ยกระดับ ‘กรุงเทพฯ สมาร์ทซิตี้’ สู่ ‘เมืองท่องเที่ยวเดินสบาย’ ด้วยการพัฒนา ย่านเดินได้ เดินดี

420

มีเรื่องที่น่ายินดี ปลุกกระแสอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทยอีกครั้ง เมื่อรายงานข่าวล่าสุดจากเว็บไซต์ UNWTO หรือ องค์การท่องเที่ยวโลก (World Tourism Organization – WTO) เผยรายงาน International Tourism Highlight 2019 ว่า ประเทศไทยครองแชมป์ทำรายรับจากนักท่องเที่ยวต่างชาติสูงที่สุดเป็นอันดับ 1 ในเอเชียแปซิฟิก ซึ่งในปีที่ผ่านมา ประเทศไทยมีนักท่องเที่ยวต่างชาติมาเยือน 38.27 ล้านคน สร้างรายได้ถึง 63,042 ล้านดอลลาร์ หรือราว 2 ล้านล้านบาท สถิตินี้ทำให้เราแซงหน้าเมืองท่องเที่ยวระดับโลกอย่าง ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น จีน มาเก๊า ซึ่งอยู่ในอันดับ 2 – 5 ได้อย่างภาคภูมิ กรุงเทพฯ สมาร์ทซิตี้

เพื่อต่อยอดความสำเร็จและรักษาแชมป์ เมืองน่าเที่ยว ระดับเอเชียแปซิฟิกนี้ไว้ต่อไป จึงเกิดความพยายามในการพัฒนา กรุงเทพมหานคร ในฐานะเมืองหลวงของประเทศไทย ให้เป็น ‘กรุงเทพฯ สมาร์ทซิตี้’ ด้วยการยกระดับให้เป็น ‘เมืองเดินสบาย’ เพราะไฮไลต์ของการเที่ยวกรุงเทพฯ คือ การเดินเพื่อสัมผัสย่านเมืองเก่า เที่ยว วัด วัง ลิ้มลองสตรีทฟู้ดรสเลิศ ช้อปปิงสินค้าหลากหลายในตลาดนัดและห้างสรรพสินค้า ดังนั้น แนวทางการพัฒนาให้ กรุงเทพฯ เป็นเมืองเดินสบาย ปลอดภัย จึงนับเป็นภารกิจเร่งด่วนที่ควรทำให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม


People waking at ChongNonsi Bridge at city walkway in the city of Bangkok

เหตุผลเบื้องหลังการพัฒนา กรุงเทพฯ สมาร์ทซิตี้ ให้เป็น ‘เมืองเดินสบาย’

ผศ.ดร.นิรมล กุลศรีสมบัติ // www.cuurp.org

ผศ.ดร.นิรมล กุลศรีสมบัติ หัวหน้าโครงการและทีมงานเมืองเดินได้ เมืองเดินดี ได้ให้ข้อมูลผ่านเว็บไซต์ uddc.net ถึงความสำคัญของการพัฒนา กรุงเทพฯ สมาร์ทซิตี้ ให้เป็น เมืองเดินสบาย ว่า

“การเดิน เป็นเงื่อนไขสำคัญของการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืนในระดับส่วนบุคคล การเดินเท้าช่วยเพิ่มระดับกิจกรรมทางกาย และสร้างเสริมสุขภาพของผู้คนในชีวิตประจำวัน ที่สามารถทำได้ง่ายและช่วยลดค่าใช้จ่ายในการเดินทาง และการเดินเท้ายังเป็นกุศโลบายในการช่วยกระจายรายได้ให้กับร้านค้า คนขายอาหารสตรีทฟู้ด ส่งผลให้เกิดการพัฒนาเศรษฐกิจในระดับย่าน ตลอดจนการส่งเสริมความเท่าเทียมและความสัมพันธ์แนวราบของผู้คนในสังคมด้วย” 

ด้วยเหตุผลที่ ผศ.ดร.นิรมล กล่าวมานี้เอง ที่นำมาใช้อธิบายปรากฏการณ์ที่มหานครและเมืองใหญ่ทั่วโลกมุ่งพัฒนาสู่ “เมืองเดินดี” (Walkable city) หรือเมืองที่ผู้คนส่วนใหญ่ใช้การเดิน จักรยาน และระบบขนส่งมวลชนเป็นวิธีการหลักในการเดินทาง

