Beyond Boundary “คนไร้พรมแดน” ปรากฏการณ์ใหม่ ชวนให้ค้นหา

953

แรงสั่นสะเทือนของภาพยนตร์เรื่อง Lost in Thailand นอกจากจะส่งผลให้นักท่องเที่ยวจีนเดือนทางมาทัวร์จังหวัดเชียงใหม่กันอย่างอุ่นหนาฝาคั่ง เพื่อมาติดตามเซลฟี่และเช็คอินโลเกชั่นกองถ่ายของหนังเรื่องดังกล่าวแล้ว

ยังนำไปสู่การเข้ามาประกอบธุรกิจของคนจีนตั้งแต่ซื้อมาขายไปเล็กๆ น้อยๆ ไปจนถึงการสร้างศูนย์อาหารและร้านขายของที่ระลึกเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวชาติเดียวกัน และที่กลายเป็นปรากฏการณ์และเป็นปัญหาใหญ่ที่ทำให้ภาครัฐต้องลงมาแอ็คชั่นก็คือ การก่อกำเนิดของทัวร์ศูนย์หยวน

ไม่เฉพาะเชียงใหม่ และหลายเมืองหรือจะเรียกว่าเกือบทั่วทุกหัวระแหงเลยก็ว่าได้ แม้กระทั่งในกรุงเทพฯ ถ้าใครสังเกตให้ดีจะพบผู้ประกอบการชาวจีนทั้งรายเล็กรายใหญ่เดินกันขวักไขว่และควักกระเป๋าลงทุนทำธุรกิจในประเทศไทย
และไม่เฉพาะในบ้านเรา เพราะในประเทศต่างๆ ล้วนมีคนจีนหนึ่งคนสองคนหรือครอบครัวเล็กๆ สามสี่คน ไปจนถึงมาในรูปแบบองค์กรธุรกิจตั้งแต่ SME ไปจนถึงบรรษัทข้ามชาติอย่าง Alibaba รุกคืบเข้าไปประกอบกิจการค้าขายในหลายชาติ
บางครอบครัวถึงกับขายทรัพย์สินในจีนและอพยพสมาชิก โดยเฉพาะการเคลื่อนย้ายทุนรอนทั้งหมดไปตั้งรกรากยังต่างแดน
และก็ไม่ใช่เพียงผู้คนสัญชาติจีน ยังมีประชากรในประเทศต่างๆ ทั่วทุกมุมโลก เริ่มดำเนินปรากฏการณ์ข้ามพรมแดนแบบนี้ในหลายภูมิภาค และเป็นเวลาหลายปีมาแล้ว

ผมเคยเขียนบทความ “จาก Refugee ถึง Seasteading และ Human Flow “คนไร้บ้าน” ถูกบังคับ หรือสมัครใจ” ใน SALIKA ของเราแห่งนี้ เนื้อหาว่าด้วย “การอพยพ 2 รูปแบบ” คือ “การอพยพ” ที่ “ถูกบังคับ” ให้เป็น Refugee กับแบบ Seasteading หรือ “การอพยพ” แบบ “ตั้งใจ” หรือ “สมัครใจ” ย้ายรกรากจากแดนดินถิ่นเกิดไปแสวงหาโอกาสใหม่ในแผ่นดินใหม่
จาก “โรบินฮู้ด” ใน “อเมริกา” “ยุโรป” มาจนถึง “ซาอุ” และดินแดนตะวันออกกลางอีกหลายประเทศ ยังไม่นับอาชีพ “แม่บ้าน” ที่ “สิงคโปร์” “ฮ่องกง” “ไต้หวัน” “มาเก๊า” “บรูไน” กระทั่งขบวนพาเหรด “ไปเก็บผลไม้” ที่ “สแกนดิเนเวีย” หรือ “ญี่ปุ่น” และ “ผีน้อย” ที่ “เกาหลีใต้” และต่อไปก็จะเป็น “มาเลเซีย” “เวียดนาม” ไม่ต้องพูดถึง “นักเรียนนอก” ทั้ง “ทุน ก.พ.” หรือ “ทุน พ.ก.” (พ่อกู) ที่พอเรียนจบก็ “โดดร่ม” ไม่กลับแผ่นดินแม่ เหล่านี้คือ “ตัวอย่าง” ที่คนไทยคุ้นเคย หากจะกล่าวถึง Beyond Boundary “คนไร้พรมแดน” ว่าเป็น “ปรากฏการณ์ใหม่” ที่ “ชวนให้ค้นหา”

