Dr. Alan Grant นักสัตววิทยาและพืชดึกดำบรรพ์ (Paleontologist) หรือ “ผู้เชี่ยวชาญด้านไดโนเสาร์” กล่าวเอาไว้ในภาพยนตร์เรื่อง Jurassic Park ภาค 3 ว่า
“…Have a theory that there are two kinds of boys. There are those that want to be astronomers, and those that want to be astronauts…”
“…The astronomer, or the paleontologist, gets to study these amazing things from a place of complete safety…”
แปลเร็วๆ ได้ว่า “…โลกนี้มีคนหนุ่มสาวอยู่ 2 แบบ พวกแรกอยากเป็นนักดาราศาสตร์ กับอีกกลุ่มหนึ่งอยากเป็นนักบินอวกาศ…”
“…ในมุมมองของผม นักดาราศาสตร์ก็เหมือนกับผู้เชี่ยวชาญด้านไดโนเสาร์ พวกเราหลงใหลสิ่งมหัศจรรย์เหล่านี้ ทั้งที่ไม่เคยเห็นของจริง…”
อันที่จริงต้องบอกว่า ประโยคดังกล่าว เป็นของ Peter Buchman และทีมเขียนบทหนัง Jurassic Park ภาค 3 ที่ยัดใส่ปากตัวละคร คือ Dr. Alan Grant มากกว่า
ในโลกแห่งความเป็นจริง นักดาราศาสตร์ หรือนักบินอวกาศ ในความหมายของ Dr. Alan Grant ก็คือ การแบ่งกลุ่มวิชาชีพออกเป็น นักทฤษฎี และนักปฏิบัติ
โดย นักดาราศาสตร์ เป็นตัวแทนของ นักทฤษฎี หรือนักวิชาการ และนักบินอวกาศ ก็เป็นตัวแทนของ นักปฏิบัติ หรือ บรรดา “มืออาชีพ” ในแต่ละสาขาวิชา
หากจะกล่าวถึงแวดวงการศึกษาแล้ว มุมมองที่ต่างออกไปจากการจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 20 กับศตวรรษที่ 21 ก็คงจะมีประเด็นอยู่ตรงจุดนี้นั่นเอง
คือ การแบ่งกลุ่มวิชาชีพออกเป็น นักทฤษฎี และนักปฏิบัติ ในศตวรรษที่ 20 และการหลอมรวมนักทฤษฎี และนักปฏิบัติ อยู่ในคนคนเดียวกัน ในศตวรรษที่ 21
การเกิดขึ้นของมหาวิทยาลัยบรรษัทก็ดี ผมได้เคยเขียนเอาไว้ใน SALIKA ของเราแห่งนี้ ในชื่อตอนว่า Global University “ธงนำใหม่” สถาบันอุดมศึกษาไทย
และการบรรยายในเวที CP All Forum ชื่อหัวข้อว่า ดร.จักรกฤษณ์ สิริริน: Skills Mismatch ทักษะงานไม่ใช่ แก้ได้ด้วยโมเดล “มหาวิทยาลัยบรรษัท” ก็ดี
ที่กล่าวว่า การศึกษาในศตวรรษที่ 21 นี้ นอกจากการนำ “มืออาชีพ” มาเป็น Trainer หรือ Coach ในความหมายของ “ครูบาอาจารย์” เข้ามาแทนที่นักทฤษฎีก็ดี
หรือมุมมองที่เปลี่ยนไปของ “ผู้เรียน” ในศตวรรษที่ 21 ที่มีต่อ “การเรียนมหาวิทยาลัย” ภายใต้กรอบแนวคิดที่ว่า ใบปริญญาไม่ใช่คำตอบของชีวิตอีกต่อไป
เห็นได้จากบทความใหม่ใน SALIKA “เผยผลสำรวจล่าสุด ฉีกทุกกฎการทำงานคนเจนมิลเลนเนียล ‘งานระยะสั้น Temp Jobs’ มาแรง เงินเดือนสูงกว่างานประจำ”
บนเวที CP All Forum 2020 ผมยกตัวอย่าง “บังฮาซัน” เจ้าของเพจเฟซบุ๊กชื่อดัง “อาหารทะเลตากแห้ง จังหวัดสตูล” ทำยอดยอดขายอาหารทะเลทะลุหลักล้าน
“บังฮาซัน” คือตัวอย่างหนึ่งของคนที่อยากเป็น “นักบินอวกาศ” ไม่ใช่ “นักดาราศาสตร์” ในความหมายของผู้ที่ “ลงมือทำ” พร้อมเผชิญหน้ากับคลื่นลม “ของจริง”
