วิธีสังเกต ลูกคุณเป็น “เด็กปัญญาเลิศ” (Gifted Child) หรือไม่?

899

ระบบการจัดการศึกษาของไทยมีพัฒนาการไปมาก นับตั้งแต่มีการปฏิรูปการศึกษา ตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 หมวด 2 มาตรา 10 ที่กล่าวถึงการจัดการศึกษาสำหรับบุคคลซึ่งมีความสามารถพิเศษ ต้องจัดด้วยรูปแบบที่เหมาะสมโดยคำนึงถึงความสามารถของบุคคลนั้น (กระทรวงศึกษาธิการ, 2553) จนถึงปัจจุบัน ที่จะมีการปฏิรูปการศึกษารอบใหม่ หลังการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ (พ.ศ. 2560) ตาม (ร่าง) กรอบทิศทางแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2574 ที่ได้กล่าวถึงการจัดการศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ การศึกษาตามอัธยาศัย ซึ่งครอบคลุมกลุ่มเป้าหมายผู้เรียนปกติผู้เรียนด้อยโอกาส/ยากจน ผู้พิการ ผู้มีความสามารถพิเศษ รวมทั้งกลุ่มชนต่างภาษา วัฒนธรรม (สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, 2559)


การจัดการศึกษาของไทยในอดีตเป็นการจัดกระบวนการเรียนการสอนในรูปแบบของการสอนตามหลักสูตรที่เน้นเนื้อหาทางวิชาการ โดยในปัจจุบันได้มีแนวทางการดำเนินงานการจัดการเรียนการสอนที่คำนึงถึงธรรมชาติ ความสนใจ ความแตกต่างระหว่างบุคคล และศักยภาพของผู้เรียน เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมากทั้งไทยและต่างประเทศ เพราะในบางครั้ง กระบวนการเรียนการสอนในรูปแบบ Traditional classroom หรือ Lecture-based learning อาจทำให้มองข้ามเยาวชนที่มีศักยภาพและความสามารถพิเศษ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือ การขาดความต่อเนื่องด้านพัฒนาการของเยาวชนดังกล่าว สอดคล้องกับงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการจัดการเรียนการสอนเยาวชนผู้มีความสามารถพิเศษในหลายประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา อังกฤษ แคนาดา ออสเตรเลีย ที่พบว่า เด็กเหล่านี้จำนวนไม่น้อยจำเป็นต้องเลิกเรียนกลางคัน เนื่องจากไม่สามารถอยู่ในระบบการศึกษาแบบชั้นเรียนทั่วไปได้ เพราะต้องเรียน ฟัง และอ่าน ในสิ่งที่ตนเองเข้าใจแล้ว (ทรรศนัย โกวิทยากร, 2551)

Gifted Child เด็กปัญญาเลิศ เด็กอัจฉริยะเยาวชนผู้มีความสามารถพิเศษ หมายถึง เด็กที่แสดงออกซึ่งความสามารถอันโดดเด่นด้านใดด้านหนึ่ง หรือหลายด้าน อาทิ ด้านวิทยาศาสตร์ ด้านสติปัญญา ด้านความคิดสร้างสรรค์ ด้านการใช้ภาษา ด้านการเป็นผู้นำ ด้านทัศนศิลป์ ด้านศิลปะการแสดง ด้านดนตรี ด้านกีฬา และความสามารถทางวิชาการสาขาใดสาขาหนึ่ง หรือหลายสาขาอย่างเป็นที่ประจักษ์ เมื่อเปรียบเทียบกับเด็กที่มีอายุระดับเดียวกัน และอยู่ในสภาพแวดล้อมเดียวกัน การศึกษาสำหรับเยาวชนผู้มีความสามารถพิเศษ เป็นดัชนีบ่งชี้แนวโน้มการพัฒนาประเทศ การจัดการศึกษาสำหรับเยาวชนกลุ่มดังกล่าวในต่างประเทศเป็นการลงทุนที่ได้รับผลตอบแทนสูง โดยอานิสงส์ที่จะเกิดขึ้นกับสังคมต่อไปก็คือ เรื่องของสิทธิความเท่าเทียมและมนุษยธรรม โดยเฉพาะการยกระดับคุณภาพการศึกษาของประเทศต่อไป (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ, 2552)


ตัวอย่างองค์กรที่ดำเนินงานเพื่อ “เด็กปัญญาเลิศ” (Gifted Child)

ในปัจจุบัน มีองค์กรต่างๆ ทั้งภาครัฐและภาคเอกชน ทั้งในและต่างประเทศ ที่ดำเนินงานเกี่ยวข้องกับการสร้างกระบวนการการจัดการศึกษาโดยคำนึงถึงผู้มีความสามารถพิเศษหรือเด็กปัญญาเลิศเกิดขึ้นอย่างมากมาย อาทิ มูลนิธิส่งเสริมเด็กปัญญาเลิศ ศูนย์พัฒนาอัจฉริยภาพเด็กและเยาวชนในโรงเรียน (มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์) โครงการพัฒนาและส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี) สถาบันวิจัยและพัฒนาผู้มีความสามารถพิเศษแห่งชาติ (มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ) ศูนย์พัฒนาผู้มีความสามารถพิเศษ (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน) โครงการเติมเต็มศักยภาพนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการศึกษา โรงเรียนสาธิตเกษตรแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

เด็กปัญญาเลิศ Gifted child

Center for Talented Youth, Johns Hopkins University (USA) National Association for Gifted Children (UK) Sächsisches Landesgymnasium Sankt Afra zu Meißen (Germany) Gifted Education Research, Resource and Information Centre (Australia) Special Class for the Gifted Young of University of Science and Technology of China (People’s Republic of China) National Research Center for Gifted and Talented Education (Korea Republic) The Hong Kong Academy for Gifted Education (Hong Kong)

คุณลักษณะของ “เด็กปัญญาเลิศ” (Gifted Child)

คุณลักษณะเยาวชนผู้มีความสามารถพิเศษภายใต้ของกระบวนการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้สำหรับเยาวชนผู้มีความสามารถพิเศษ มีหลักวิชาการที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้สำหรับเยาวชนผู้มีความสามารถพิเศษจำนวนมาก ทั้งไทยและต่างประเทศ อาทิ Mary Ruth Coleman นักวิชาการด้านการจัดการเรียนรู้สำหรับเยาวชนผู้มีความสามารถพิเศษแห่ง National Research Center on the Gifted and Talented ได้กำหนดคุณลักษณะ 12 ประการของเยาวชนที่มีความสามารถพิเศษ ไว้ดังต่อไปนี้ (National Research Center on the Gifted and Talented, 2001)


โปรดติดตามตอนต่อไป