Future Workforce & Reskilling 5 ขั้น ดันไทยสู่ Techland โดย ศุภชัย เจียรวนนท์

877

จากบทความ ฝ่า ‘กับดักรายได้ปานกลาง’ ด้วยยุทธศาสตร์ด้านดิจิทัล มาต่อกันที่ ‘Future Workforce & Reskilling’ แนวทางภาคปฏิบัติด้านดิจิทัล โดย ศุภชัย เจียรวนนท์ ประธานสภาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งประเทศไทย (DCT) นำข้อมูลระดับโลกมาอธิบายแนวทางและความจำเป็นของไทย ที่จะต้องพัฒนาคนเพื่อพัฒนาประเทศ ผ่าน 4 ประเด็น ดังนี้


 

Future Tech

4+1 เทคโนโลยีแห่งอนาคตที่กำลังสร้างความเปลี่ยนแปลงให้โลก

ได้แก่ เทคโนโลยีชีวภาพ (Biotech) เทคโนโลยีนาโน (Nanotech) เทคโนโลยีดิจิทัล (Digital) เทคโนโลยีหุ่นยนต์ ​(Robotics) และ เทคโนโลยีอวกาศ (Space Technology) ซึ่งล้วนแล้วแต่ตรงกับอุตสาหกรรมเป้าหมายที่ได้รับการส่งเสริมตามนโยบาย Thailand 4.0


 2 

การจัดอันดับ ‘ศักยภาพการแข่งขันด้านเทคโนโลยีดิจิทัล’ โดย IMD ประเทศไทยได้อันดับ 40

จากที่ IMD จัดอันดับ 3 ประเทศแรกที่มีศักยภาพขึ้นนำ ได้แก่ อันดับ 1 สหรัฐอเมริกา อันดับ 2 สิงคโปร์ และอันดับ 3 เกาหลีใต้ โดยประธาน DCT ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับประเทศอาเซียนว่า สิงคโปร์ เป็นประเทศเล็กๆ แต่สามารถพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัลได้อย่างรวดเร็วและก้าวขึ้นมาเป็นอันดับ 2 ของโลกได้ ดังนั้น จึงเชื่อมั่นใจว่าไทยสามารถเรียนรู้และทำได้อย่างสิงคโปร์ ส่วน เกาหลีใต้ แม้มีขนาดประเทศใกล้เคียงกับไทย แต่สามารถพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูงไปจนถึงอุตสาหกรรมบันเทิงได้เป็นอย่างดี 

ทั้งนี้ 3 หัวข้อหลักที่ IMD ใช้ประเมินศักยภาพด้านดิจิทัลของไทยและประเทศอื่นๆ ได้แก่ ความรู้ (Knowledge) เทคโนโลยี (Technology) และศักยภาพในการปรับตัวสู่อนาคต (Future Readiness)

sub factors technology

    • ด้านความรู้ (Knowledge) พิจารณาจากการพัฒนาเทคโนโลยีในแต่ละอุตสาหกรรมว่ามีมากน้อยเพียงใด โดยแบ่งได้เป็น
      • Talent : ดูการพัฒนาบุคลากร โดยเฉพาะเรื่องการศึกษา พบว่าทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัลของคนไทยยังอยู่ในระดับต่ำ แต่พัฒนาได้
      • Training & Education : ดูสัดส่วนครูผู้สอนและนักเรียนเป็นหลัก โดยเฉพาะผู้สอนด้าน ICT เพราะจะมีบทบาทค่อนข้างมากในอนาคต
      • Scientific Concentration : เป็นเรื่องดีที่ประเทศไทยส่งเสริมและเปิดโอกาสให้นักวิจัยหญิงมีความโดดเด่นในแวดวงวิทยาศาสตร์
    • ด้านเทคโนโลยี (Technology)
      • Regulatory Framework : สภาพแวดล้อมของการส่งเสริมกฎหมาย กฎระเบียบ รวมถึงสิทธิพิเศษต่างๆ นั้นเป็นอย่างไร
      • Capital : ปริมาณการไหลเวียนของเงินทุนที่เข้าไปในเทคโนโลยีมีมากเพียงใด
      • Technological Framework : โครงข่ายดี บรอดแบนด์ดี แต่ผู้ใช้งานหรือผู้ซื้อนั้น ใช้บริการและมีประสบการณ์ด้านออนไลน์กับผู้ขายมากน้อยเพียงใด
    • ด้านศักยภาพในการปรับตัวสู่อนาคต (Future Readiness)
      • Adaptive Attitudes : E-Participation – ศักยภาพในการใช้มือถือเพื่อมีส่วนร่วมในเรื่องต่างๆ การแสดงความคิดเห็น หรือบอกปัญหาต่างๆ, Tablet Possession – เด็กนักเรียนมีโทรศัพท์มือถือหรือแท็บเล็ตอยู่กับตัวมากน้อยแค่ไหน
      • Business Agility : เช่น Agility of Companies :  ศักยภาพในการปรับตัวหรือความยืดหยุ่นของบริษัท
      • IT Integration : Software Piracy – การละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ ไทยยังได้คะแนนต่ำในด้านนี้

