลุ่มน้ำ แก้มลิงโดยรอบเมือง และภายในเทศบาลนครหาดใหญ่ เพื่อใช้เตือนภัยในฤดูฝน

• Smart Energy
  • • Smart Lighting หลอดไฟ LED ที่มาพร้อมกับเซนเซอร์ตรวจจับการเคลื่อนไหว ตรวจวัดระดับความเข้มแสง และมีระบบควบคุมอัตโนมัติ จึงสามารถหรี่ไฟลงได้เองเมื่อไม่มีการใช้งาน ช่วยให้ประหยัดไฟมากขึ้น รวมถึงทราบข้อมูลการใช้พลังงานจากส่วนกลางได้ด้วย
    • รถโดยสารสาธารณะในมหาวิทยาลัยจะเปลี่ยนเป็น EV หรือ รถพลังงานไฟฟ้า ทั้งหมด โดยมีจุดจอดรถ จุดชาร์จแบตไฟฟ้า เพื่อกระตุ้นให้เกิดการใช้งานรถพลังงานสะอาด
• Smart Mobility
  • มีระบบ Smart Transportation ที่สามารถแสดงตำแหน่งของรถโดยสาร EV นักศึกษาจะทราบเวลาที่รถมาถึงจุดจอดได้แบบเรียลไทม์

• Smart Living
  • • มีระบบรักษาความปลอดภัยให้แก่บุคลากรและนักศึกษาภายใน ม.อ. หาดใหญ่ โดยตรวจการเข้าออกมหาวิทยาลัยผ่านระบบไม้กั้นที่ตรวจสอบ RFID long range บนบัตรของบุคลากร ร่วมกับระบบกล้อง จับป้ายทะเบียน ติดตามและเฝ้าระวังรถต้องสงสัยแบบ Real-time analytic and warning system 
    • Smart Pole เสาไฟอัจฉริยะที่ประกอบด้วยสิ่งจำเป็นสำหรับการเป็นโครงสร้างพื้นฐานบนท้องถนนในอนาคต ประกอบด้วย WiFi, Signage, Camera, Weather sensors, Dust sensors, EV Charger and Emergency button
      
    • Smart Parking ติดตั้งเซนเซอร์และระบบเพื่อแสดงจุดจอดรถที่ยังว่างในวิทยาเขต ทำให้ผู้มาติดต่อหรือบุคลากรหาที่จอดรถได้รวดเร็ว ไม่ต้องขับรถวนหาที่จอดอีก
    • ระบบกระจายข้อมูลสื่อสารผ่าน Digital content ไปยังตู้ Digital Signage ที่สามารถควบคุมและสั่งการได้แบบเรียลไทม์ และเชื่อมโยงเข้าสู่ IoT Platform

• Smart Economy

• •  ม.อ. ยังจัดทำ Smart Farm ฟาร์มต้นแบบโดยรวบรวมองค์ความรู้และใช้เทคโนโลยีควบคุมผลผลิต บริหารจัดการด้านต่างๆ โดยร่วมกับคณะทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ทำการเกษตร ปลูกหรือเพาะเลี้ยงแบบแม่นยำ (Precision) เพื่อเพิ่มมูลค่าของผลผลิต โดยในพื้นที่นี้มีการเพาะปลูกเมล่อน ซึ่งผู้บริโภคสามารถสั่งเพิ่มหรือลดความหวานและขนาดของผลผลิตได้ 
  • Research Market Platform ร่วมกับสตาร์ทอัพในพื้นที่สร้างแพลตฟอร์มออนไลน์ที่สามารถช่วยให้เกิดการ Matching ระหว่างนักประดิษฐ์กับเอกชน หรือภาคอุตสาหกรรมที่แสวงหานวัตกรรมในประเทศได้

