หากเป็นไปตามกรอบเวลา ‘ผังเมือง’ เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ อีอีซี ฉบับใหม่จะต้องแล้วเสร็จภายในเดือนนี้ ก่อนนำเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี (ครม.) และประกาศใช้ภายในเดือนสิงหาคม 2562
ซึ่งตลอด 1 ปีที่มีการทำประชาพิจารณ์มีการนำเสนอความเห็นหลากหลาย
อย่างไรก็ตามการพัฒนาพื้นที่อีอีซีใน 3 จังหวัดคือ ฉะเชิงเทรา ระยอง และ ชลบุรี ไม่สามารถทำได้บน ‘ผังเมือง’ เดิม
เนื่องจากผังเมืองรวมที่มีอยู่เดิมไม่ตอบสนองทิศทางการพัฒนาจึงต้องมีการวางผังเมืองใหม่เพื่อสนองตอบการพัฒนารูปแบบใหม่
ประเด็นที่น่าสนใจคือ ‘ผังเมือง’ ฉบับนี้ ริดรอนสิทธิภาคการเกษตร หรือ พื้นที่สงวน เช่น ป่าไม้หรือเปล่า?
ในงานประชุมรับฟังความเห็นต่อ (ร่าง) แนวทางการจัดทำแผนผังการพัฒนาเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ อีอีซี ตัวแทนกรมโยธาธิการและผังเมือง ยืนยันว่าผังเมืองฉบับนี้เป็นการ ‘พัฒนา’ ควบคู่กับการ ‘อนุรักษ์’
โดยผังเมืองฉบับใหม่ลดทอนพื้นที่เพาะปลูกหรือพื้นที่เกษตรกรรม ลงเพียง 1% กว่าๆ เท่านั้น
แต่หลายคนตั้งข้อสังเกตว่าพื้นที่เกษตรกรรมถูกลดทอนลง 5%
ซึ่งเมื่อดูสัดส่วนการใช้พื้นที่ ‘ของเดิม’ และ ‘ของใหม่’ ของสำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ สกพอ. แล้วก็พบว่าพื้นที่เกษตรกรรมถูกลดทอนลงประมาณ 5%
โดยของเดิมเกษตรกรรมมีพื้นที่ 5,089,419 ไร่
ภายหลังปรับใหม่เหลือพื้นที่เกษตรกรรม 4,802,336 ไร่
หายไปประมาณ 5%
ในส่วนนี้มีคำอธิบายจากตัวแทนกรมโยธิการฯว่า พื้นที่ที่เพิ่มจาก 1% เป็นพื้นที่ซึ่งผู้ประกอบการซื้อที่ดินเอาไว้แล้วติดประกาศเป็นพื้นที่สีม่วงแล้วแต่ยังไม่มีการพัฒนาจึงยังมีการเพาะปลูกอยู่เมื่อทิศทางการพัฒนาบอกว่าต้องใช้พื้นที่ดังกล่าวจึงเปลี่ยนแปลงพื้นที่นั้นไปสู่ภาคอุตสาหกรรม
เพราะฉะนั้นถ้าโฟกัสพื้นที่เพาะปลูกที่ถูกเปลี่ยนแปลงจริงๆ จึงมีเพียง 1% เท่านั้น
อีกหนึ่งพื้นที่ที่น่าสนใจคือพื้นที่อนุรักษ์และป่าไม้
ของเดิมมี 1,340,866 ไร่
หลังการปรับใหม่พื้นที่อนุรักษ์และป่าไม้เพิ่มขึ้นเป็น 1,837,471 ไร่
หรือปรับเพิ่ม 37%
ตัวแทนกรมโยธาธิการฯกล่าวถึงพื้นที่ดังกล่าวว่าเป็นพื้นที่ ‘ห้ามแตะ’ หรือ ‘พื้นที่อ่อนไหว’ ประกอบด้วยพื้นที่ที่มีคุณค่าด้านทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม พื้นที่ป่าไม้ พื้นที่แหล่งน้ำ พื้นที่เหล่านี้ถูกกันออกจากผังเมือง เรียกว่า ‘พื้นที่กันออก’
ขณะที่ ‘พื้นที่เมืองและพาณิชยกรรม’ ของเดิม 1,400,108 ไร่ ปรับใหม่เหลือ 1,171,170 ไร่
พื้นที่อุตสาหกรรม ของเดิม 404,728 ไร่ ปรับใหม่เพิ่มขึ้นเป็น 424,143 ไร่
อีก 2 พื้นที่เหลือเท่าเดิมคือเขตส่งเสริมกิจการพิเศษ ของเดิม 10,849 ไร่ ของใหม่ 10,849 ไร่ และเขตทหาร ของเดิม 99,817 ไร่ ของใหม่ 99,817 ไร่ ไม่เปลี่ยนแปลง
เมื่อผังเมืองอีอีซีฉบับใหม่ประกาศใช้ก็จะยกเลิกผังเมืองเดิม
โดยกรมโยธาธิการฯให้ความมั่นใจว่า การดำเนินการไม่ได้เน้นพัฒนาเฉพาะอุตสาหกรรมเป็นหลัก แต่คนในพื้นที่ต้องมีความสุขและมีคุณภาพชีวิตที่ดีด้วย










