‘ทักษะการเขียนแผนธุรกิจ’ ทักษะแห่งอนาคต ติดปีกเด็กอาชีวะให้เป็นเจ้าของกิจการได้ดังใจฝัน

1356

องค์ประกอบสำคัญที่เป็นตัวชี้วัดความสำเร็จในการทำธุรกิจ คือ การวางแผนกลยุทธ์การดำเนินธุรกิจทุกด้านอย่างรัดกุมและเครื่องมือที่จะช่วยให้บรรลุความตั้งใจนี้ นั่นคือ ‘ทักษะการเขียนแผนธุรกิจ’ ที่มีประสิทธิภาพ โดย แผนธุรกิจนี้ จะเป็นคู่มือนำทางการดำเนินธุรกิจโดยนำเสนอการวิเคราะห์รายละเอียดธุรกิจในตัวแปรสำคัญ ได้แก่ สินค้าหรือบริการที่ขาย กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย จุดอ่อน จุดแข็ง โอกาส และอุปสรรคต่างๆ ของธุรกิจ

ด้วยเหตุนี้ ทักษะการเขียนแผนธุรกิจจึงมีความจำเป็นสำหรับคนรุ่นใหม่ที่มีไลฟ์สไตล์เปลี่ยนไป ไม่ได้มุ่งมั่นกับการหางานประจำ แต่ต้องการเป็นนายตัวเองด้วยการเปิดกิจการส่วนตัว ดังนั้น นอกจากความรู้ทางวิชาชีพด้านบริหารธุรกิจที่สถาบันการศึกษาเปิดสอนแล้ว การบ่มเพาะ ทักษะการเขียนแผนธุรกิจ นับว่าเป็นสิ่งจำเป็นและทวีความสำคัญขึ้นมากในยุคนี้ โดยเฉพาะในการเรียนการสอนสายวิชาชีพหรืออาชีวศึกษา ที่ผู้ที่เรียนจบมาทางนี้ มีแนวโน้มสูงที่จะเติบโตเป็นเจ้าของกิจการ ผู้ประกอบการ หรือสตาร์ทอัพ


อยากประสบความสำเร็จ ต้องเรียนรู้หัวใจสำคัญ ‘ทักษะการเขียนแผนธุรกิจ’ ให้ถ่องแท้

ก่อนที่จะไปรับรู้ถึงแนวทางการส่งเสริมการเรียนรู้ ทักษะการเขียนแผนธุรกิจ และ Success case จากการแข่งขันประกวดการเขียนแผนธุรกิจ จนกระทั่งสามารถนำแผนธุรกิจนั้นไปผลิตสินค้าจำหน่ายในท้องตลาดได้ของเด็กอาชีวศึกษา ขอกล่าวถึงหลักการสำคัญของ ‘ทักษะการเขียนแผนธุรกิจ’ เพื่อให้เห็นความจำเป็นของทักษะแห่งอนาคตนี้ก่อน

เริ่มจากการเรียนรู้ก่อนว่า แผนธุรกิจ หรือ Business Plan (BP) มีความสำคัญอย่างไร คำตอบที่ได้ก็ชัดเจนว่า BP ใช้ในการตรวจสอบและวางแผนธุรกิจ ทำให้เข้าใจธุรกิจของตนเองและใช้เป็นคู่มือในการดำเนินธุรกิจ รวมถึงเมื่อเปิดกิจการได้ระยะหนึ่ง ก็สามารถนำแผนธุรกิจนั้นไปต่อยอดขยายธุรกิจได้ด้วย โดยคุณสมบัติของ BP ที่ดี ต้องชัดเจนและเข้าใจได้ง่าย มีข้อมูลถูกต้องโดยมีการทำวิจัยและวิเคราะห์ข้อมูลมาสนับสนุน

