Cultural Turning-Point เมื่อสังคมไทยไม่ขายเหล้า ไม่เล่นหวย ไม่มีสงกรานต์และลอยกระทง?

เฮ็ดงานประจำที่แบงก์
ตำแหน่งขายล็อตเตอรี่
ที่ทำงานบ่มีเก้าอี้
อาศัยนั่งลี้อยู่ข้างบันได
เดินทางมาจากเมืองหนาว
ถิ่นฝ้ายขาวอีสานแดนไกล
อำเภอวังสะพุงเด้ออ้าย
หมู่ข่อยเป็นสาวไทเลย
หมู่ข่อยเป็นสาวเมืองเลย
บ่เคยนอนเว็นเด้ออ้าย
เฮ็ดไฮ่นาแล้วบ่นิ่งเฉย
ขึ้นรถออกจากเมืองเลย
รับงานที่เคยคือขายล็อตเตอรี่
ช่วยคนกะให้มีความหวัง
ให้ทางคนได้เป็นเศรษฐี
ขอเชิญท่านผู้ดวงดี
แวะมาทางนี้ซื้อเลยรวยเลย

นึกถึงบทเพลง “สาววังสะพุง” เสียงร้องของ “พี่นาง – ศิริพร อำไพพงษ์” พลันที่เห็นข่าว “คนขายล็อตเตอรี่ชาวจังหวัดเลยกว่า 100 คน ร้องให้ผู้ว่าฯ ประสานกองสลากรับซื้อล็อตเตอรี่คืน เนื่องจากเลื่อนวันออกหวย ทำให้ขายสลากไม่ได้”
เป็นที่ทราบกันดี ว่าอำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย เป็นแหล่งค้าล็อตเตอรี่รายใหญ่ของประเทศ ชาววังสะพุง และชาวจังหวัดเลยจำนวนมาก คือคนขายล็อตเตอรี่ที่เร่ไปในหลายแห่ง โดยเฉพาะใน กทม.

เมื่อมีการเลื่อนวันออกสลากกินแบ่งรัฐบาลออกไปอย่างน้อย 3 งวดในขณะนี้ จึงส่งผลกระทบต่อผู้ค้าล็อตเตอรี่รายย่อยเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะผู้พิการที่สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลมีโควต้าให้จำนวนมากเพื่อสร้างอาชีพให้กับผู้พิการครับ

แน่นอนว่า นอกจากคนขายล็อตเตอรี่รายย่อย โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้พิการที่มีอาชีพขายสลากกินแบ่งแล้ว กองสลากเองก็สูญเสียรายได้จำนวนมหาศาล ยังไม่ต้องพูดถึงวงการหวยใต้ดิน

เพราะรายได้จากการขายสลากในแต่ละงวดนั้น สำนักงานสลากฯ จะมีรายได้งวดละ 1,800 ล้านบาท ซึ่งการงดขายสลากถึง 3 งวดนี้ จะสูญเสียรายได้เข้ารัฐราว 5,400 ล้านบาท กว่าครึ่งหมื่น (ล้าน!)
ถือเป็น “ครั้งแรกในประวัติศาสตร์” ที่มีการเลื่อนออกรางวัลติดกันถึง 2 ครั้ง!
Cultural Turning-Point หรือ “จุดเปลี่ยนผ่านทางวัฒนธรรม” นอกจาก “หวย” แล้ว การงดจำหน่าย “เครื่องดื่มแอลกอฮอล์” ในช่วงสงกรานต์ที่ผ่านมา และบางจังหวัดห้ามขายไปจนถึงสิ้นเดือนเมษายน 2563
เพราะเป็นที่ “รู้กัน” ในสังคมไทยว่า คนไทยเป็นคนรักสนุก การพนัน ไม่ว่าจะเป็น “หุ้น หวย มวย บอล” ชนวัว ตีไก่ กัดปลา ม้าแข่ง วงไพ่ ไฮโล ถั่วโป ยี่กี
และใช่หรือไม่ว่า ปัญหาการติดเชื้อ COVID-19 ที่เป็นวิกฤตขณะนี้ ส่วนหนึ่งเกิดจาก “สนามมวย”
นอกจาก “การพนัน” งานรื่นเริงกับ “เครื่องดื่มแอลกอฮอล์” ก็เป็นของคู่กับคนไทยมาหลายร้อยปีเช่นกัน

ถ้า “หวย” เป็น “การพนัน” ของชาวบ้าน “หุ้น” ก็เปรียบเสมือน “การพนัน” ของชนชั้นสูง เช่นเดียวกับ หาก “เหล้าขาว” คือ “เครื่องดื่มแอลกอฮอล์” ของชนชั้นล่าง “ไวน์” ก็คือ “เครื่องดื่มแอลกอฮอล์” ของ “คนมีกะตังค์”