“โครงการเมืองเดินได้-เมืองเดินดี” โดยศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมือง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ภายใต้การสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เผยผลสำรวจถนนเดินดีในเมืองกรุง โดยพิจารณาจาก 3 องค์ประกอบหลัก ที่มีผลต่อพฤติกรรมการเดินเท้าของคนกรุง คือ ความปลอดภัย สะดวก และมีชีวิตชีวา

“เพราะพื้นฐานที่ทำให้เมืองน่าอยู่ คือ โครงข่ายการเดินเท้าที่ออกแบบอย่างกระชับ ทำให้คนสามารถใช้ทางเท้าได้อย่างมีคุณภาพ คำว่า ‘เมืองเดินดี’ จึงต้องประกอบด้วย ความน่าเดิน มีกิจกรรมระหว่างทาง ร่มเงา ที่นั่งพัก สะอาด เดินสะดวกโดยความต่อเนื่องของโครงข่ายทางเดินเท้า ความกว้างของทางเท้าที่เหมาะสม มีความเรียบของทางเท้า รวมถึงเดินปลอดภัย มีกิจกรรมทางเท้าที่พลุกพล่านมีชีวิตชีวา มีทางข้ามที่ดี และมีแสงสว่างยามค่ำคืน” 

Grand Palace and Wat phra kaew Bangkok city, Thailand

แนะ 5 ย่านในกรุงเทพฯ ได้คะแนน  Good Walk Score ดีเด่น

อย่างไรก็ตาม ผศ.ดร.นิรมล เปิดเผยข้อมูลว่า จากการสำรวจพบว่า กรุงเทพฯ มีถนนเดินดีเพียง 134 เส้น จากถนนทั่วกรุงเทพฯ กว่า 936 เส้น โดยถนน 5 เส้น ที่มีตัวบ่งชี้และได้รับ Good Walk Score (คะแนนการเดินได้) ในระดับดี สามารถพัฒนาให้เป็น ถนนเดินดี 5 อันดับ คือ ถนนราชวงศ์ ถนนจักรพงษ์ ถนนพระราม 1 ถนนสีลม และถนนพระอาทิตย์ เพราะเป็นย่านที่สอดประสานกิจกรรมระดับเมืองและกิจกรรมระดับย่านได้ดี ทางโครงการฯ จึงคัดเลือกถนนทั้ง 5 เส้น นี้ ให้เป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพทั้งการเข้าถึงด้วยการเดินเท้า มีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเดินและมีความพร้อมในการขับเคลื่อนการพัฒนาย่านอย่างมีส่วนร่วม

Tourist Walking And Traveling At Phra Athit Road, At Night This Road is Popular For Many Restaurants And Bars, Bangkok, Thailand

“ปัจจุบันคนในสังคมเดินน้อยลง เพราะมีสิ่งอำนวยความสะดวกมากมาย แต่การขาดการออกกำลังทำให้มีปัญหาสุขภาพสูงขึ้น สสส. จึงรณรงค์ให้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม มีกิจกรรมทางกายเป็นประจำ ก็จะช่วยสร้างเสริมสุขภาพ และป้องกันโรคไม่ติดต่อทั้งหลายได้” 

นอกจาก “ถนนเดินดี” ทั้ง 5 อันดับที่แนะนำมาแล้ว จากการสำรวจของโครงการและทีมงานเมืองเดินได้ เมืองเดินดี พบว่า มีอยู่ 3 เขตที่มีสภาพแวดล้อมเหมาะกับการเดิน ได้แก่

BTS Skytrain arriving at platform. People walking to BTS Skytrain. Public transport system in Bangkok city.
  • เขตบางรัก

เป็นที่ตั้งของย่านพาณิชยกรรมหลักของกรุงเทพมหานคร ได้แก่ ย่านสีลม-สาทร และย่านบางรัก จึงมีค่าคะแนนเฉลี่ยประเภทแหล่งจับจ่ายใช้สอย สถานที่บริการสาธารณะและธุรกรรม แหล่งงานหรือตึกออฟฟิศสูง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญทำให้ Good Walk Score โดดเด่นกว่าเขตอื่นๆ รวมถึงค่าคะแนนเฉลี่ยประเภทสถานที่ที่ขนส่งสาธารณะเข้าถึงก็สูง ด้วยพื้นที่ส่วนใหญ่ของเขตบางรักเป็นพื้นที่ในเขตการให้บริการของระบบขนส่งมวลชนทางรางทั้ง BTS และ MRT