ส่วนประเด็นที่ต้องมีใน BP คือ สินค้าหรือบริการที่จะขายกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย จุดแข็งและจุดอ่อนของกิจการที่จะทำ นโยบายการตลาด วิธีการหรือกระบวนการในการผลิต รวมถึงเครื่องจักร อุปกรณ์ที่ต้องใช้ ตัวเลขทางการเงิน โดยตัวชี้วัดว่า BP นั้นมีความละเอียดและมีประสิทธิภาพต้องมีองค์ประกอบต่อไปนี้

  • บทสรุปผู้บริหาร อธิบายว่าจะทำธุรกิจอะไรและแนวคิดของธุรกิจนั้นเป็นอย่างไร โอกาสและกลยุทธ์ กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย ความได้เปรียบเชิงแข่งขันของธุรกิจ ความคุ้มค่าเชิงเศรษฐกิจและความสามารถเชิงกำไร ทีมผู้บริหาร และข้อเสนอผลตอบแทน
  • ประวัติย่อของกิจการ ให้ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของกิจการ เสนอแนวความคิดและที่มาของการเล็งเห็นโอกาสทางการตลาด ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการคิดค้นและพัฒนาสินค้าหรือบริการที่ต้องการนำเสนอให้กับลูกค้ากลุ่มเป้าหมายและให้ข้อมูลเกี่ยวกับเป้าหมายที่ต้องการให้เป็นในอนาคต
  • การวิเคราะห์สถานการณ์ เป็นการพยายามทำความเข้าใจถึงสภาพแวดล้อมของการดำเนินธุรกิจในปัจจุบัน และแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงในอนาคตของปัจจัยสำคัญๆ ที่ส่งผลกระทบต่อสถานการณ์การแข่งขัน ซึ่งนำมาใช้เป็นข้อมูลในการกำหนดทิศทาง กลยุทธ์ และแผนการดำเนินงานของกิจการด้วยการวิเคราะห์สถานการณ์แบบ SWOT Analysis
  • วัตถุประสงค์และเป้าหมายทางธุรกิจ หมายถึง ผลลัพธ์ทางธุรกิจที่กิจการต้องการได้รับในช่วงระยะเวลาของแผน เช่น เป้าหมายระยะสั้นภายใน 1 ปี เป้าหมายระยะกลาง 3-5 ปี และเป้าหมายระยะยาวที่นานกว่า 5 ปี โดยลักษณะเป้าหมายของธุรกิจที่ดี ต้องมีความเป็นไปได้ สามารถวัดผลได้ และเป็นไปในทิศทางเดียวกัน
  • แผนการตลาด คือ การกำหนดทิศทางและแนวทางในการทุ่มเทความพยายามทางการตลาด โดยเนื้อหาของแผนการตลาดต้องตอบคำถามหลักๆ ได้ดังนี้ เป้าหมายทางการตลาดที่ต้องทำให้ได้ในระยะเวลาของแผนคืออะไร? ใครคือลูกค้ากลุ่มเป้าหมาย? จะนำเสนอสินค้าหรือบริการอะไร ในราคาเท่าใด ด้วยวิธีการอะไร? จะสร้างและรักษาความพึงพอใจได้ด้วยวิธีการอะไร? ถ้าสถานการณ์ไม่เป็นไปตามที่คาดหวังไว้จะปรับตัวหรือแก้ไขอย่างไร?
  • แผนการจัดการและแผนคน เพื่อระบุถึงโครงสร้างขององค์กร คือ โครงสร้างขององค์กร ตำแหน่งบริหารหลัก ผลประโยชน์ตอบแทนแก่ผู้บริหาร ผู้ร่วมลงทุน ไปจนถึงคณะกรรมการบริษัท
  • แผนการผลิต ต้องเชื่อมโยงและสอดคล้องกับแผนอื่นๆ เช่น แผนการตลาด แผนการบริหารและจัดการบุคลากรและแผนการเงิน ซึ่งต้องพิจารณาเรื่องต่างๆ ดังนี้ เช่น คุณภาพ การออกแบบสินค้าและบริการ กระบวนการผลิต การจัดส่งสินค้า
  • แผนการเงิน เจ้าของกิจการต้องทราบว่าการจะดำเนินธุรกิจให้ได้ตามแผนจะต้องใช้เงินลงทุนจำนวนเท่าใด ได้จากแหล่งใด ทั้งกิจกรรมหาเงิน กิจกรรมลงทุน และกิจกรรมดำเนินงาน โดยนักบัญชีจะเป็นผู้นำเสนอผลของกิจกรรมทั้งสามและสรุปออกมาเป็นงบการเงิน (Financial Statements) ซึ่งจะแสดงให้เห็นว่าธุรกิจมีฐานะทางการเงินอย่างไร กำไรหรือขาดทุน
  • แผนการดำเนินงาน การจัดทำรายละเอียดของกลยุทธ์ต่างๆ เช่น การตลาด การเงิน โดยนำมาทำแผนการดำเนินงานที่มีรายละเอียดของเป้าหมาย กลยุทธ์ วิธีการ งบประมาณ และระยะเวลาดำเนินการ
  • แผนฉุกเฉิน เป็นการเตรียมแนวทางการดำเนินงานไว้ล่วงหน้า ในกรณีที่สถานการณ์หรือผลลัพธ์จากดำเนินงานไม่เป็นไปตามที่คาดไว้ หรือมีเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝันเกิดขึ้นจนเป็นผลกระทบในทางลบกับกิจการ

