การใช้จ่ายแบบไร้การสัมผัส หรือContactless Payment กลายเป็นส่วนสำคัญในชีวิ
โรคระบาดกระตุ้นให้แพลตฟอร์ม Contactless Payment โตเร็ว
แพลตฟอร์ม Contactless Payment ก็คือ ฟินเทค หรือ เทคโนโลยีด้านการเงิน ซึ่งคนไทยเปิดรับและคุ้นเคยมากขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากเทรนด์สังคมไร้เงินสด (Cashless Society) และนโยบาย Thailand 4.0 การพัฒนาแพลตฟอร์มจึงเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว มีสารพัดฟังก์ชันให้บริการที่เกิดขึ้นเพื่อ
แต่หากมองอีกมุมหนึ่ง มีประชากรจำนวนมากที่ยังไม่มีบัญชีธนาคาร (Non-bank) แต่โลกเปลี่ยนไปแล้วเพราะโรคระบาดครั้งใหญ่ มนุษย์ต้องลดการสัมผัส เว้นระยะห่างทางกายภาพ ประชากรบางชาติจึงเริ่มมีส่วนเกี่ยวข้อง ได้รับโอกาสหรือหรือประโยชน์จาก Contactless Payment
อาจกล่าวได้ว่า Contactless Payment เติบโตได้ดี มีผู้ใช้งานเพิ่มขึ้นในช่วงที่เกิดวิกฤตโควิด-19 แต่อย่างไรก็ตาม จาก 4 แพลตฟอร์มของแต่ละชาติที่นำมาเสนอ ต่างก็มีปัจจัยแวดล้อมที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตอย่างมีนัยสำคัญ และบางแพลตฟอร์มก็สามารถเป็นแบบอย่างที่ดีในการช่วยเหลือผู้ที่กำลังตกทุกข์ได้ยากในช่วงเวลานี้
- GCash ในฟิลิปปินส์
ฟิลิปปินส์ เป็นประเทศที่ใช้เงินสดเป็นหลักในการชำระเงินต่างๆ แต่ในช่วงล็อกดาวน์ประเทศ การใช้เงินสดลดลงอย่างเห็นได้ชัด ผู้คนจึงหันมาใช้บริการออนไลน์และโมบายล์วอลเล็ตกันมากขึ้นเพื่อความสะดวกและปลอดภัย
ในฟิลิปปินส์ GCash คือผู้ให้บริการโมบายล์วอลเล็ตชั้นนำ ซึ่งมียอดดาวน์โหลดเพิ่มขึ้นและขึ้นแท่นแอปพลิเคชันฟรีที่มีการดาวน์โหลดมากที่สุดในหมวดการเงินของ Google Play Store โดยในเดือนมีนาคม บริการที่ใช้งานมากที่สุดใน GCash Wallet คือ การซื้อขายและการโอนเงิน ทั้งนี้ ปริมาณการทำธุรกรรมทั้งหมดเพิ่มขึ้นกว่า 30%
ปัจจุบันมีผู้ใช้งาน Gcash มากกว่า 20 ล้านคน โดยในช่วงโควิด-19 มีการใช้ GCash รับบริจาคเงินเพื่อต่อสู้กับโรคระบาด จึงเชื่อว่าในปีนี้ ชาวฟิลิปปินส์จะหันมาใช้ GCash มากขึ้น เพราะนอกจากการทำธุรกรรมทางการเงิน ส่งต่อความช่วยเหลือ เลี่ยงการสัมผัส ในระบบยังมีฟังก์ชันบริการด้านไลฟ์สไตล์ให้ใช้งานในภาวะปกติ
- Touch ‘n Go eWallet ในมาเลเซีย
