เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิต-เศรษฐกิจครัวเรือน ได้จริงหรือ?

122

เมื่อพูดถึง “คุณภาพชีวิต” และ “เศรษฐกิจครัวเรือนเกษตร” ในกระแสการเปลี่ยนแปลงของสังคมวันนี้นั้น คงต้องชี้ให้ครอบคลุมถึงเรื่องเศรษฐกิจซึ่งเป็นประเด็นที่มีความหมายต่อการปรับสร้างชีวิตความเป็นอยู่ ที่จะเปลี่ยนแปลงยกระดับให้ดีขึ้นในแบบที่เป็นไปได้และทำได้ เป็นเศรษฐมิติของการพัฒนาและนโยบายที่จะตอบสนองคุณภาพชีวิตของผู้คน


ซึ่งนัยที่จะกล่าวถึง “คุณภาพชีวิต” ย่อมไม่ใช่เรื่องของความหรูหราฟุ่มเฟือย แต่เป็นเรื่องขององค์ประกอบหลากหลายมิติ ที่จะช่วยการพัฒนาคุณภาพความเป็นอยู่ให้กับชีวิต ตั้งแต่มีการศึกษาที่ดีสอดคล้องกับการมีงานทำ หรือการที่จะตั้งฐานเป็นผู้ประกอบการในอนาคต การมีสังคมที่ปลอดภัย มีสุขภาพและการบริการสาธารณสุขที่ดี มีสิ่งแวดล้อมและสังคมดี รวมทั้งการมีส่วนร่วมในการเปลี่ยนแปลงของผู้คน ชุมชน และสังคม ฯลฯ
หากพิจารณาสถานการณ์ของโลก 4.0 ที่กำลังเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็วสู่ 5.0 ที่ใกล้เข้ามาทุกขณะ เทคโนโลยียุคใหม่นั้นทรงพลังเปลี่ยนแปลงทุกอย่างได้รวดเร็วและต่อเนื่อง จนทำให้ผู้คน สังคม และการจัดการทางเศรษฐกิจตกอยู่ในสภาพเหมือนถูกอนาคตไล่ล่าในทุกขณะ!
เมื่อมองถึงเศรษฐกิจครัวเรือนยุคใหม่ คงต้องมองให้ชัดว่า โลกวันนี้เป็นโลกที่ผสานศักยภาพของมนุษย์เข้ากับความก้าวหน้าของเทคโนโลยี แต่เศรษฐกิจคนส่วนใหญ่ในประเทศ ยังเป็นเศรษฐกิจที่ทำมาหากินโดยอาศัยปัจจัยการผลิตจากธรรมชาติโดยตรง หรือที่เรียกว่า “เศรษฐกิจฐานชีวมวล” (biomass–based economies) นิเวศวิทยาจึงมีความสำคัญกับคนกลุ่มใหญ่นี้ ซึ่งแตกต่างจากชีวิตของกลุ่มแรงงานและมนุษย์เงินเดือนทั้งหลาย การพัฒนาในสภาพนี้จึงต้องเน้นไปที่ “ทุนมนุษย์” ตามที่นักเศรษฐศาสตร์อย่าง ธีโอดอร์ ชูลซ์ และแกรี่ เบเกอร์ เสนอไว้