การงดจำหน่าย “เครื่องดื่มแอลกอฮอล์” ในเทศกาลสงกรานต์ที่คาบเกี่ยวกับวิกฤตการณ์ COVID-19 ครั้งนี้ จึงส่งผลสะเทือนเป็นวงกว้าง ตั้งแต่ต้นน้ำคือ โรงงานผลิตเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ไปจนถึงผู้ค้ารายย่อย และ “นักดื่ม”
ต้องยอมรับว่า มี “นักดื่ม” จำนวนหนึ่ง กำลังประสบความยากลำบาก เนื่องจากหลายคนเป็นโรคติดสุรา เมื่อมีการ “หักดิบ” อย่างนี้ อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพเฉพาะหน้า หรือ “ลงแดง” ได้จริงๆ นับว่าเป็นอันตรายมาก หากไม่มีแนวทางแก้ไข
อย่างไรก็ดี มีการนำสถิติมาเปรียบเทียบ ว่าเทศกาลสงกรานต์ในปีนี้ ที่มีการ “งดจำหน่าย” เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และงดการเล่นน้ำ งดเดินทางไกล ทำให้ยอดผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจาก “งานสงกรานต์” เป็น “ศูนย์”
อันที่จริง ผมก็ไม่อยากมองโลกในแง่ร้ายจนเกินไปนะครับ เพราะผมคิดว่า หากโลกของเรา ยังไม่มี “วัคซีน COVID-19” มนุษยชาติก็ยังคงตกอยู่ในความเสี่ยงที่จะติดเชื้อ
ผมคิดว่า “ยารักษา COVID-19” ถ้ามีก็จะดีมาก แต่น่าจะไม่ใช่คำตอบ เพราะเชื่อว่าเราต้องการ “วัคซีน” มากกว่า เพื่อป้องกันการติดเชื้อ และเราจะได้ออกไปทำกิจกรรมกันได้ตามปกติเหมือนเดิม

เล่นหวย เล่นการพนัน ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ไปเที่ยวเล่นในงานรื่นเริงต่างๆ ได้ตามปกติ เป็นอีกด้านของชีวิตที่มีความหมายนอกจากการทำงานและการนอนหลับพักผ่อน และถือเป็นการพักผ่อนอีกรูปแบบหนึ่งได้

แต่ผมก็ยังยืนยันว่า ไม่ได้มองโลกในแง่ร้าย แต่คิดว่า ไม่เพียงเทศกาลสงกรานต์เท่านั้นที่งดไปในปีนี้ สถานการณ์อาจลากยาวไปถึง “ลอยกระทง” ก็เป็นได้ หากเราไม่มี “วัคซีน” ออกมาให้ทันในอีก 6 เดือนข้างหน้านี้
ที่ผ่านมา สังคมไทยมี Cultural Turning-Point งานประเพณีหลายอย่าง ตอนที่ผู้เขียนยังเด็ก ยังทันได้ไปเที่ยวงานพระรูป ตอนนั้นปลายเดือนตุลา กรุงเทพฯ หนาวมาก
รวมถึงหน้าร้อนทุกปี ต้องไปงานเล่นว่าวสนามหลวง ไปเช่าจักรยานขี่ ไปปูเสื่อกินเมี่ยงคำ ที่ตอนนี้ไม่มีแล้ว รวมทั้งพิธีโล้ชิงช้า และอีกหลายงานที่หายไป
จึงเป็นไปได้ว่า ปีนี้ นอกจาก “สงกรานต์” แล้ว เราอาจพบ Cultural Turning-Point “ลอยกระทง” ที่อาจไม่ได้จัด จากพิษไวรัส COVID-19 นะครับ!

ท่ามกลางวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไป SALIKA มีหลายแนวทางแนะนำให้อ่านต่อ เพื่อรับมือวิกฤตโควิด-19

‘พระไพศาล วิสาโล’ แนะ เมื่อในร้ายมีดี ในวิกฤตโควิด-19 ก็มี ‘โอกาสแห่งการสร้างสติ’

ชี้เป้า 5 อุตสาหกรรมในครัวเรือน ลงมือทำได้ทันที ปั๊มรายได้ฝ่าวิกฤตโควิด-19

‘ณภพ ลายวิเศษกุล’ พาโรงแรมลายทอง เมืองอุบลฯ ฝ่าวิกฤตโควิด ปิดโรงแรม ผัน ‘เชฟ 5 ดาว’ มาขายอาหารถุง ‘มี 20 ก็อิ่มได้’