“ความมั่นคงทางสุขภาพ” สมรภูมิใหม่ “หลัง COVID-19”

777

นับตั้งแต่พระเจ้าสร้าง Eva และ Adam มนุษย์คู่แรก ก่อนที่เราจะขยายเผ่าพันธุ์ และวิวัฒนาการทางชีววิทยา จากนั้น เคลื่อนย้ายถิ่นฐาน กระจายออกไปใน 7 ทวีป

มีการขีดเส้นพรมแดน สร้างกฎเกณฑ์ต่างๆ และแน่นอน การฉกฉวยข้าวปลาอาหาร ในที่สุดก็เป็นการปล้นชิงพื้นที่ของกันและกันในรูปสงครามระหว่างเผ่าพันธุ์

การก่อรูปของสงคราม นำมาสู่การเกิดขึ้นขององค์การระหว่างประเทศ ที่เข้ามาจัดระเบียบ รวมถึงมีศาลโลกเพื่อผดุงความยุติธรรมให้กับชาติต่างๆ

อย่างไรก็ดี ไม่ว่าจะยามศึก หรือยามสงบ ประเทศต่างๆ ล้วนต้องตระเตรียมงบประมาณ และกำลังทางการทหารเอาไว้ให้พร้อมสรรพ ในรูป “นโยบายความมั่นคง” ซึ่งมีทั้ง “ความมั่นคงระหว่างประเทศ” กับ “ความมั่นคงภายใน”

ความขัดแย้งภายในของชาติต่างๆ ก็มีเรื่องที่น่าศึกษาไม่น้อย ดังที่ผมเคยเขียนชุดบทความลงใน SALIKA ของเราแห่งนี้ ชื่อว่า “สำรวจ GLORYLAND ในวันที่อำนาจสั่นคลอน”
Gloryland
และแม้ “สงครามเย็น” ที่ถือเป็นฉากแสดงแทน “การลดรูป” ของ “สงครามใหญ่” ที่เคยคร่าชีวิตมนุษยชาติเป็นล้านๆ คน ไม่ว่าจะเป็น “สงครามโลกครั้งที่ 1” หรือ “สงครามโลกครั้งที่ 2”
แม้สงครามเย็นจะสิ้นสุดลงไปแล้ว ทว่า ข้อพิพาททางพรมแดน หรือผลประโยชน์ทางการเมืองในเรื่องพื้นที่ของประเทศต่างๆ ยังคงอยู่
แต่ได้เปลี่ยนรูปลักษณ์จาก “สงครามใหญ่” กลายเป็น “สงครามย่อย” และ “สงครามกองโจร” ปรากฏอยู่ในซอกมุมต่างๆ ของโลก
“สหรัฐอเมริกา” คู่ต่อกรของ “เยอรมนี” ใน “สงครามโลกครั้งที่ 1” และ “สงครามโลกครั้งที่ 2”
มาสู่ “สหภาพโซเวียต” ในยุค “สงครามเย็น” เคยเปิด “สมรภูมิอวกาศ” กันมาแล้วอย่างยิ่งใหญ่ ดังที่ผมได้เขียนบทความในประเด็นนี้เอาไว้ถึง 2 ตอนเช่นกัน ในชื่อ STAR WARS 5.0 “สมรภูมิไอเดีย” ของ “เศรษฐีใหม่”
และ “ภูมิรัฐศาสตร์” หลบไป “ดารารัฐศาสตร์” Flagship ใหม่ นำ “จีน” สู่ “มหาอำนาจหมายเลข 1”
ดารารัฐศาสตร์ จีน มหาอำนาจ เบอร์ 1
มาจนถึง ความขัดแย้งกับ “ชาติอาหรับ” ไม่ว่าจะเป็น “อัฟกานิสถาน” “ปาเลสไตน์” “อิรัก” และล่าสุดคือ “อิหร่าน”
รวมถึงคู่ต่อกรด้าน “สงครามการค้า” ระหว่าง “สหรัฐอเมริกา” กับ “ญี่ปุ่น” และ “จีน” ในบทความของผมเช่นกันคือ “จาก The Shining ถึง Doctor Sleep ภาพสะท้อน “เศรษฐศาสตร์การเมือง” สหรัฐอเมริกา”
จะเห็นได้ว่า ในปัจจุบัน “สหรัฐอเมริกา” ได้เปลี่ยนคู่ต่อกรจาก “เยอรมนี” “สหภาพโซเวียต” “ชาติอาหรับ” “ญี่ปุ่น” และในที่สุด “จีน”
ทั้งหมดนี้ แฟนพันธุ์แท้ SALIKA สามารถจินตนาการตามไปได้ไม่ยาก ว่า “สหรัฐอเมริกา” ต้องทุ่มเทสรรพกำลังมากมายมหาศาลแค่ไหนให้กับ “นโยบายด้านความมั่นคง” ที่กินเวลายาวนานนับศตวรรษ!