• Smart Utility
  • Intelligent Operating Centre (IoC) เป็นศูนย์บัญชาการและควบคุมกลาง โดยเชื่อมระบบทั้งหมดเข้าสู่การติดตาม สั่งการ ซึ่งตามปกติระบบคอมพิวเตอร์จะทำงานโดยอัตโนมัติ และมีห้องเพื่อให้ผู้ดูแลได้เห็นสภาพการทำงานโดยรวมของทั้งระบบ
  • City Data Platform เป็นการสร้าง Data Adapter เพื่อเชื่อมต่อข้อมูลจากหน่วยงานและฝ่ายต่างๆ เข้าสู่ City Data Platform จึงสามารถเชื่อมข้อมูลในระบบเดิมและระบบใหม่เข้าด้วยกัน รองรับการวิเคราะห์ ประมวลผลสำหรับเมืองในอนาคต เช่น นำข้อมูลไปใช้ในการวางผังเมือง นำข้อมูลไปวางแผนบริหารจัดการพื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

เนื่องจากซิสโก้อยู่เบื้องหลังการพัฒนาเมืองอัจฉริยะในหลายๆ ประเทศ บริษัทจึงเชื่อมั่นในการนำเทคโนโลยีโครงสร้างพื้นฐานหรือ Core Network และ Data Center ที่ออกแบบมาเพื่อการใช้งาน AI หัวใจหลักของการพัฒนาต่อยอดสมาร์ทโซลูชันและแอปพลิเคชันต่างๆ พร้อมระบบรักษาความปลอดภัยแบบเอ็นด์ทูเอ็นด์ มาช่วยในการตอบโจทย์การสร้างสมาร์ทซิตี้ใน ม.อ. วิทยาเขตหาดใหญ่ 

วัตสัน ถิรภัทรพงศ์ กรรมการผู้จัดการประจำประเทศไทยของซิสโก้ กล่าวถึงความร่วมมือกับ ม.อ. สู่การเป็นเมืองอัจฉริยะว่า “ความร่วมมือครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ Co-Innovation ของซิสโก้ในการร่วมพัฒนาโซลูชันที่มีความหมายและสร้างสรรค์ เพื่อส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืนจากความร่วมมือของภาครัฐกับเอกชน เราภูมิใจที่ได้เป็นหนึ่งในระบบนิเวศนวัตกรรมและการพัฒนาครั้งนี้” 

วัตสัน ถิรภัทรพงศ์ ยังบอกด้วยว่า การทำให้เมืองมีความชาญฉลาดนั้น ต้องขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยี และดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชันมีบทบาทสำคัญอย่างมากในการยกระดับเมืองให้เป็นเมืองอัจฉริยะ แต่อย่างไรก็ตาม ต้องมีการจัดลำดับว่าพื้นที่ส่วนไหนต้องเร่งพัฒนาด้านใด เพื่อให้สอดคล้องกับเอกลักษณ์ วิถีพื้นถิ่น และแผนกลยุทธ์การพัฒนาของเมืองนั้นๆ 

ปิดท้ายที่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นิวัติ แก้วประดับ อธิการบดี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ กล่าวถึงการที่มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ รับหน้าที่เป็นที่ปรึกษาให้แก่ 14 จังหวัดภาคใต้ เพื่อให้แต่ละเมืองเห็นโมเดลรูปแบบการนำเทคโนโลยีมาพัฒนาเมืองและนำไปปรับใช้กับพื้นที่เขตความรับผิดชอบของตน ความร่วมมือระหว่างซิสโก้และ ม.อ. จึงเป็นการตอบโจทย์การสร้างโมเดลสมาร์ทซิตี้ให้เป็นต้นแบบการพัฒนาเมืองแห่งอนาคตที่มีความสมดุลในทุกมิติ

ในมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ ยังมีสิ่งที่น่าสนใจให้ติดตามกันต่อ อดใจรออีกนิด…รับรองรู้รอบ อร่อยแน่!

อยากรู้เกี่ยวกับแผนพัฒนาสมาร์ทซิตี้ของประเทศ อ่านได้ในบทความด้านล่างนี้

แผนปั้น ‘สมาร์ทซิตี้’ ของประเทศเป็นอย่างไร เราจะได้มีชีวิตดีๆ ที่ลงตัวยิ่งขึ้น