เทคโนโลยีในอนาคตจะส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมอาหารในช่วง 5-10 ปีข้างหน้า สำหรับใครที่คิดจะเข้าไปลงทุนในอุตสาหกรรมอาหาร ควรต้องเรียนรู้และทำความเข้าใจให้มากขึ้น เพื่อประโยชน์ในการแข่งขันทางธุรกิจ


Food Structure Design

ปกติอาหารที่ดีต่อสุขภาพมักไม่ค่อยถูกปาก แต่เทคโนโลยียุคใหม่ช่วยออกแบบโครงสร้างอาหารเพื่อให้อาหารที่ดีมีความน่ารับประทานมากขึ้น ด้วยการคงกลิ่น รสชาติ และสารอาหารไว้อย่างครบถ้วน เช่นทำให้ไส้กรอกมีปริมาณไขมันต่ำกว่า 5% จากที่ปกติไส้กรอกทั่วไปจะมีไขมันอยู่ราว 20-30% 


Personalized Food 

ในอนาคตอันใกล้ อาหารอาจจะกลายมาเป็นยาจริงๆ รวมถึงอาหารเฉพาะบุคคล หรือ Personalized Food โดยอาศัยข้อมูลทางชีววิทยา เช่น จีโนมิกส์ (genomics) โปรตีโอมิกส์ (proteomics) ที่บอกความสัมพันธ์ระหว่างอาหารกับพันธุกรรมของแต่ละคนได้


CRISPR / Cas 9 (คริส-เป้อ-แคส-ไนน์)

เป็นเทคโนโลยีดาวรุ่งพุ่งแรง โดยเชื่อกันว่าเทคโนโลยีนี้จะมาแทนการตัดต่อพันธุกรรมในพืชและสัตว์ หรือ GMO คล้ายๆ กับ DVD มาแทนที่ VCD ในด้านเกษตรกรรม ด้วยการร่นระยะเวลาสร้างพืชหรือสัตว์ชนิดใหม่ๆ ทำให้มีพันธุ์พืชพันธุ์สัตว์ที่หลากหลายมากขึ้น เพิ่ม food security ให้กับโลก โดยคาดว่า 5 ปีต่อจากนี้จะมีพืชพันธุ์ใหม่ที่เกิดจากเทคโนโลยีนี้ออกสู่ตลาด


เมืองนวัตกรรมอาหาร

เมื่อไม่นานมานี้กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้สร้างเมืองนวัตกรรมอาหาร หรือ Food Innopolis บนพื้นที่กว่า 20,000 ตารางเมตร ณ อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย จ.ปทุมธานี เพื่อเป็นศูนย์กลางการวิจัยพัฒนานวัตกรรมอาหาร

นอกจากการชักชวนบริษัทระดับโลกเข้ามาลงทุนแล้ว ยังสนับสนุนให้บริษัทเอกชนไทยทุกระดับตั้งแต่บริษัทขนาดใหญ่ SMEs, Startup ให้เข้ามาร่วมห่วงโซ่การผลิตในเมืองดังกล่าวกับสถาบันวิจัยอาหาร และมหาวิทยาลัยชั้นนำด้านอาหาร โดยเชื่อว่าจะเกิดการสร้างสินค้าอาหารที่มีมูลค่าเพิ่มสูง อาทิ อาหารฟังก์ชั่นและสุขภาพ อาหารคุณภาพที่มีมูลค่าเพิ่ม รวมถึงอาหารแห่งอนาคต

แม้กระทั่งแพ็กเกจจิงที่ช่วยเพิ่มมูลค่าอาหารอย่างกล่องยืดอายุผลไม้ ก็เกิดจากนวัตกรรมในเมืองนี้

เราเคยคิดบ้างไหมว่ามะม่วงที่เก็บไว้ได้ประมาณ 1 อาทิตย์ จะสามารถยืดอายุออกไปได้อีก 1 อาทิตย์ด้วยกล่องกระดาษที่ดูจากภายนอกแล้วแทบไม่แตกต่างจากกล่องทั่วไป

แต่ภายในกล่องกระดาษเป็นลูกฟูกที่ใช้เทคโนโลยีเคลือบผิวด้วยสารเคลือบชนิดพิเศษ ช่วยยืดอายุการเก็บรักษาผลไม้ในระหว่างการขนส่ง ภายใต้อุณหภูมิที่เหมาะสม เพื่อให้คงสภาพอยู่ได้นานขึ้น สินค้าที่ส่งไปขายต่างประเทศจึงสามารถคงความสดได้นานขึ้น แก้ปัญหาเน่าเสียระหว่างทาง หรือระหว่างรอการจำหน่าย

นี่คือส่วนหนึ่งของนวัตกรรมที่คิดค้นขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาและอำนวยความสะดวกให้กับผู้บริโภค

ไม่ใช่เฉพาะบริษัทใหญ่เท่านั้นที่ต้องใช้ แม้กระทั่งธุรกิจเล็กๆ ก็หลีกไม่พ้นที่จะต้องเข้าสู่ห่วงโซ่นวัตกรรมเหล่านี้ เพราะถ้าปฏิเสธ ก็จะโดนปฏิเสธจากผู้บริโภค


R&D หัวใจความสำเร็จ

งานวิจัยและพัฒนาคือหัวใจสำคัญของอุตสาหกรรมอาหารยุคใหม่ หากละเลย โอกาสประสบความสำเร็จเป็นศูนย์

ในงานแสดงสินค้าอาหารแห่งหนึ่งมีการนำผลิตภัณฑ์ที่ทำจากน้ำมันปลามาแสดง อาจดูเหมือนเป็นเรื่องธรรมดา ที่ไม่ธรรมดา คือก่อนหน้านี้เราเคยได้ยินแต่น้ำมันจากปลาทะเล โอเมก้า 3

แต่ในเมืองไทยคิดค้นน้ำมันจากปลา โอเมก้า 9 ได้เป็นผลสำเร็จ

โดยนักวิจัยนำปลาบึกจากแม่น้ำโขงมาเพาะพันธุ์กับปลาในท้องถิ่นที่เลี้ยงในบ่อ มาทำวิจัยนานกว่า 15 ปี จนได้ปลาพันธุ์ใหม่ที่เรียกว่า ‘ปลาบึกสยาม’

ปัจจุบันบริษัทเอกชนซื้อลิขสิทธิ์ไปทำเป็นผลิตภัณฑ์ปลากึ่งสำเร็จรูป hybrid fish จำหน่ายในท้องตลาดเรียบร้อยแล้ว และผู้วิจัยได้นำผลิตภัณฑ์บางส่วนมาทำน้ำมันจากปลาโอเมก้า 9 รายแรกของโลก!

เป็นหนึ่งนวัตกรรมระดับโลกที่เกิดขึ้นในบ้านเรา

เพราะฉะนั้น! ใครคิดจะเข้าสู่อุตสาหกรรมยุคนี้ หากไร้นวัตกรรม เทคโนโลยี บอกได้เลยว่า…ลำบาก!!!