 

ศุภชัย เจียรวรนนท์ OIIO 2019 Reskilling

การใช้งาน Data เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทั่วทั้งโลก CISCO คาดการณ์ว่าภายในปี 2022 ทราฟิกการใช้ Data จะมากถึงเดือนละ 395 Exabytes (EB)

    • ในปี 2017-2022 คาดว่าแนวโน้มการเติบโตของการใช้งาน Data ทั่วโลกจะอยู่ที่เดือนละ 26%
    • เอเชียแปซิฟิก’ เป็นฐานสำคัญในการขับเคลื่อน ‘การบริโภค Data’ เห็นได้จากการเติบโตของการใช้ Data ซึ่งมีแนวโน้มโดยเฉลี่ยเดือนละ 32%
    • ไทยมีการใช้งาน Data มากที่สุดในอาเซียน แต่ศูนย์รวมข้อมูลของไทยไปอยู่ที่ ‘สิงคโปร์’ ศักยภาพในการวิเคราะห์ สร้างคลาวด์ ตลอดจนศักยภาพในเรื่องของปัญญาประดิษฐ์ จึงถูกสิงคโปร์ดึงดูดการลงทุนไปได้มาก

“การเติบโตด้าน Digital มันมาทั้ง ‘Disruptive Technology’ และ ‘โอกาส’ อยู่ที่เราว่าจะเติบโตพร้อมความเปลี่ยนแปลงของระบบเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม แล้วก็ผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมไปได้แค่ไหน ที่สำคัญ ไม่มีอุตสาหกรรมไหนในโลก หรือการเติบโตไหนในโลกที่จะสูงถึงขนาดนี้ มีเฉพาะด้าน DIGITAL กับ DIGITAL CONSUMPTION”

– ศุภชัย เจียรวนนท์ –


 

patent thailand

  • Intellectual Property หรือ ทรัพย์สินทางปัญญา ในปี 2018 ประเทศไทยจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญารวม 105 ผลงาน (patents)
    หากพิจารณา 3 ประเทศชั้นนำในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก จีนจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญามากกว่า 53,000 ผลงาน ญี่ปุ่นเกือบ 50,000 ผลงาน ขณะที่เกาหลีใต้มีมากกว่า 17,000 ผลงาน

“Intellectual Property เป็นเรื่องใหญ่ เพราะเป็นตัวชี้วัดนวัตกรรม ปัจจุบันไทยมีแค่ 105 แพทเทิร์น ส่วนเกาหลีใต้มีถึง 17,000 แพทเทิร์น นี่จึงเป็นสิ่งที่เราจะต้องฟูมฟักขึ้นมาให้ได้ ในหลักพัน หลักหมื่น ต้องตั้งเป้าหมายไว้ จึงจะมองเห็นทางออก จะต้องไม่เป็นไปแบบตามมีตามเกิด ต้องมีแผนงาน และมียุทธศาสตร์ จึงจะเริ่มเห็นหนทาง”  ศุภชัยกล่าว