ถ่านอัดแท่งจากเปลือกมะขาม แบบอย่างการเขียนแผนธุรกิจ ขยายผลสู่ความสำเร็จ สร้างเงิน สร้างรายได้ได้จริง

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้นว่า ทักษะการเขียนแผนธุรกิจ สามารถนำไปปรับใช้ในการก่อร่างสร้างกิจการได้จริง ขอยกตัวอย่างหนึ่งในผลงานการเขียนแผนธุรกิจที่ได้รับรางวัลจากการแข่งขันเขียนแผนธุรกิจในระดับอาชีวศึกษา ที่จัดโดย สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา หรือ สอศ. ซึ่งนวัตกรรม “ถ่านอัดแท่งจากเปลือกมะขามผสมสารเคโรซีน” เป็นผลงานของ นายชยพจน์ มาดี นักศึกษาชั้น ปวช.3 สาขาคอมพิวเตอร์ วิทยาลัยสารพัดช่างเพชรบูรณ์ ได้เล่าถึงแรงบันดาลใจและโอกาสทางธุรกิจในการสร้างแผนธุรกิจการผลิตและจำหน่ายว่า

“จากบทเรียนการพัฒนาเศรษฐกิจและความสามารถในการแข่งขันของไทย ด้านการพัฒนาภาคอุตสาหกรรม มีหัวข้อหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาอุตสาหกรรมภายใต้แนวคิด  เศรษฐกิจชีวภาพเศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว (Bio-Circular – Green (BCG) Economy) โดยนำความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาพัฒนาต่อยอดและสร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากรความหลากหลายทางชีวภาพและวัฒนธรรมในการผลิตสินค้าเกษตร อุตสาหกรรมและบริการของท้องถิ่น”

“รวมถึงมีการปรับระบบการบริหารจัดการการผลิตและระบบโลจิสติกส์ ส่งเสริมการใช้พลังงานทดแทน การใช้ประโยชน์จากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรมาเพิ่มมูลค่า การบริหารจัดการของเสียอุตสาหกรรมและขยะแบบคลัสเตอร์ระหว่างอุตสาหกรรมและชุมชนในแต่ละพื้นที่ของจังหวัด เพื่อลดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ พร้อมทั้งให้ความสำคัญกับกฎระเบียบด้านสิ่งแวดล้อมในระดับประเทศและระหว่างประเทศ”

