มหาอำนาจ…ยักษ์ใหม่

การเสวนา Digital Transformation-A Paradigm Shift for Leaders กับคำพูดของ อรพงศ์ เทียนเงิน ผู้จัดการใหญ่ ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) หรือ SCB ฟังแล้วน่าคิด

สถานการณ์ในยุคนี้บริษัทยิ่งใหญ่…ยิ่งน่าห่วง!

สวนทางกับความคิดของหลายคนที่มองว่าใหญ่แล้วไม่น่าห่วง

ยกตัวอย่างธุรกิจธนาคาร

ใครก็มองว่าในยุคดิจิทัลแบงก์ปิดสาขามากเท่าไหร่ กำไรยิ่งมากเท่านั้น เพราะไม่ต้องมีต้นทุนค่าน้ำค่าไฟค่าบริหารจัดการทุกอย่างเคลื่อนที่ผ่านมือถือ

แต่ในโลกความจริง…หาเป็นเช่นนั้น

ต้นทุนของแบงก์ยังอยู่ในระดับที่ค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับฟินเทคหรือสตาร์ทอัพ

เป็นเรื่องชวนช็อค! เมื่อวันดีคืนดี แกร็บที่เคยให้บริการขนส่งหันมาปล่อยสินเชื่อแบบเดียวกับแบงก์

ไม่มีสาขาไม่มีโครงสร้างพื้นฐานต้นทุนต่ำกว่าแถมมีสิ่งที่เหนือกว่าคือ

ดิจิทัล กับ บิ๊ก ดาต้า

รู้ว่าแท็กซี่รายไหนตื่นกี่โมง ขับรถกี่ชั่วโมง มีรายได้วันละเท่าไหร่ เมื่อไหร่ควรจะซื้อรถใหม่ ฯลฯ

หรือความก้าวหน้าของ WeBank ซึ่งเป็นแบงก์ในเครือ Tencent ประเทศจีน เจ้าของโซเชียลมีเดีย WeChat

Webank ถือหุ้นโดย Tencent สัดส่วน 30% และบริษัทเอกชนอีก 2 ราย ในเมือง Shenzhen รายละ 20% ส่วนหุ้นที่เหลือจะกระจายให้นักลงทุนรายเล็กทั่วไป

หนึ่งในความพยายามของธุรกิจอินเทอร์เน็ตยักษ์ใหญ่ในการก้าวเข้ามาท้าชนกับธนาคารชั้นนำของจีน ด้วยการปล่อยสินเชื่อแบบไม่ต้องมีหลักทรัพย์ค้ำประกัน

โดยมีกลุ่มเป้าหมายคือผู้บริโภคทั่วไปและธุรกิจขนาดเล็กเป็นหลัก

ไม่เชื่อก็ต้องเชื่อ

แม้จะปล่อยสินเชื่อแบบไม่ต้องมีหลักทรัพย์ค้ำประกัน แต่หนี้เสียของ WeBank ไม่ถึง 1%

ทำได้ยังไง?

คำตอบคือ…บิ๊ก ดาต้า

WeBank มีข้อมูลของลูกค้าแต่ละรายมากกว่า 7,000-10,000 รายการ

บร๊ะเจ้า!

รู้จักตัวตนของลูกค้ามากกว่าที่ลูกค้ารู้จักตัวเองเสียอีก

อายุเท่าไหร่ จบการศึกษาที่ไหน มีเพื่อนกี่คน ชื่ออะไรบ้าง กิจวัตรประจำวัน รสนิยมการกินดื่มเที่ยว ฯลฯ รู้แม้กระทั่งเดือนสิงหาคม ลูกค้าต้องจ่ายค่าเทอม ส่งข้อเสนอมาให้กำหนดวงเงินกู้ได้เท่าไหร่ ใช้เวลาผ่อนจ่ายนานเท่าไหร่ จัดสรรข้อมูลให้เบ็ดเสร็จ

ด้วยการปล่อยสินเชื่อแบบนี้ ทำให้ยอดหนี้เสียต่ำกว่า 1%

ซึ่งในโลกของสถาบันการเงิน การปล่อยสินเชื่อรูปแบบนี้ อาจต้องเสี่ยงกับหนี้เสียระดับหลัก 10%

แบงก์ทั่วไปจะแข่งยังไง!

สมัยก่อนใครอยากได้ดอกเบี้ยต้องนำเงินไปฝากแบงก์ แต่วันนี้มีทางเลือกมากมายแบงก์ไม่ปรับตัว…อยู่ยาก

3 ปีที่ผ่านมา SCB จึงใช้เงินลงทุนมากกว่า 4 หมื่นล้านบาท เพื่อผันตัวให้เป็นดิจิทัลคอมพานี

มีหน่วยงาน ‘ดิจิทัลเวนเจอร์’ เข้าไปลงทุนในธุรกิจสตาร์ทอัพ พัฒนาเทคโนโลยีใหม่ๆ ออกมาใช้ให้เร็วที่สุด

