ดร.จักรกฤษณ์ สิริริน : Skills Mismatch ทักษะงานไม่ใช่ แก้ได้ด้วยโมเดล ‘มหาวิทยาลัยบรรษัท’

1050

หลังจากที่ไปร่วมงาน CP All Education Forum 2020 แล้วเขียนเรื่อง รศ.ดร.สมภพ มานะรังสรรค์ : 5-6-7 เคล็ดวิชาสร้างคนและรักษาคนทำงานในยุคดิจิทัล บทความเชิงสรุปแบบ Key Takeaway ให้ผู้อ่าน ในงานวันนั้นยังได้ฟังเหตุและผลเกี่ยวกับทักษะคนกับคนตกงานในหัวข้อ “Education Intelligence Trends สถาบันการศึกษาจำเป็นต้องก้าวให้ทัน” โดยวิทยากร ดร.จักรกฤษณ์ สิริริน นักวิชาการด้านนวัตกรรมการศึกษา นักวิจัย คอลัมนิสต์นิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ และนักเขียนประจำของเว็บไซต์สาลิกาแห่งนี้


จักรกฤษณ์ สิริริน

เทคโนโลยีดิจิทัลดิสรัปต์อุตสาหกรรมทั่วโลก ขณะเดียวกันก็เป็นช่องทางสร้างรายได้จากทั่วโลก

ตัวอย่างในไทย : เจเนอเรชัน Y

  • บังฮาซัน เจ้าของเพจเฟซบุ๊กชื่อดัง อาหารทะเลตากแห้ง จ.สตูล ยอดขายอาหารทะเลหลักล้าน
  • The Toys ศิลปินไทยและโปรดิวเซอร์ที่วัยรุ่นรู้จักเป็นอย่างดี ผลงานเพลงปรากฏและสร้างรายได้ผ่านแพลตฟอร์ม Youtube, Spotify, Joox, ฟังใจ ฯลฯ 
  • Haupcar ธุรกิจ Car Sharing หรือบริการให้เช่ารถขับ เจ้าแรกในประเทศไทย

ตัวอย่างในต่างแดน : เจเนอเรชัน Alpha

เจน Alpha เป็นเด็กที่มีอายุประมาณ 10 ปี มีมายด์เซ็ตแบบใหม่ มีไอเดียค้าขายออนไลน์ และสามารถเป็นเถ้าแก่น้อยร้อยล้านได้ เช่น

  • เด็กหญิงที่ทำซิลิโคนปิดแผลแล้วมองไม่เห็นแผล
  • เด็กชายที่ทำหูกระต่ายขายทางออนไลน์
  • เด็กหญิงที่เป็นดีไซเนอร์แล้วมาขายเสื้อผ้าออนไลน์

Skills Mismatch ที่แก้โดย Corporate University

ดร.จักรกฤษณ์นำข้อมูล ทักษะงานไม่ตรงกับตลาดแรงงานไทย จากธนาคารแห่งประเทศไทย มาเป็นตัวเปิด เพื่อกล่าวถึงสาเหตุหลักที่มีคนตกงานมากถึง 4 แสนคนในปีนี้ ว่าเป็นเพราะคนไทยมีทักษะที่ไม่ตรงกับงาน เนื่องจากสถาบันการศึกษาผลิตคนไม่ตรงกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรม/องค์กรธุรกิจ ซึ่งจะเห็นได้ชัดเจนขึ้นจากอินโฟกราฟิก สุดประหลาด ขาด…ช่าง ซึ่งมีตัวเลขของ TDRI แสดงแท่งกราฟสีน้ำเงินแทนจำนวน ผู้เข้าสู่ตลาดแรงงาน กับแท่งกราฟสีแดง คือ แรงงานที่ต้องการ ในสาขาอาชีพนั้นๆ กลับแตกต่างกันมากจนน่าประหลาดใจ