“ทุนมนุษย์” ที่ว่านี้เป็นภาพรวมของศักยภาพคน การศึกษา และสุขภาพ ที่รวมกันปรับสร้างผลิตภาพของการผลิตให้ส่งผลสะสมอย่างเป็นวงจรที่เติบโตก้าวหน้าขึ้น ซึ่งหมายถึงว่า การยกระดับความก้าวหน้าของสังคมวันนี้นั้นจะต้องมุ่งยกระดับทุนมนุษย์ ที่สามารถปรับตัวทำงานกับเทคโนโลยี ซึ่งจะแตกต่างจากเศรษฐกิจครัวเรือนแบบเก่าๆ ที่พึ่งพาทรัพยากรมาก!
หากพิจารณาให้ดี จะพบว่าเศรษฐกิจครัวเรือนเกษตรกรปัจจุบัน กำลังขาดแคลนแรงงานและความรู้ความสามารถในการทำงานกับเทคโนโลยี ที่จะช่วยยกระดับเศรษฐกิจครัวเรือนให้มีผลิตภาพสูงขึ้น มีความคิดสร้างสรรค์เป็นประโยชน์มากขึ้น มีสุขภาพที่ดีกว่า อายุยืนยาวกว่า และการศึกษาที่ดีกว่าด้วยฯ การปรับฐานเศรษฐกิจครัวเรือนสู่การพัฒนายุคใหม่จึงจำเป็นมาก ท่ามกลางการปรับสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกไม่ว่าจะเป็นการคมนาคม การดูแลสิ่งแวดล้อมที่ดีขึ้น การลดต้นทุน หรือการมีงานทำจากการศึกษาที่ตอบโจทย์การพัฒนายุคใหม่ ทั้งในกลุ่มการผลิตและการบริการ นี่คือภารกิจที่ต้องปรับสร้างขึ้นมาในกระแสการพัฒนาวันนี้ เพื่อให้ครัวเรือนและผู้คนได้ก่อรูป-สะสมศักยภาพที่จะเติบโตต่อไปข้างหน้ารับการปรับตัวของโครงสร้างเศรษฐกิจยุคใหม่ ที่โลกทั้งใบกำลังเคลื่อนไหวอยู่!
จากภาพรวมที่ผ่านมาจะเห็นถึงความพยายามยกระดับเปลี่ยนแปลงของประเทศ ในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกหรือ EEC ที่ปฏิบัติการหลายมิติไปพร้อมกัน ทั้งการยกระดับปรับสร้างเศรษฐกิจโดยรวม และการเจาะลึกลงไปในกลุ่มเศรษฐกิจฐานราก ที่มุ่งขับเคลื่อนการพัฒนายกระดับเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี มุ่งสร้าง “เศรษฐกิจใหม่” “ทุนมนุษย์” และ “คุณภาพชีวิต” ไปพร้อมกัน ซึ่งจะทำให้การพัฒนาประสานช่องว่างลดความเหลื่อมล้ำ และแตกหน่อความยั่งยืนขึ้นแทนการพัฒนาแบบเดิมๆ

EEC 2562

เริ่มจากการจัดปรับโครงสร้างพื้นฐาน ที่มีทั้งทางบก ทางเรือ และอากาศ เพื่อตอบโจทย์การเติบโตด้วยพลังของเทคโนโลยียุคใหม่ มีการสร้างท่าเรือแหลมฉบังเฟส 3 เป็นระบบออโตเมชั่น ท่าเรือมาบตาพุด เฟส 3 และท่าเรือพาณิชย์จุกเสม็ด ในทางบกมีการขยายถนนเชื่อมต่อ-ตัดขวางเพื่อเพิ่มปริมาณและย่นระยะทางในการสัญจร มุ่งยกระดับการเดินทางเชื่อมโยงภาคตะวันออกกับทุกภูมิภาคด้วยระบบรถไฟความเร็วสูง ร่วมกับรถไฟรางคู่ ในเรื่องการบินก็เริ่มลงมือทำสัญญาสร้างสนามบินอู่ตะเภาและพัฒนาพื้นที่บริเวณรอบมหานครการบิน ทุกโครงการได้สร้างงาน สร้างเมือง และสร้างความเจริญยุคใหม่ ปรับให้ทันความเปลี่ยนแปลงของโลก ซึ่งปฏิบัติการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่กล่าวมา จะใช้เวลาราว 5 ปี ตั้งแต่นี้เป็นต้นไป มีการระดมทุนจากนานาชาติจนถึงปัจจุบันสูงเกือบห้าแสนล้าน
ขณะเดียวกันก็ได้พัฒนาทุนมนุษย์ผ่านการศึกษา การสาธารณสุข การพัฒนาชุมชนสังคม และยกระดับการท่องเที่ยว ไปจนถึงการสร้างอาชีพยุคใหม่ ด้วยการจัดปรับการศึกษาให้ตอบโจทย์การมีงานทำ-รายได้สูง โดย 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายที่เป็นนโยบายหลักของรัฐฯ ช่วยเสริมสร้างการพัฒนาทุนมนุษย์ ซึ่งมุ่งยกระดับการผลิต-การบริการของประเทศให้ทุกกลุ่มคน ส่วนในชุมชนฐานรากมีการจัดการการท่องเที่ยวใหม่ การปรับสร้างอาชีพเสริมต่างๆ ตลอดจนถึงช่วยสนับสนุนการปรับตัวให้เท่าทันเศรษฐกิจใหม่ ที่กำลังเติบโตบนแพลตฟอร์มออนไลน์ เพื่อให้กลุ่มเศรษฐกิจครัวเรือนเกษตรกรระดับการผลิต-มีรายได้สูงขึ้น ที่สำคัญคือการจัดปรับฐานบริการสาธารณสุข มุ่งลดความซ้ำซ้อนและการเสียเวลาในสถานพยาบาลของรัฐลง เป็นโครงการสำคัญที่ดำเนินการร่วมกับกระทรวงสาธารณสุขฯ
ทั้งหมดนี้คือความท้าทายของเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ อีอีซี ที่มุ่งยกระดับประเทศตั้งแต่โครงสร้างส่วนบนจนถึงเศรษฐกิจฐานราก

เรื่อง : Apichartology