‘SynBio ชีวนวัตกรรม’ ศาสตร์เปลี่ยนโลก เพื่อการพัฒนาอุตสาหกรรมที่ยั่งยืน

249

หลังจากได้ฟัง LIVE ของงาน SynBio Forum 2019 ชีวนวัตกรรม : ศาสตร์เปลี่ยนโลก ที่จัดขึ้นเมื่อต้นเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา ก็ได้อัปเดตความรู้ในศาสตร์ใหม่ล่าสุด นั่นคือ ‘SynBio ชีวนวัตกรรม’ หรือชื่อเต็มๆ Synthetic Biology ซึ่งว่ากันว่าเป็นศาสตร์ขั้นสูงของพันธุวิศวกรรม (Genetic engineering) ที่ทุกภาคส่วนคาดหวังกันว่าจะมาเปลี่ยนอนาคตของโลกและขับเคลื่อนกระบวนการผลิตในภาคอุตสาหกรรมไปสู่ความยั่งยืนได้ในที่สุด

ในงาน SynBio Forum 2019 ครั้งนี้ ได้มีการเชิญวิทยากรจากหลายฝ่าย ทั้งที่เป็นผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องกับการนำเทคโนโลยี ‘SynBio ชีวนวัตกรรม’ มาใช้เพื่อพัฒนาสินค้าและการให้บริการในทิศทางที่แปลกใหม่และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมขึ้น รวมถึงนักวิชาการตลอดจนคณาจารย์ทั้งจากสถาบันในประเทศและต่างประเทศ เพื่อแชร์ประสบการณ์การศึกษาวิจัยด้านการนำเทคโนโลยี SynBio ไปใช้คิดค้นผลิตภัณฑ์ใหม่ ก่อให้เกิดองค์ความรู้ใหม่ที่พร้อมจะต่อยอดในเชิงพาณิชย์ต่อไป

LIVE….SynBio Forum 2019 ชีวนวัตกรรม : ศาสตร์เปลี่ยนโลก

SynBio Forum 2019 ชีวนวัตกรรม : ศาสตร์เปลี่ยนโลก ณ สำนักงานใหญ่ บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ครั้งแรกในไทย ที่มีการสัมมนาเกี่ยวกับ “ชีวนวัตกรรม ศาสตร์เปลี่ยนโลก” ที่จัดโดยหน่วยงานเอกชน• พบกับบริษัท Ginkgo Bioworks บริษัท Startup ไอดอลอันดับหนึ่งแห่งวงการชีววิทยาสังเคราะห์ จาก USA • การมาของบริษัท Spiber ประเทศญี่ปุ่น ผู้ผลิตเส้นใยแมงมุมสังเคราะห์จากโปรตีน นำไปผลิตแจ็คเก็ต Moon Parka เส้นใยที่ทนทานที่สุดในโลก• วิทยากรผู้เชี่ยวชาญทางภาครัฐ เอกชน และเซเลป ที่คร่ำหวอดในเรื่อง Syn Bio

โพสต์โดย กรุงเทพธุรกิจ เมื่อ วันพุธที่ 6 พฤศจิกายน 2019


เปิดโลก ‘SynBio ชีวนวัตกรรม’ นวัตกรรมแห่งอนาคต

เพื่อให้เห็นภาพว่า ต่อไป SynBio จะเข้ามามีบทบาทในชีวิตมนุษย์อย่างไรบ้าง ชัยวัฒน์ โควาวิสารัช ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) เจ้าภาพหลักในการจัดงานดีๆ นี้ขึ้น ได้ขึ้นมาบอกเล่าบนเวทีนี้เพื่อให้ความรู้ผู้เข้าฟังงานถึง ที่มาที่ไปของเทคโนโลยีล่าสุดนี้ว่า

ชัยวัฒน์ โควาวิสารัช // investor.bangchak.co.th

“SynBio เป็น Disruptive Technology หรือ เทคโนโลยีที่เปรียบเสมือนเครื่องมือในการออกแบบอนาคตในฝันที่มีความยั่งยืน เพราะศาสตร์นี้มีบทบาทสำคัญในการพลิกโฉมหลายๆ อุตสาหกรรม ไม่ว่าจะเป็นอาหาร การเกษตร พลังงาน และการแพทย์ ฯลฯ”

“ดังที่เราจำกัดความ SynBio เป็นชื่อไทยว่า ชีวนวัตกรรม ก็เพื่อสื่อว่าศาสตร์นี้เกี่ยวข้องกับการนำนวัตกรรมมาสร้างสิ่งมีชีวิต (Living Organisms) ด้วยฝีมือของมนุษย์ ไม่ใช่การเกิดโดยธรรมชาติ เป็นการบูรณาการเอาความรู้ทางด้านชีววิทยา เทคโนโลยี และวิศวกรรมเข้าด้วยกัน เพื่อแก้ปัญหาด้านทรัพยากรให้กับโลกและยังช่วยพัฒนาสิ่งใหม่ๆ ที่เป็นประโยชน์และยั่งยืนจากสิ่งที่มีอยู่ในธรรมชาติ”