เชื่อมโยงกับโลกในศตวรรษที่ 21 ซึ่งเป็นยุคที่เทคโนโลยีจะเข้ามามีบทบาทต่อชีวิตและการงานอย่างมาก ดร.จักรกฤษณ์กล่าวถึง แนวโน้มงานที่เปลี่ยนไป ระหว่างปี 2015-2020 จาก Future of Jobs Report รายงานที่จัดทำขึ้นโดย Wolrd Economics Forum ซึ่งคาดการณ์เกี่ยวกับสายงานที่องค์กรต้องการ เช่น งานด้านธุรกิจและการเงิน, งานด้านการบริหารจัดการ งานด้านคอมพิวเตอร์และคณิตศาสตร์ ส่วนตำแหน่งงานที่จะลดความสำคัญลงไปเรื่อยๆ หรือถูกดิสรัปต์จากตลาดแรงงานได้ เช่น งานติดตั้งและบำรุงรักษา งานด้านกฎหมาย งานในโรงงานที่มีหุ่นยนต์เข้ามาทำแทน งานธุรการ

hamburger university

สิ่งที่เกิดขึ้นนี้ส่งผลให้สถาบันการศึกษาหลายแห่งเปลี่ยนรูปแบบไปจากเดิม จากที่ผลิตบุคลากรด้วยการเรียนการสอนแบบทั่วไป หรือ General Education เรียนแบบเดียวกันแล้วผลิตคนไปตกงาน เป็นการศึกษาแนวใหม่ที่เฉพาะเจาะจงยิ่งขึ้น นั่นคือ มหาวิทยาลัยบรรษัท หรือ Corporate University เช่น

  • แมคโดนัลด์ ก่อตั้ง Hamburger University เพื่อตอบโจทย์ให้อุตสาหกรรมตัวเอง แล้วก็มีธุรกิจฟาสต์ฟู้ดทั่วโลกดึงตัวนักศึกษาไปเพราะเชื่อในมาตรฐานการศึกษาที่เกิดจากภาคอุตสาหกรรม
  • แอปเปิล สร้าง Apple University เพื่อผลิตคนทำงานด้านเทคโนโลยี ออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์แบรนด์และไลฟ์สไตล์ผู้คนในอนาคต
  • ดิสนีย์ สร้าง Disney University ขึ้นเพราะต้องการวิศวกรสวนสนุก (ซึ่งมีอยู่น้อย) คนทำงานด้านการแสดง คนทำ 3D แอนิเมชัน จึงเปิดสถาบันการศึกษาเอง เพื่อสร้างคนที่มีความสามารถอย่างที่บริษัทต้องการจริงๆApple University
  • โรงพยาบาลหัวเฉียว ก่อตั้ง มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ เพื่อสร้างบุคลากรด้านการแพทย์และการรักษาพยาบาลขึ้นเอง
  • ซีพี ก่อตั้ง สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ เพื่อสร้างบุคลากรที่มีทักษะตอบโจทย์อุตสาหกรรมค้าปลีกและอุตสาหกรรมการผลิตอาหาร

จากตัวอย่างข้างต้นแสดงให้เห็นว่า การศึกษาและการฝึกทักษะเป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่ง องค์กร/อุตสาหกรรมที่อยู่ในกลุ่มธุรกิจชั้นนำจึงเลือกจัดตั้ง ‘มหาวิทยาลัยบรรษัท’ หรือ ‘Corporate University’ ขึ้นเอง เพื่อผลิตคนที่มีทักษะความรู้ตรงกับความต้องการและป้อนเข้าสู่อุตสาหกรรมของตนได้อย่างแท้จริง