มาเลเซีย พยายามต่อสู้กับ COVID-19 และปกป้องประชาชนจากการแพร่ระบาดของ COVID-19 ด้วยการออกมาตรการควบคุมการเคลื่อนย้ายและสัญจรทั่วประเทศ หรือ Movement Control Order (MCO) ตั้งแต่วันที่ 18 มีนาคม 2563 และยังขยายความช่วยเหลือไปยังชุมชนผู้ด้อยโอกาส โดยหาวิธีช่วยเหลือทางการเงินให้กับประชาชนทั่วไปผ่านองค์กรเอ็นจีโอและมูลนิธิต่างๆ โดยให้เงินไหลผ่านทาง Touch ‘n Go eWallet อีวอลเล็ต (กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์) ที่ได้รับความนิยมของชาวมาเลย์
Touch ‘n Go eWallet เองก็ต้องการช่วยเหลือประชาชนที่อยู่ในเครือข่ายคนไร้บ้านและคนยากจนให้มีอาหารและยารักษาโรคอย่างเพียงพอ โดยได้มอบเงินบริจาคมูลค่ากว่า 280,000 ริงกิต หรือประมาณ 2 ล้านบาท ให้แก่มูลนิธิต่างๆ กว่า 22 แห่งในมาเลเซีย อาทิ มูลนิธิ Kechara Soup Kitchen มูลนิธิชาวพุทธ Tzu Chi มูลนิธิ Generasi Gemilang โดยเงินที่ได้จากการบริจาคจะถูกส่งตรงไปยังองค์กรเอ็นจีโอและมูลนิธิต่างๆ เพื่อช่วยเหลือครอบครัวของผู้ไร้ที่อยู่อาศัยและมีรายได้น้อยอย่างรวดเร็ว
กรณีตัวอย่างของการระดมทุนเพื่อช่วยให้คนบางกลุ่มให้อยู่รอดในช่วงเวลาที่ยากลำบาก เช่น มูลนิธิ Kechara Soup Kitchen ที่จัดหาอาหารและของใช้จำเป็นให้แก่ครอบครัวยากจนซึ่งได้รับผลกระทบจาก COVID-19 รวมถึงพ่อแม่เลี้ยงเดี่ยว ผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ตามลำพัง และครอบครัวที่สูญเสียรายได้จากการทำงานในเมือง
และไม่ใช่แค่ในมาเลเซียเท่านั้น ผู้ใช้อีวอลเล็ตในไทย, อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์ ยังได้ร่วมบริจาคเงินแบบ Contactless ผ่านอีวอลเล็ตมากกว่า 600,000 ดอลลาร์สหรัฐ หรือกว่า 2 ล้านบาท โดยเงินที่ได้มานี้ นำไปช่วยให้ผู้คนมีอาหารกิน มีสิ่งของจำเป็นที่ต้องใช้ เช่น หน้ากากอนามัย อุปกรณ์ป้องกันต่างๆ ในช่วง COVID-19 ระบาด
แพลตฟอร์ม Touch ‘n Go eWallet เปิดตัว MCO Buddy เพื่อระดมไอเดีย และแบ่งปันคอนเทนต์ไลฟ์สไตล์ ตั้งแต่สูตรการทำอาหาร วิธีการออกกำลังกายในบ้าน ไปจนถึงการบริจาคเงินให้องค์กรการกุศล เพื่อให้ผู้คนยังมีส่วนร่วม มีความแอ็คทีฟ และไม่เบื่อการอยู่บ้าน
- bKash ในบังคลาเทศ
ท่ามกลางวิกฤตการณ์โรคระบาดครั้งใหญ่ที่เลวร้ายที่สุด บังคลาเทศ บังคับใช้มาตรการเว้นระยะห่างทางสังคมอย่างเข้มงวดและล็อกดาวน์ทั่วประเทศ ส่งผลให้คนงานที่ได้รับค่าจ้างรายวันตกงานเป็นจำนวนมาก