สงครามการค้า สหรัฐฯ vs. จีน

ไม่เฉพาะ “สหรัฐอเมริกา” แต่ชาติต่างๆ ที่เป็นทั้งคู่ต่อกรของ “สหรัฐอเมริกา” ทั้งหมดที่กล่าวมา ไล่ตั้งแต่ “เยอรมนี” “สหภาพโซเวียต” “ชาติอาหรับ” “ญี่ปุ่น” และ  “จีน”
ประเทศเหล่านี้ต่างก็หนีไม่พ้นการตระเตรียมสรรพกำลังมากมายมหาศาลให้กับ “นโยบายด้านความมั่นคง” เช่นเดียวกัน
และ “ไทย” เราเองก็คงจะไม่มีข้อยกเว้นครับ!
แม้จากประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา “ไทย” จะมีเพียงคู่ต่อกรคือประเทศเพื่อนบ้าน “ที่มีรั้วติดกัน” ไม่ว่าจะเป็น “พม่า” “เขมร” “ลาว” และ “มาเลเซีย” บ้างนิดหน่อย
รวมถึงการต่อสู้กับ “การล่าอาณานิคม” หรือส่งกำลังรบไปช่วยใน “สงครามเกาหลี” และความเกี่ยวเนื่องของ “สงครามเวียดนาม” หรือ “สงครามอ่าวเปอร์เซีย”
แต่ “ไทย” ก็ย่อมหนีไม่พ้นการตระเตรียมสรรพกำลังมากมายมหาศาลให้กับ “นโยบายด้านความมั่นคง” เช่นเดียวกับประเทศมหาอำนาจอื่นๆ

COVID-19 Johns Hopkins

อย่างไรก็ดี “สงคราม” ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ ได้กลายเป็น “เรื่องเล็กน้อย” ลงไปในทันที พลันเมื่อเกิดสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่หรือที่รู้จักกันในชื่อ COVID-19
ที่กำลังคร่าชีวิตมนุษยชาติอยู่ทั่วทุกมุมโลก! ทุกวัน! และยังไม่มีแนวโน้มจะหยุดลง!
ควบคู่กับ “สงคราม” โลกเราเคยพูดถึง “ความมั่นคงทางการเมือง” ก่อนที่จะเปลี่ยนหัวข้อมาถกกันถึง “ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ” หลัง “สงครามใหญ่” สิ้นสุดลง
ไปจนกระทั่งถึงการทุ่มเถียงกันถึงการก่อรูปของ “ระเบียบโลกใหม่”
และต่อมาเมื่อมนุษยชาติเผชิญหน้ากับปัญหาสิ่งแวดล้อม เราก็หันมาคุยกันถึงเรื่อง “ความมั่นคงทางอาหาร” และ “สภาวะโลกร้อน”
แต่หลังจากนี้ ผมเชื่อว่า ประเด็น “ความมั่นคงทั้งหมด” โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “ความมั่นคงทางการทหาร” จะถูกกลืนหายไปด้วยสถานการณ์ใหม่ นั่นคือ “ความมั่นคงทางสุขภาพ”

ความมั่นคงทางสุขภาพ

นับตั้งแต่วันนี้ วันที่เรายังไม่มี “วัคซีน” และ “ยารักษา” COVID-19
และนับตั้งแต่วันที่พวกเราสามารถเอาชนะ “สงคราม” ใน “สมรภูมิ COVID-19” ได้
ผมคิดว่า นับต่อจากนี้ โลกไม่มีวันจะหวนกลับไปเป็นโลกใบเดิมอีกแล้ว หลังการมาถึงของ COVID-19 และเชื้อโรคอุบัติใหม่ ตัวใหม่ๆ ตัวอื่นๆ ที่เชื่อแน่ว่าจะต้องตามติดมาในอนาคตอันใกล้
ถึงเวลาแล้วที่โลกของเรา และพวกเรา จะต้องหันหน้าเข้าหากัน เพื่อหาแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาที่ COVID-19 ได้ชวนให้เราได้ขบคิดถึงทางออกทั้งหมด
ถึงเวลาแล้วที่โลกของเรา และพวกเราจะต้องลดระดับตระเตรียมสรรพกำลังมากมายมหาศาลให้กับ “นโยบายด้านความมั่นคงทั้งหมดที่เคยมีมา”
แล้วหันเหทิศทางทั้งหมดเพื่อมุ่งสู่ “ด้านความมั่นคงทางสุขภาพ”
จนกว่าจะถึงวันนั้นครับ!

ย้อนอ่านเกี่ยวกับความมั่นคงในแง่มุมต่างๆ 

2020 Munich Security Conference โลกสองขั้วกับความมั่นคงปลอดภัยของชาติต่างๆ

3 องค์กรผนึกกำลังสร้าง ‘แบตเตอรี่ล้ำสมัย’ เสริมความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศ

อังกฤษ แนะใช้ Big data คาดการณ์ ‘อุตสาหกรรมอาหารโลก’ ‘Foresight for Food’ สร้างความมั่นคงทางอาหารอย่างได้ผล

เพื่อ ‘ความมั่นคงทางอาหาร’ รู้ไหมว่าสังคมโลกกำลังทำอะไรเพื่อ ‘อุตสาหกรรมอาหารและการเกษตร’ ?


 

2 COMMENTS

  1. […] อนาคตข้างหน้านับจากนี้ ก็อย่างที่ผมได้เขียนบทความเอาไว้ใน SALIKA ของเราแห่งนี้ ชื่อตอนว่า ““ความมั่นคงทางสุขภาพ” สมรภูมิใหม่… […]

Comments are closed.