ข้อสรุปและเสนอแนะจาก ดร.จักรกฤษณ์ สิริริน

  1. ในขณะที่มีผู้ว่างงานอยู่ 4 แสนคน ประเทศไทยยังต้องการคนที่มีทักษะอีกมากและจะมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะสาขาอาชีพที่เกี่ยวข้องกับ 12 อุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศ โดยสำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) ประมาณการความต้องการบุคลากรในพื้นที่อีอีซีไว้ที่ 4.7 แสนคน ในอีก 5 ปีข้างหน้า
  2. การศึกษาไทยต้องเปลี่ยนมาเป็น Demand Driven สร้างคนให้ตรงตามที่ภาคอุตสาหกรรมหรือองค์กรต้องการ ซึ่งจะลดปัญหาการว่างงานและความเหลื่อมล้ำ โดยสถาบันการศึกษากับผู้ประกอบการต้องร่วมกันฝึกสอนผู้เรียนหรือบุคลากรจากการทำงานจริง และต้องฝึกทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 ด้วย โดยเฉพาะทักษะด้านดิจิทัล (Digital Literacy)
  3. สถาบันการศึกษาไทยต้องจัดการเรียนการสอนและมีมายด์เซ็ตแบบ Global Education คือ ไม่ได้จัดการเรียนการสอนที่ตอบโจทย์ผู้เรียนชาวไทยเท่านั้น แต่ต้องตอบโจทย์การเรียนการสอนในระดับสากลได้ ดังจะเห็นได้จากนักศึกษาจีนที่นิยมไปเรียนต่อต่างประเทศ และมหาวิทยาลัยในไทยเป็นหนึ่งในทางเลือกอันดับต้นๆ นี่จึงเป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วยเพิ่มจำนวนผู้เรียนให้แก่สถาบันการศึกษาไทยได้
  4. อย่าลืมเรื่อง ‘8 อาชีพเสรี ASEAN’ ได้แก่ แพทย์ พยาบาล การสำรวจ การท่องเที่ยวและการบริการ วิศวกร ทันตแพทย์ สถาปนิก และนักบัญชี มหาวิทยาลัยไทยต้องเปิดสอนสาขาวิชาเหล่านี้เพื่อผลิตคนป้อนภูมิภาคอาเซียนซึ่งมีกำลังซื้อมากถึง 600 ล้านคน นี่จึงเป็นอีกปัจจัยที่ต้องส่งเสริมมหาวิทยาลัยไทยให้เป็น Global University

จักรกฤษณ์ สิริริน


แนวอาชีพที่จะมาแรงแซงโค้ง

ด้วยบทบาทนักวิชาการด้านนวัตกรรมการศึกษา ดร.จักรกฤษณ์นำเรื่อง 15 อาชีพที่จะเติบโตอย่างรวดเร็วที่สุดในปี 2016-2026 มาเผยในตอนท้าย ซึ่งอาชีพเกือบทั้งหมดเกี่ยวข้องกับนวัตกรรมและเทคโนโลยี โดยแบ่งได้เป็น 3 กลุ่มอาชีพ ดังนี้

      • อาชีพ ช่างเทคนิคด้านโซลาร์เซลล์ ช่างเทคนิคด้านพลังงานลม เป็นกลุ่มอาชีพที่จะโดดเด่นและเป็นที่ต้องการเป็นลำดับต้นๆ เพราะสังคมโลกใส่ใจเรื่องสิ่งแวดล้อมมากขึ้น การคมนาคมและการใช้พลังงานสะอาดจึงเป็นเรื่องสำคัญ อาชีพ ช่างซ่อมจักรยาน จึงมีความสำคัญตามมา (แถบสีเขียว)
      • อาชีพที่เกี่ยวกับการแพทย์ การรักษาพยาบาล เช่น ผู้ช่วยด้านสุขภาพประจำบ้าน ผู้ดูแลส่วนบุคคล ผู้ให้คำปรึกษาด้านจีโนม ผู้ฝึกหัดพยาบาล (แถบสีฟ้า)
      • อาชีพในสาขาวิชา STEM ก็จะมาแรงเช่นกัน อาทิ นักสถิติ นักคณิตศาสตร์ นักพัฒนาซอฟต์แวร์ในกลุ่มแอปพลิเคชัน (แถบสีม่วง – คลิกที่ภาพเพื่อดูรายละเอียด)

ไม่ว่าคุณจะเป็นนักศึกษา คนทำงาน ผู้บริหารสถาบันการศึกษา ผู้ประกอบการ เรามีบทความที่แสดงวิสัยทัศน์ของผู้นำและแนวทางปฏิบัติให้อ่านกันต่อ

รศ.ดร.สมภพ มานะรังสรรค์ : 5-6-7 เคล็ดวิชาสร้างคนและรักษาคนทำงานในยุคดิจิทัล

ฝ่า ‘กับดักรายได้ปานกลาง’ ด้วยยุทธศาสตร์ด้านดิจิทัล โดย พุทธิพงษ์ ปุณณกันต์

Future Workforce & Reskilling 5 ขั้น ดันไทยสู่ Techland โดย ศุภชัย เจียรวนนท์

ถอดความคิดซีอีโอ ‘ชาญศิลป์ ตรีนุชกร’ ปตท.จะอยู่อย่างไรในยุค Energy Disruption