Transform Thailand เพื่อก้าวพ้นกับดักรายได้ปานกลาง

Reskilling ศุภชัย เจียรวนนท์

จาก 5 ยุทธศาสตร์ด้านดิจิทัล ได้แก่ สร้างมาตรฐานและดัชนีชี้วัดใหม่, สร้างพาร์ทเนอร์ชิพ, สร้างคนดิจิทัล, พัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัลและนวัตกรรมในทุกภาคส่วน และผลักดันให้ไทยเป็นฮับด้านนวัตกรรม ซึ่งแบ่งออกเป็น กลยุทธ์การดำเนินงาน 12 ด้าน เพื่อพลิกโฉมประเทศ ผู้เขียนเห็นว่า ประธาน DCT โฟกัสที่ด้าน นวัตกรรม’ และ ความเข้าใจด้านดิจิทัล/การศึกษา/การเพิ่มทักษะ’ เป็นสำคัญ ทั้งยังกล่าวถึง การที่รัฐกำหนดเขตเศรษฐกิจพิเศษ เช่น เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC เพื่อสร้างระบบนิเวศนวัตกรรมและเทคโนโลยี ซึ่งเป็นหนึ่งในยุทธศาสตร์ชาติว่า 

“ด้วยวิสัยทัศน์และแนวทางที่ชัดเจน EEC จะสามารถดึงการลงทุน ดึงผู้เชี่ยวชาญระดับโลก รวมทั้งบริษัทยักษ์ใหญ่มาอยู่ในพื้นที่ EEC ได้ เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกจึงสำคัญต่อประเทศอย่างยิ่ง เพราะเมื่อกำหนดพื้นที่สำหรับการพัฒนานวัตกรรมและเศรษฐกิจ ก็จะตามมาด้วย ‘การลงทุนที่ก่อให้เกิดผลตอบแทน’ แม้จะใช้เวลาหลายสิบปีก็ตาม” 

เรียกว่าเป็นการอาศัยศักยภาพพื้นที่ 3 จังหวัดภาคตะวันออกในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ปูทางสร้างความได้เปรียบทั้งด้านเงินลงทุน เทคโนโลยี เศรษฐกิจ สังคม และแน่นอนว่าจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถด้านการแข่งขันของไทยในเวทีโลก 


Future Workforce & Reskilling 5 ขั้น ปั้นทุนมนุษย์

ก่อนที่จะก้าวไปสู่การพัฒนาประเทศในด้านต่างๆ ไทยต้องเพิ่มศักยภาพของ ‘ทุนมนุษย์’ ซึ่งไม่มีเครื่องมือใดจะสำคัญไปกว่า ‘การศึกษา’ โดยศุภชัยบอกว่า ต้องเริ่มต้นจาก

