“เรื่องจริง” ที่สร้างจาก “นิยายวิทยาศาสตร์” (ตอนที่ 3)

413

แฟน “สาลิกาคาบข่าว” เคยได้ยินคำว่า Cyberpunk กันหรือไม่ครับ?

Cyberpunk นั้นเป็นแนวหนึ่งของวรรณกรรม โดยเฉพาะนิยายวิทยาศาสตร์ ที่ว่าด้วยเรื่องราวของ “คนนอก” ในยุคอนาคต ที่เทคโนโลยีเจริญรุดหน้าจนถึงขนาดแยกไม่ออกระหว่างคนจริงกับหุ่นยนต์!


เพราะทุกสิ่งทุกอย่างได้ก้าวไปไม่หยุดยั้ง มียารักษาโรคชั้นดี มีอาหารชั้นเลิศ มีที่อยู่อาศัยที่เต็มไปด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน และมีเสื้อผ้าที่ใส่แล้วไม่ต้องซัก แถมยังทำหน้าที่คล้ายเสื้อเกราะอ่อน

แต่กระนั้นก็ดี ในนิยายวิทยาศาสตร์แนว Cyberpunk ช่องว่างระหว่างคนจนกับคนรวยกลับถ่างห่างออกกว้างกว่ายุคที่เทคโนโลยียังไม่ก้าวหน้า

เพราะยาชั้นดีมีให้เฉพาะเซเลบ อาหารชั้นเลิศกินได้เฉพาะศักดินา ที่อยู่อาศัยระดับเฟิร์สคลาสก็แน่นอนว่ามีปัญญาเป็นเจ้าของกันก็เฉพาะในหมู่ไฮโซ และเสื้อผ้าระดับพ่อนาโนก็มีให้ใช้เฉพาะอีลิท

ด้วยเหตุนี้ บรรดานักรบ Cyberpunk จึงถือกำเนิดขึ้น

Blade Runner 2049
Blade Runner

ยกตัวอย่างทางรูปธรรมของนิยายวิทยาศาสตร์สกุล Cyberpunk การรับรู้ในวงกว้างน่าจะเริ่มที่ Blade Runner ผลงานการประพันธ์ของ James O’Ehley กำกับการแสดงโดย Ridley Scott นำแสดงโดย Harrison Ford ที่ได้มีการนำกลับมาสร้างภาคใหม่โดยผู้กำกับคนเดิมไปแล้วเมื่อ 2 ปีก่อนในชื่อ Blade Runner 2049

ทว่า หากพูดถึงคำว่า Cyberpunk ในความหมายจริงจังและเคร่งครัดของผู้ก่อกำเนิดคำคำนี้ ต้องเอ่ยถึงชื่อของ William Gibson เจ้าของวรรณกรรมวิทยาศาสตร์เรื่อง Neuromancer

ซึ่ง William Gibson ได้ประพันธ์ไว้ในปี ค.ศ. 1984 ที่นอกจากจะเสมือนการบัญญัติคำศัพท์ใหม่ๆ ขึ้นมาประดับวงการเช่น Cyberpunk, Steampunk, Post-cyberpunk และ Cybernaut หรือนักท่องไซเบอร์แล้ว

เขายังเป็นคนแรกที่นำคำว่า Cyberspace มาใช้ จนกลายเป็นคำจำกัดความหรือคำเรียกติดปากโดยทั่วไปในยุคต่อมาตราบจนกระทั่งปัจจุบัน อาทิ ยุคไซเบอร์, ตลาดไซเบอร์, สินค้าไซเบอร์ และที่สำคัญก็คือคำว่า Cyberpunk

อย่างที่กล่าวไป Cyberpunk เป็นแนวนิยายวิทยาศาสตร์สกุลหนึ่งซึ่งว่าด้วยเรื่องราวการไม่สยบยอมของกลุ่มบุคคล Underdog “พลเมืองชั้นสอง” หรือบรรดา “คนนอก” Outsider ต่อรัฐ ผู้กุมอำนาจทหาร คนรวย เจ้าของที่ดิน และศักดินา