People walk in and out of the Siam Paragon Shopping mall. It is one of the biggest shopping center in Asia.
  • เขตปทุมวัน

เป็นอีกหนึ่งพื้นที่ที่เป็นย่านพาณิชยกรรมหลักของกรุงเทพมหานครเช่นกัน โดยในพื้นที่นี้เป็นที่ตั้งของ ย่านสยาม-ปทุมวัน ย่านราชประสงค์ ซึ่งประกอบด้วยห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ เช่น สยามพารากอน เซ็นทรัลเวิลด์ และมีย่านพาณิชยกรรมสำนักงานสำคัญ ได้แก่ ย่านถนนวิทยุ

และเพราะเป็นพื้นที่ของย่านที่สำคัญดังที่กล่าวมา จึงมีค่าคะแนนเฉลี่ยประเภทแหล่งจับจ่ายใช้สอย สถานที่บริการสาธารณะ และธุรกรรมอยู่ในเกณฑ์สูง และเนื่องจากเป็นพื้นที่ที่มีสถานศึกษากระจุกรวมกันอยู่หลายแห่งในบริเวณโดยรอบ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พื้นที่ส่วนใหญ่จึงอยู่ในเขตการให้บริการของระบบขนส่งมวลชนทางราง ค่าคะแนนเฉลี่ยประเภทสถานศึกษา และสถานที่ขนส่งสาธารณะ ก็อยู่ในระดับสูงที่สุดด้วย

Yaowarat road. Chinatown with notable Chinese buildings, restaurants and decoration. Busy Yaowarat Road in the evening. chinese new year
  • เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย

ตั้งอยู่ในพื้นที่ต่อเนื่องจากบริเวณกรุงรัตนโกสินทร์ มีพื้นที่บางส่วนอยู่ในย่านการค้าเยาวราช และมีย่านพาณิชยกรรมที่สำคัญอื่นๆ อาทิ ย่านนางเลิ้ง ย่านสวนมะลิ ย่านโบ๊เบ๊ (บางส่วน) อยู่ในพื้นที่ จึงมีค่าคะแนนเฉลี่ยประเภทแหล่งงาน แหล่งจับจ่ายใช้สอย สถานที่บริการสาธารณะ และธุรกรรม อยู่ในเกณฑ์สูง นอกจากนั้นยังมีสถานศึกษาหลายแห่งกระจายตัวอยู่ในพื้นที่ จึงทำให้ค่าคะแนนเฉลี่ยประเภทสถานศึกษาสูงไปด้วย

แต่เนื่องจากการให้บริการของระบบขนส่งมวลชนทางราง ยังไม่ครอบคลุมพื้นที่เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย ค่าคะแนนเฉลี่ยประเภทสถานที่ขนส่งสาธารณะจึงต่ำกว่าเขตอื่นๆ ในพื้นที่ชั้นในของกรุงเทพมหานคร ทว่า ก็มีตัวบ่งชี้ที่จัดอยู่ในย่านน่าเดินเพื่อสัมผัสวิถีชีวิตในย่านเก่าที่มีประวัติศาสตร์น่าศึกษาอยู่ดี


ที่มา : เรียบเรียงจากบทความเรื่อง “ย่านเดินดี สู่เมืองเดินสบาย” โดย (วันที่ 12 กันยายน 2562) เรื่องโดย ฉัตร์ชัย นกดี ภาพโดย นัฐพร ชุ่มลือ Team Content www.thaihealth.or.th ข้อมูลและภาพประกอบจากเว็บไซต์ uddc.net, goodwalk.org, และurbancreature.co


เปิดรับอีกหลากหลายแง่มุมในการพัฒนา ไทยแลนด์ สมาร์ทซิตี้ กันต่อ

‘ไฮสปีดเทรน’ ดัน ‘อุดมไซ-หลวงน้ำทา’ สู่ ‘สมาร์ทซิตี้’ กับโอกาสสินค้าไทยใน สปป.ลาว

ชวนทบทวนแผนสร้าง ‘สมาร์ทซิตี้ ภูเก็ต’ สะท้อนปัญหานำสู่ทางออก พัฒนาเมืองร่วมกัน รัฐ-เอกชน

แผนปั้น ‘สมาร์ทซิตี้’ ของประเทศเป็นอย่างไร เราจะได้มีชีวิตดีๆ ที่ลงตัวยิ่งขึ้น