ไม่ใช่เฉพาะแบงก์เท่านั้นที่กำลังเผชิญความเสี่ยง ทุกอุตสาหกรรมตกอยู่ในชะตากรรมเดียวกันหมด

หลายอุตสาหกรรมถูก ‘ดิสรัปต์’ ไปแล้ว

อีกหลายอุตสาหกรรมกำลังจะถูก ‘ดิสรัปต์’

โลกเปลี่ยนเร็วว่าน่ากลัวแล้ว แต่ที่น่ากลัวกว่าคือโลกวันนี้ไม่มีคำว่า ‘อัพไซเคิล’ หรือ ‘ดาวน์ไซเคิล’

‘ดาวน์’ แล้วอาจไม่มีโอกาสกลับมา ‘อัพ’

ธุรกิจยิ่งใหญ่ ยิ่งต้องระวังการถูก…ดิสรัปต์

ทำธุรกิจอยู่ดีๆ วันหนึ่งตลาดอาจหายวับแบบไม่รู้ตัว

ความล้มเหลวของธุรกิจยุคใหม่จึงไม่ได้มาจากการทำธุรกิจไม่ดี

แต่มาจากการทำธุรกิจ…ได้ดี!

ดังคำพูดของ เกรียงศักดิ์ เทพผดุงพร กรรมการผู้จัดการบริษัท อำพลฟูดส์ โพรเซสซิ่ง จำกัด กล่าวในการเสวนา “กรณีศึกษา : ทรานส์ฟอร์มธุรกิจเกษตร” ในงานสัมมนา “Business Today Forum ทรานส์ฟอร์มเกษตรไทย ส่งออกก้าวไกลตลาดโลก” ว่า

“ถ้าเราผลิตสินค้าขึ้นมาชนิดหนึ่งแล้วคาดหวังจะขายยาว 5-10 ปีเหมือนในอดีตคงไม่ใช่ เพราะวันนี้ทุกอย่างเปลี่ยนแปลงเร็วมาก การปรับตัวเป็นเรื่องสำคัญมาก”

เช่นเดียวกับการร่วมมือกับพันธมิตรก็เป็นเรื่องสำคัญ

ยกตัวอย่างการผลิต ‘กาแฟกะทิ’

แน่นอนว่าศักยภาพของอำพลฟู้ดส์ทำได้ไม่ยาก

เพราะมีศูนย์นวัตกรรมของบริษัทคิดค้นสูตรที่ผ่านการวิจัยและพัฒนาให้เลือกมากมาย มีสูตรกาแฟกะทิหลายรูปแบบรองรับความต้องการผู้บริโภคกลุ่มใหม่ๆ

แต่ทำเองไม่รู้จะเสร็จเมื่อไหร่

กว่าจะถึงวันนั้น ความต้องการของลูกค้าอาจเปลี่ยนไปแล้ว

จึงใช้วิธีร่วมมือกับผู้ประกอบการกาแฟที่ได้รับการยอมรับ คือกลุ่มดาวคอฟฟี่ เอาความเชี่ยวชาญเรื่องกาแฟมาผสมกับความเชี่ยวชาญด้านกะทิ จำหน่ายผ่านร้านกาแฟพันธมิตรคือ ‘คาเฟ่อะเมซอน’”

นั่นคือความลงตัว

แม้กระทั่งยักษ์ใหญ่อย่างซีพีเอฟ

จับมือกับ UMITRON สตาร์ทอัพญี่ปุ่น

สร้างนวัตกรรมทำฟาร์มกุ้งแบบยั่งยืน

ภายใต้โครงการ Open Innovation ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างรัฐบาลไทยและญี่ปุ่น 

เพื่อส่งเสริมให้องค์กรธุรกิจ 2 ประเทศจับคู่กับสตาร์ทอัพ 2 ประเทศ ช่วยกันพัฒนานวัตกรรมดิจิทัลและเทคโนโลยีขั้นสูง ยกระดับมาตรฐานของภาคอุตสาหกรรม

โดย UMITRON มีความสามารถด้านการพัฒนาระบบเทคโนโลยีดิจิทัลขั้นสูงในการเพาะเลี้ยงปลาทะเลที่ยั่งยืน

เข้ามาช่วยส่งเสริมและขับเคลื่อนการเพาะเลี้ยงกุ้งขาวแวนนาไมของซีพีเอฟให้เกิดความยั่งยืนมากยิ่งขึ้น 

นอกจากนี้ UMITRON จะนำความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีอวกาศ, Internet of Things (IOT) และปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการเพาะเลี้ยงกุ้งอีกทางหนึ่ง

บางคนมองว่าแนวทางนี้มีแต่ยักษ์ใหญ่เท่านั้นทำได้

ไม่จำเป็น!

ในญี่ปุ่นร้านไอศกรีมเล็กๆ สร้างชื่อด้วยการจอยกับผู้ผลิต ‘งาดำ’ รายใหญ่

สร้างสตอรี่ ‘ไอศกรีมงาดำ’

ดังทั่วโลก!

เป็นแนวทางของธุรกิจรูปแบบใหม่

ที่ยาก! ปฏิเสธ!!