อีกประเด็นหนึ่งซึ่งมีความน่าสนใจและหลายคนอาจจะลืมๆ เลือนๆ ไปแล้วก็คือ “การเปิดเสรี 8 อาชีพในอาเซียน” เพื่อรองรับประชากรมากถึง 600 ล้านคน นั่นคืออาชีพอันประกอบไปด้วย วิศวกร สถาปนิก ช่างสำรวจหรือรังวัดแผนที่ แพทย์ ทันตแพทย์หรือหมอฟัน พยาบาลวิชาชีพ นักบัญชี และวิชาชีพภาคการท่องเที่ยว ที่คนอาเซียนสามารถเคลื่อนย้ายไปทำงานกันอย่างเสรีใน 10 ชาติสมาชิกกับ 8 วิชาชีพนี้

นอกจากรูปแบบวิชาชีพและการเคลื่อนย้ายประชากรดังได้กล่าวมาทั้งหมดซึ่งเป็นไปในรูปแบบ Physical หรือ “การย้ายรกรากทางรูปธรรม” แล้ว ยังมี “การอพยพ” แบบ Digital อีกลักษณะหนึ่งซึ่งกล่าวได้ว่ามีความน่ากลัวยิ่งกว่ากันหลายสิบเท่านัก!

ผมเคยยกตัวอย่าง “การอพยพ” แบบ Digital มาแล้วครั้งหนึ่ง ใน SALIKA ของเราแห่งนี้เช่นกัน ในข้อเขียนที่มีชื่อตอนว่า “ก้าวสู่ยุค “ประชาชนดิจิทัล” คล่องตัวอย่างไรดูได้จากประเทศที่เป็น Digital Country”
นั่นก็คือ “กรณีศึกษาประเทศ Estonia” ที่ โครงการ e-Residency ที่เปิดรับ “ประชาชน Digital” จากทั่วทุกมุมโลกสามารถสมัครเป็น “ประชาชน Estonia” มีบัตรประชาชน และสามารถประกอบธุรกิจ Digital ใน Estonia ได้อย่างเสรี เทียบกับเป็น “ประชาชน Estonia” คนหนึ่งอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
อีกปรากฏการณ์หนึ่งก็คือการเกิดขึ้นของ Platform ในลักษณะ e-Commerce ในยุค Social Media ที่กรีฑาทัพเข้ามากวาดเงินในกระเป๋าคนไทยหายวับไปอย่างไร้ร่องรอย อันประกอบด้วยขุนพลตัวเอ้อย่าง Amazon Lazada Shopee Alibaba Grab Airbnb Agoda และอีกนับร้อย Application
ณ ปัจจุบัน โลกใบนี้ ได้เคลื่อนผ่านลักษณาการ “รัฐชาติ” แบบโบราณ มุ่งหน้าสู่การเป็น “รัฐชาติในอุดมคติ” ผมอยากชี้ให้เห็นตัวอย่างหนึ่งในธุรกิจฟุตบอลสหราชอาณาจักร หรือที่รู้จักกันดีในนาม “ฟุตบอลพรีเมียร์ลีก”

ไม่มีคนดูคนไหนที่เป็น “แฟนพันธุ์แท้พรีเมียร์ลีก” ถามหา “สัญชาติของนักเตะ” ที่ “พวกเขารัก” โดยเฉพาะหากนักเตะคนนั้น “สังกัดสโมสร” ที่ “พวกเขาเชียร์” ไม่ว่านักเตะคนนั้น “จะมาจากประเทศไหน” “ทวีปใด” “นับถือศาสนาอะไร” “สีผิวอะไร” “พูดภาษาอะไร” ขอให้มีลีลาการเล่นที่ดี มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี และจงรักภักดีกับสโมสรเฉกเช่นเดียวกับกองเชียร์อย่างพวกเขา ไม่มีใครในเมือง หรือกองเชียร์ของสโมสรคนใดที่จะถามหา “สัญชาติของนักเตะ” เลยแม้แต่คนเดียว!
นี่คือการสะท้อนให้เห็นถึง Beyond Boundary “คนไร้พรมแดน” ว่าเป็น “ปรากฏการณ์ใหม่” ที่ “ชวนให้ค้นหา” อย่างแน่นอน 100% ครับ

ท้ายที่สุดนี้ เราคงไม่ต้องเสียเวลาค้นหาคำตอบเกี่ยวกับแนวคิด “รัฐชาติ” แบบโบราณ หรือแนวคิดกับ “รัฐชาติในอุดมคติ” เหมือนกับบทเพลง IMAGINE ของ John Lennon
และไม่ต้องเสียเวลาค้นหาคำตอบ ว่าจะ “เรียกเก็บภาษี” จาก Amazon Lazada Shopee Alibaba Grab Airbnb Agoda อย่างไรดี ในยุค Beyond Boundary “คนไร้พรมแดน” ซึ่งถือเป็น “ปรากฏการณ์ใหม่” ที่อยาก “ชวนให้ค้นหา” กันครับ!