  1. ตั้งเป้าหมายและตัวชี้วัดใหม่ เพราะเป้าหมายเดิมไม่สามารถสร้างศักยภาพให้ประเทศได้ เช่น 
        • การตั้งเป้าหมายว่าจะสร้างทักษะใหม่ (Newskill) ให้เด็กมหาวิทยาลัยและเด็กอาชีวะจำนวน 1 ล้านคน
        • การตั้งเป้าหมายว่าจะ Reskill ให้บุคลากรในภาคอุตสาหกรรมต่างๆ 1 ล้านคน โดยภาคเอกชน ภาคอุตสาหกรรมต้องร่วมมือกัน โดยมีภาครัฐเป็นศูนย์กลาง
        • การตั้งเป้าหมาย Reskilling ให้ผู้สูงวัยมีเป้าหมายในชีวิตที่ดีขึ้น มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นจากการใช้เทคโนโลยีและแอปพลิเคชันได้อย่างไรบ้าง
  2. ต้องร่วมขับเคลื่อนกลไกตลาด ไม่ว่าจะเป็นบริษัทขนาดใหญ่หรือเอสเอ็มอี เช่นการให้ผลตอบแทนที่สูงขึ้นจะช่วยขับเคลื่อนกลไกตลาดได้
  3. ผู้บริหารสถาบันการศึกษาและการสร้างความร่วมมือกับเอกชน ระหว่างผู้บริหารสถาบันการศึกษากับภาคเอกชนที่เป็นผู้ประกอบการอุตสาหกรรม ต้องพบปะ แลกเปลี่ยนความต้องการ สร้างความร่วมมือที่รวมถึงการสร้างแนวทางหรือหลักสูตรการศึกษาและทำงานร่วมกันได้อย่างลงตัว
  4. การให้ผู้เรียนทำงานไปด้วย เรียนไปด้วย หรือที่เรียกว่า Action Based Learning เนื่องจากผู้เรียนเรียนจบแล้วไม่มีงานทำ หรือได้ทำงานที่ไม่สอดคล้องกับความต้องการของตลาด (Mismatch) มากราว 30-40% เป็นความสูญเปล่า-เสียเวลาที่ส่งผลต่อประเทศไทยอย่างมาก จึงวางแนวทางให้ผู้เรียน เรียนไปด้วย ทำงานไปด้วย เพื่อให้รู้ว่าตัวเองชอบอะไร ไม่ชอบอะไร และมีประสบการณ์จริงจากการทำงาน เมื่อเรียนจบ ผู้เรียนจะรู้สึกว่าที่เรียนมานั้นนำไปใช้ได้จริง 
  5. การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพิ่มทักษะ ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ทักษะดิจิทัลผ่านช่องทางออนไลน์ได้ตลอด โดยในอนาคต ผู้เรียนอาจใช้เวลาเรียนในมหาวิทยาลัยไม่ถึง 4 ปี ก็สามารถออกมาทำงานเพื่อตอบโจทย์ความต้องการและเพิ่มศักยภาพให้เศรษฐกิจไทยได้เร็วขึ้น ทั่วถึงยิ่งขึ้น ก็จะสร้างการตระหนักรู้และกระจายความรู้ได้เร็วยิ่งขึ้นผ่านสื่อดิจิทัล

“การ Reskill จะทำให้เราตั้งเป้าหมายได้ชัดเจน แล้วเราก็จะเริ่มเห็นว่าทำอะไรได้บ้าง ซึ่งในยุคต่อไป เด็กอาจเรียนมหาวิทยาลัยแค่ 3 ปี หรือ 1 ปี ที่เหลือเรียนออนไลน์ เพราะการ Reskill หลายอย่างสามารถทำได้ผ่านโลกออนไลน์ เช่น มหาวิทยาลัยที่ใหญ่ที่สุดในโลก General Assembly มีนักเรียนเกือบ 2 แสนคน บอกว่าอีกไม่นานจะมีนักเรียนเป็นล้านคน” 

ประธานสภาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งประเทศไทยกล่าวถึงประเด็นที่สถาบันการศึกษาหลายแห่งมองข้ามไป และกล่าวปิดท้ายว่า

“เราต้องสร้างมาตรฐานใหม่ให้กับเทคโนโลยีดิจิทัลของไทย สร้างพันธมิตรทางธุรกิจในทุกระดับ เพราะการ Collaboration ทำให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยีและองค์ความรู้ต่างๆ เป็น Open Economy รวมถึงการสร้าง Digital Manpower  ต้องขับเคลื่อนอย่างจริงจังและมีเป้าหมายชัดเจน ขณะเดียวกันก็ต้องเตรียมพร้อมรับมือและก้าวสู่ Digital Economy Transformation ให้ได้ นอกจากนี้ด้วยศักยภาพของประเทศไทยที่มีอยู่ เพียงพอที่จะเป็นศูนย์กลางด้านซอฟต์แวร์ และเทคโนโลยีดิจิทัล นับเป็นหนึ่งในแรงขับเคลื่อนสำคัญในการสร้างนวัตกรรม เทคโนโลยี ตลอดจนสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับเศรษฐกิจโลกและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นของมวลมนุษยชาติ” 


อีกหนึ่งบทความจากงาน “OIIO” Thailand TECHLAND 2019

ฝ่า ‘กับดักรายได้ปานกลาง’ ด้วยยุทธศาสตร์ด้านดิจิทัล โดย พุทธิพงษ์ ปุณณกันต์


ตามมาทางนี้ หากต้องการอ่านรายงานหรือได้ข้อมูลเชิงลึก
  • Cisco Visual Networking Index: Forecast and Trends, 2017–2022 | www.cisco.com
  • The IMD World Digital Competitiveness Ranking 2019 results | www.imd.org