“ทั้งยังต้องการลดการใช้วัตถุดิบจากทรัพยากรธรรมชาติ ลดขั้นตอนในกระบวนการผลิต ลดการปล่อยของเสีย ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และลดต้นทุน ในกกระบวนการผลิตภาคอุตสาหกรรมด้วย”

ซีอีโอของบางจาก ยังได้ชวนคิดตามว่า จริงๆ แล้ว SynBio ไม่ใช่เรื่องไกลตัว และได้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมแล้ว ที่ใกล้ตัวกับกิจการของบางจากมากที่สุด คือ Biofuel หรือเชื้อเพลิงชีวภาพที่สามารถทดแทนการกลั่นน้ำมันดิบหรือเชื้อเพลิงจากฟอสซิล เป็นการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน ดีต่อสิ่งแวดล้อมและช่วยลดค่าใช้จ่าย ที่กลุ่มบางจากฯ ก็ดำเนินธุรกิจนี้มาเป็นเวลาหลายปีแล้ว ผ่านบริษัท บีบีจีไอ จำกัด (มหาชน)

“ขณะที่ผลิตภัณฑ์ SynBio ในรูปแบบอื่นๆ ที่ออกสู่ท้องตลาดในต่างประเทศ ก็เช่น เนื้อวัวเทียม หรือเส้นใยแมงมุมสังเคราะห์จากโปรตีน ผ่านกระบวนการผลิตด้วย SynBio จนได้เป็นเส้นใยที่ทนทานที่สุดในประวัติศาสตร์ รวมถึงยารักษาโรคมะเร็งออกฤทธิ์ตรงกับเซลล์มะเร็งและไม่ทำลายเซลล์ที่ดีในร่างกาย เป็นต้น”


อะไรจะเกิดขึ้น เมื่อศาสตร์ SynBio เปลี่ยนโฉม 5 อุตสาหกรรมหลัก

ในนาทีนี้ผู้ที่จะเล่าเรื่อง การใช้ศาสตร์ SynBio มาเปลี่ยนโฉมหน้าของกระบวนการผลิตภาคอุตสาหกรรมได้ดีที่สุด คือ อาจารย์บุญฤทธิ์ เมฆศิริพร อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.)

อาจารย์บุญฤทธิ์ เมฆศิริพร

กระบวนการทำงานของศาสตร์ที่อาจารย์บุญฤทธิ์ นิยามว่า คือ ชีววิทยาสังเคราะห์ หรือ Synthetic Biology เป็นการใช้ชิ้นส่วนทางชีวภาพ จำพวกอะไหล่ เช่น ดีเอ็นเอ ยีน โปรตีน นำมาประกอบกัน แต่โดยเบื้องต้นคือ การนำดีเอ็นเอแต่ละชิ้นส่วนแต่ละหน้าที่ เช่น บางส่วนควบคุมการแสดงออกของโปรตีน ระบุรหัสโปรตีนแล้วนำชิ้นส่วนพวกนี้มาประกอบกันให้เป็นวงจรที่คล้ายๆ วงจรไฟฟ้า ซึ่งจะส่งผลให้เกิดหน้าที่แต่ละอย่าง

จากนั้นจึงนำหลายๆ วงจรมารวมกันก็จะกลายเป็นเครื่องมือและประกอบรวมกันก็จะกลายเป็นระบบ จนสามารถนำไปใส่ในเซลล์เพื่อให้ทำหน้าที่ตามที่เราต้องการ ซึ่งอาจจะเป็นเซลล์แบคทีเรีย รา ยีสต์ หรือแม้กระทั่งเซลล์พืชหรือสัตว์ก็ได้ ในอดีต SynBio คือการรีโปรแกรมเซลล์ แต่ตอนนี้ข้ามขั้นไปถึงเซลล์ฟรี โดยเป็นระบบที่ไม่มีเซลล์

ปัจจุบันเทคโนโลยีนี้ก้าวหน้าอย่างมาก โดยเข้ามามีบทบาทใน 5 อุตสาหกรรมหลัก

  • อุตสาหกรรมการเกษตรและอาหาร

เพราะอุตสาหกรรมการผลิตปุ๋ยใช้พลังงานมากถึง 2% ของพลังงานโลกทั้งหมด การใช้พลังงานมากปัญหาที่ตามมาคือภาวะโลกร้อน หรือการใช้ปุ๋ยสังเคราะห์ในการผลิตหรือใช้บางส่วนอาจจะมีการปล่อยทิ้งลงในแม่น้ำ ทำให้เป็นพิษต่อระบบนิเวศเช่น ปุ๋ยที่ใช้ส่วนใหญ่เป็นปุ๋ยสังเคราะห์