bKash ผู้ให้บริการด้านการเงินผ่านมือถือที่ใหญ่ที่สุดในบังคลาเทศ โดยมีผู้ใช้งานกว่า 40 ล้านคน จึงอำนวยความสะดวกด้าน การกระจายเงินเดือนและสวัสดิการภาครัฐให้แก่คนงานในประเทศ และเนื่องจากคนงานส่วนใหญ่ไม่มีบัญชีธนาคาร bKash จึงทำงานกับภาครัฐ โดยช่วยรวบรวมเงินเดือนของคนงานเหล่านั้นผ่านโมบายล์วอลเล็ต หลังจากได้รับเงินเดือน คนงานและพนักงานสามารถถอนเงินจากที่ไหนก็ได้ผ่านตัวแทนผู้ให้บริการที่มีอยู่ 230,000 จุดทั่วประเทศ ทั้งยังสามารถใช้บริการอื่นๆ เช่น โอนเงิน เติมเงินมือถือ ชำระค่าใช้จ่ายต่างๆ ได้
กรณีตัวอย่าง : เชตู หญิงรับจ้างตัดเย็บเสื้อผ้า อายุ 28 ปี อยู่ในพื้นที่ห่างไกลทางตะวันออกเฉียงเหนือของบังคลาเทศเล่าว่า ได้รับเงินเดือนตามวันที่โรงงานกำหนดทุกเดือนมาตลอด แต่เมื่อ COVID-19 ระบาด โรงงานในบังคลาเทศถูกปิด คนงานไม่ได้รับค่าจ้างในเดือนที่ผ่านมาเนื่องจากไม่มีบัญชีธนาคาร รัฐบาลจึงเริ่มให้เงินช่วยเหลือผ่าน bKash เชตูจึงได้รับเงินเดือนและครอบครัวก็รอดจากปัญหาทางการเงินมาได้
- TrueMoney ในไทย
ไทย เป็นประเทศแรกๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ใช้มาตรการเว้นระยะห่างทางสังคมตั้งแต่เดือนมีนาคม ต่อมารัฐบาลก็ดำเนินมาตรการต่างๆ เช่น แนะนำให้ผู้คน ‘อยู่บ้านหยุดเชื้อเพื่อชาติ’ เลื่อนวันหยุดสงกรานต์ รวมถึงจำกัดเวลาในการดำเนินธุรกิจ และธุรกิจจำนวนมากต้องปิดทำการชั่วคราว ยกเว้น ซูเปอร์มาร์เก็ตและร้านอาหารที่เปิดให้บริการได้เฉพาะสั่งซื้อกลับบ้านเท่านั้น
เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรการของภาครัฐและลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ-แพร่เชื้อ แพลตฟอร์มโดยองค์กรเอกชนอย่าง TrueMoney จึงร่วมกับร้านค้าต่างๆ ทั้งในและนอกเครือซีพี เช่น เซเว่น อีเลฟเว่น, แมคโคร, ซีพี เฟรชมาร์ท, ทรูคอฟฟี่, เชสเตอร์ และร้านค้าแผงลอย ส่งเสริมการใช้จ่ายแบบ Contactless และยังออกฟีเจอร์ Shop Near Me เพื่อช่วยให้ผู้บริโภคค้นหาร้านค้าบริเวณใกล้เคียงและสามารถสั่งซื้อสินค้าแบบเดลิเวอรี่ได้ทันที
จากแพลตฟอร์มข้างต้น จะเห็นว่าผู้ให้บริการอีวอลเล็ตอย่าง GCash ในฟิลิปปินส์ และ TrueMoney ในไทย ได้รับความนิยมมากขึ้นจากการที่ผู้ใช้งานเปิดรับความเปลี่ยนแปลง ชอบความสะดวกสบาย ลดความเสี่ยงที่จะติดเชื้อจากการใช้เงินสด ขณะที่ฟีเจอร์บน Touch ‘n Go eWallet ในมาเลเซีย และ bKash ในบังคลาเทศ ก็มีความสามารถด้านการบริการทางการเงินไม่แพ้กัน แต่ในบริบทนี้ การให้ความช่วยเหลือ-รับบริจาคแบบ Contactless นั้น สำคัญและตอบโจทย์ผู้ด้อยโอกาสมากกว่า