หรือจะเป็น The Toys โปรดิวเซอร์ และศิลปินเจ้าของบทเพลง “ลาลาลอย” ที่วัยรุ่นยุคใหม่รู้จักกันเป็นอย่างดี ก็มีเส้นทางเดินในชีวิตที่ไม่ต่างจาก “บังฮาซัน”
ทั้ง The Toys และ “บังฮาซัน” ต่าง “หันหลังให้กับห้องเรียน” เดินหน้าสู่เส้นทางสายอาชีพด้วยตนเอง ปวารณาตนเป็น “นักปฏิบัติ” ไม่ใช่ “นักทฤษฎี”
การเกิดขึ้นของคนอย่าง “บังฮาซัน” ก็ดี คนอย่าง The Toys ก็ดี หรือ “คนเจนมิลเลนเนียล” ในบทความของ “ประอรพิชญ์ คัจฉวัฒนา” ใน SALIKA ก็ดี
ส่งผลให้เกิดการปรับตัวของสถาบันการศึกษา โดยเฉพาะระดับมหาวิทยาลัยค่อนข้างมาก รวมถึงการบริหารการศึกษาและการจัดการเรียนการสอนอาชีวศึกษา
และนำไปสู่แนวคิดการปรับกระบวนทัศน์ของสถาบันอุดมศึกษา ยกระดับจากความเป็น “ท้องถิ่น” มุ่งหน้าสู่ Global University หรือ “มหาวิทยาลัยของโลก”
ดังที่ “ศักดิ์ชัย พฤฒิภัค” ได้เขียนบทความ “ช็อคโลกอุดมศึกษา “แม่ฟ้าหลวง” เบียดแซง “จุฬาฯ” ที่พูดถึงประเด็นดังกล่าวใน SALIKA ของเราแห่งนี้เช่นเดียวกัน
ชี้ให้เห็นแนวโน้มความเปลี่ยนแปลงในแวดวงการศึกษาของโลกแห่งศตวรรษที่ 21 อย่างชัดเจน คือเปิดทางเลือกระหว่าง “นักดาราศาสตร์” กับ “นักบินอวกาศ”
เปลี่ยนมุมมองจากการแบ่ง “นักทฤษฎี” ออกจาก “นักปฏิบัติ” ในศตวรรษที่ 20 มาเป็นการหลอมรวมเอา “นักทฤษฎี” และ “นักปฏิบัติ” เข้าด้วยกัน ในศตวรรษที่ 21
“…Have a theory that there are two kinds of boys. There are those that want to be astronomers, and those that want to be astronauts…”
“…The astronomer, or the paleontologist, gets to study these amazing things from a place of complete safety…” Dr. Alan Grant ได้พูดขึ้น
แปลเร็วๆ ได้ว่า “…โลกนี้มีคนหนุ่มสาวอยู่ 2 แบบ พวกแรกอยากเป็นนักดาราศาสตร์ กับอีกกลุ่มหนึ่งอยากเป็นนักบินอวกาศ…”
“…ในมุมมองของผม นักดาราศาสตร์ก็เหมือนกับผู้เชี่ยวชาญด้านไดโนเสาร์ พวกเราหลงใหลสิ่งมหัศจรรย์เหล่านี้ ทั้งที่ไม่เคยเห็นของจริง…”
Eric Kirby ตัวละครเด็กน้อย ถาม Dr. Alan Grant ว่า “But then you never get to go into space?” “คุณเองก็ไม่เคยท่องอวกาศใช่มั้ย?”
Dr. Alan Grant ตอบว่า “Exactly. That’s the difference between imagining and seeing to be able to touch them. And that’s all that you wanted.”
“มันก็ใช่ นี่คือสิ่งที่แตกต่างระหว่างจินตนาการในห้อง LAB กับการลงภาคสนามไปเจอกับของจริง ถ้าจะให้ดี ฉันว่า นายควรจะอยากเป็นทั้งสองแบบพร้อมๆ กัน”
นี่คือมุมมองที่ Peter Buchman, Alexander Payne และ Jim Taylor ทีมเขียนบทภาพยนตร์เรื่อง Jurassic Park ภาค 3 มีต่อสังคม โดยเฉพาะแวดวงการศึกษา