SynBio จึงได้เข้ามามีบทบาทในการบรรเทาปัญหานี้ โดยการสังเคราะห์ปุ๋ยขึ้นจากไนโตรเจนในอากาศที่เราใช้หายใจ ที่มีอยู่ถึง 80% ด้วยการสร้างจุลินทรีย์ให้ทำหน้าที่ตรึงไนโตรเจนในอากาศ มาตอบสนองความต้องการของพืช จึงช่วยลดปัญหาของสิ่งแวดล้อมได้ ฟลงานนี้เป็นการคิดค้นละพัฒนาของ บริษัท Pivot Bio ตั้งอยู่ที่เมืองเบิร์กลีย์ รัฐแคลิฟอร์เนีย

  • ส่วนสนับสนุนงานวิจัยทางด้าน SynBio

อย่างกิจการของบริษัท Ginkgo bioworks มีความเชี่ยวชาญด้านตัดต่อพันธุกรรมจุลชีพเพื่อใช้ในงานวิจัย

  • อุตสาหกรรมวัสดุชีวภาพ

บริษัท Spiber ผู้ผลิตใยแมงมุมสังเคราะห์ชั้นนำของญี่ปุ่นที่ใช้ระยะเวลาในการวิจัยนานถึง 12 ปี ลงทุนกว่า 5 พันล้านเยน หรือประมาณ 44 ล้านดอลลาร์ สำหรับการสร้างระบบการผลิตใยแมงมุมสังเคราะห์ด้วย SynBio ให้มีความทนทาน แข็งแรงและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ราคาเส้นใยอยู่ที่ 100 ดอลลาร์ต่อกิโลกรัม โดยได้ทำวิจัยเพิ่มในส่วนของกระบวนการผลิต เพื่อให้ได้ราคาลดเหลือ 10 ดอลลาร์ต่อกิโลกรัม

และข่าวดีสำหรับประเทศไทย นั่นคือ บริษัทนี้ได้ลงทุนตั้งฐานการผลิตที่ จ.ระยอง นับเป็นความหวังใหม่ของไทยที่มีบริษัทด้าน SynBio เข้ามา เพราะจะก่อให้เกิดการสร้างงาน สร้างวัสดุและจะเป็นแรงบันดาลใจให้กับนักวิจัยด้วย

  • วัตถุดิบส่วนประกอบ

การผลิตโปรตีนคอลลาเจนที่ปราศจากชิ้นส่วนสัตว์ โดยใช้ SynBio ทำการสังเคราะห์ เพื่อตอบโจทย์อุตสาหกรรมเครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร โดย บริษัท Geltor ประเทศเกาหลี

  • ธุรกิจด้านรหัสพันธุกรรม

ยกตัวอย่าง Twist Bioscience เป็นผู้ผลิตดีเอ็นเอสังเคราะห์สำหรับลูกค้าในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีชีวภาพ, Nebula Genomics สตาร์ทอัพจากสหรัฐสร้างแพลตฟอร์มให้ประชาชนทั่วไปสำหรับการถอดรหัส เก็บรักษาและขายทำกำไรจากข้อมูลทางพันธุกรรมของตัวเองผ่านระบบบล็อคเชน หากมีบริษัททางด้านนี้ก็จะช่วยลดราคาการสังเคราะห์ลงได้ ทำให้งานวิจัยไปได้เร็วขึ้น


“ทั้ง 5 ภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับงานวิจัยทางด้านนี้ แสดงให้เห็นว่าโปรดักของ SynBio เกิดขึ้นได้จริง และมีสตาร์ทอัพด้านนี้มากขึ้นในต่างประเทศ แต่ถึงแม้จะมีช่องทางของการพัฒนามากมายแต่ต้องอาศัยไอเดีย เงินทุน เพราะกิจกรรมทุกอย่างต้องลงทุนค่อนข้างสูง ฉะนั้น ต้องมีกลไกกระตุ้นให้เกิดการบูรณาการร่วมกัน เพื่อให้ไทยมีเทคโนโลยีเป็นของตัวเอง” อาจารย์บุญฤทธิ์ กล่าวในที่สุด


ที่มา :


ยังมีนวัตกรรรมที่น่าสนใจ ที่จะเปลี่ยนโลกในอนาคตให้น่าอยู่ยิ่งขึ้น

รีวิว 3 ต้นแบบ ‘ภาชนะจากวัสดุธรรมชาติ’ จากมันสมองคนไทย สร้างชื่อดังไกลทั่วโลก

‘จุลินทรีย์พันธุ์ดี’ เทรนด์การรักษาโรคที่เจาะจงและตรงจุด พร้อมกรณีศึกษา

Recycle สุดเชย ยุค 5.0 ต้อง “Upcycle” ยกระดับผลิตภัณฑ์ด้วยดีไซน์