“นอกจากนั้น ยังมีประเด็นเรื่องการสร้างกลไกสนับสนุนการพัฒนาขีดความสามารถของผู้ประกอบการรายใหม่ โดยการใช้สถาบันการศึกษาที่มีอยู่ในพื้นที่มาสนับสนุนด้านการวิจัยและพัฒนา เพื่อเพิ่มคุณค่าให้กับสินค้าและบริการประกอบกับจังหวัดเพชรบูรณ์ ซึ่งมีมะขามเป็นพืชเศรษฐกิจ และมีกลุ่มชาวบ้านนำมะขามไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ มากมาย ทำให้มีเปลือกมะขามทิ้งเป็นขยะจำนวนมากโดยไม่สามารถนำไปใช้ประโยชน์อย่างอื่นได้”

“ดังนั้น ที่ผ่านมา จึงต้องปล่อยให้ย่อยสลายตามธรรมชาติ ซึ่งแน่นอนว่าถ้าปล่อยไว้เป็นเวลานาน จะทำให้เน่าเสียและส่งกลิ่นเหม็น ผมและเพื่อนๆ ในทีมธุรกิจจึงได้ช่วยกันศึกษาและคิดค้น ‘ถ่านอัดแท่งจากเปลือกมะขามผสมสารเคโรซีน’ ที่มีคุณสมบัติแตกต่างจากถ่านไม้ทั่วไป คือ ไร้ควัน ไร้กลิ่น เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ให้ไฟแรงโดยไม่ประทุ และสามารถใช้เผาไหม้ได้ยาวนาน”

“โดยส่วนผสมหลักของเปลือกมะขาม คือ สารเคโรซีน และสารเคโรซีนตัวนี้ไม่มีสารที่ก่อให้เกิดอันตรายต่อร่างกาย เพราะเป็นการเผาไหม้ที่สะอาด และสามารถเผาไหม้ได้ยาวนานกว่าถ่านไม้ธรรมดาทั่วไปไม่ต่ำกว่า 6 ชั่วโมงต่อก้อน โดย “ถ่านอัดแท่งจากเปลือกมะขามผสมสารเคโรซีน” ได้ผ่านการรับรองคุณสมบัติค่าความร้อนสูงจากสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทยแล้ว”

สำหรับในช่วงในช่วงทดสอบตลาด ชยพจน์ เล่าให้ฟังเพิ่มเติมว่าได้นำไปเสนอขายลูกค้าร้านหมูกระทะ ร้านชาบู และ ร้านปิ้งย่างในจังหวัดเพชรบูรณ์ให้ทดลองใช้ ปรากฏว่าได้รับผลตอบรับดีมาก ลูกค้ามีการซื้อซ้ำและพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า คุ้มค่า และประหยัดค่าใช้จ่ายจากเดิมมาก ช่วยลดต้นทุนแถมยังเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมด้วย

ปัจจุบัน “ถ่านอัดแท่งจากเปลือกมะขามผสมสารเคโรซีน” มียอดขายเป็นจำนวนมาก โดยมีการบอกปากต่อปากทั่วจังหวัดเพชรบูรณ์ ซึ่งชยพจน์และเพื่อนๆ ในทีมธุรกิจกำลังเตรียมแผนเพิ่มการผลิตโดยจะเพิ่มเครื่องจักรอีก 1 ตัว ให้ทันต่อยอดสั่งซื้อที่มีจำนวนเพิ่มมากขึ้น


ที่มา :


ติดอาวุธทางธุรกิจให้กับบุคลากรในอนาคต ด้วยองค์ความรู้หลากหลาย ต่อไปนี้

ลดช่องว่าง สร้างทุนมนุษย์แนวใหม่ ใส่ใจสร้างการศึกษาที่มีอนาคต

ศิลปะสร้างอัจฉริยะได้ นิยามการเรียนรู้ใหม่ หนุนความเชื่อ “จินตนาการสำคัญกว่าความรู้”

เปิดภารกิจ Reskill & Upskill นักบัญชียุคใหม่ คู่คิดซีอีโอ ฝ่าทุกกระแสดิสรัปชันเทคโนโลยี