เพราะเหล่าบรรดา Punk ในยุค Cyber ก็เหมือนกับ Punk ยุคโบราณ ไม่ว่าจะ 70 และ 80 หรือก่อนหน้านั้น ที่มีลักษณะต่อต้านสังคมผ่านรูปแบบการแต่งตัวและพฤติกรรมที่แตกต่างไปจากกระแสหลัก

หากแต่ใน Cyberpunk ทั้งในหนังและหนังสือ โดยส่วนใหญ่มักมอบบทบาทนี้ให้กับ Hacker ครับ

Cyberpunk ส่วนใหญ่มักใช้ฉากแบบหนังฟิล์มนัวร์ โดยมีแบ็คกราวน์ดเป็นสังคมวิทยาศาสตร์ยุคหลังสมัยใหม่และเทคโนโลยีสารสนเทศที่เข้ามาควบคุมทุกอย่างในชีวิตประจำวันของมนุษย์

สนามรบของ Cyberpunk ส่วนมากอยู่บนเครือข่ายอินเทอร์เน็ต โดยมีเหล่า Hacker เป็นหัวหอกในการรบพุ่งกับผู้ถืออำนาจรัฐ ภาพยนตร์เรื่อง i, robot เป็นหนึ่งในภาพแสดงแทนยุค Cyberpunk ที่หุ่นยนต์ต้องการทำสงครามกับคน

i, robot

ยุค Cyberpunk จึงประกอบไปด้วยมนุษย์ไซบอร์ก ที่ผสมผสานอวัยวะจริงกับอวัยวะเทียมระดับสูง

คือสามารถสั่งการและขยับเขยื้อนใช้งานได้เหมือนอวัยวะดั้งเดิมของคน โดยผ่านการปลูกถ่ายเนื้อเยื่อ ฉีดเซลล์ ตัดต่อยีน ศัลยกรรมอวัยวะ เร่งปฏิกิริยาเคมี ผ่าตัดใส่ไบโอนิก ติดตั้งกลไกฝังตัว ควบคุมโครงข่ายประสาทเทียม เป็น Cyberpunk ยุค Post-modern

หลังจากหนังเรื่อง Blade Runner และหนังสือ Neuromancer เผยแพร่ออกสู่สาธารณชน หนังอย่าง Robocop, Terminator หรือ “ฅนเหล็ก 2029”, The Last Action Hero

และที่สำคัญที่สุดก็คือภาพยนตร์เรื่อง Total Recall ทั้ง 2 เวอร์ชั่น ที่สร้างจากบทประพันธ์ของ Philip K.Dick อีกหนึ่งเจ้าพ่อนิยายวิทยาศาสตร์

Total Recall, 1990
Total Recall, 2012

ทั้งหมด เป็นตัวแทนส่วนหนึ่งสำหรับแนววรรณกรรมวิทยาศาสตร์สกุล Cyberpunk ซึ่งมีอีกนับร้อยเรื่อง

พูดถึงวรรณกรรมแนว Cyberpunk แล้ว นักอ่านรุ่นใหม่ที่สนใจเรื่องราวเกี่ยวกับ Cyberpunk นอกจากจะต้องใช้ความพยายามนิดหนึ่งในการตามหาหนังเก่าหรือหนังสือมือสองในรายชื่อเรื่องดังที่กล่าวไปข้างต้นแล้ว

โดยในช่วงที่ผ่านมา ได้มีการนำนิยาย Cyberpunk ชั้นดีเรื่องหนึ่งไปสร้างเป็นภาพยนตร์

นั่นคือวรรณกรรมต้นเรื่องชุด The Girl With The Dragon Tattoo ของ Stieg Laesson นักเขียน Best Seller แห่งยุคนั่นเองครับ


อ่านหรือยัง…บทความตอนแรกกับตอนที่ 2 

“เรื่องจริง” ที่สร้างจาก “นิยายวิทยาศาสตร์” (ตอนแรก)

“เรื่องจริง” ที่สร้างจาก “นิยายวิทยาศาสตร์” (ตอนที่ 2)