ถอดบทเรียน ‘อลิตาเลีย’ แก้ปัญหา ‘การบินไทย’

การบินไทยกำลังเผชิญวิกฤตครั้งใหญ่อย่างที่ทราบกันดี กระทั่งรัฐอาจต้องค้ำประกันเงินกู้ 50,000 ล้านบาทเพื่อพยุงกิจการที่มีหนี้สะสมกว่า 2.4 แสนล้านบาท

อย่างไรก็ตาม การประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2563 ที่ผ่านมากระทรวงคมนาคมยังไม่มีการนำเสนอแผนฟื้นฟูกิจการของ บมจ. การบินไทยเข้าที่ประชุม

เนื่องจากยังไม่มีรายละเอียดชัดเจนทั้งแผนรายได้การบริหารหนี้และการดำเนินการในแต่ละด้าน

จึงยังไม่สามารถประเมินได้ว่าเมื่อใส่เงินเข้าไปเงินแล้วจะไม่สูญเปล่า

ในอดีตมีสายการบินแห่งชาติของหลายประเทศต้องเผชิญวิกฤตเกือบถึงขั้นล้มละลายมาแล้ว หนึ่งในนั้นคือ อลิตาเลีย แอร์ไลน์ สายการบินแห่งชาติอายุ 73 ปีของอิตาลี ที่ก่อตั้งมาตั้งแต่ พ.ศ. 2490

ว่ากันว่าสายการบินแห่งนี้เคยทำกำไรได้เป็นกอบเป็นกำใน พ.ศ. 2541 เพียงปีเดียว

แต่รัฐบาลอิตาลีก็ต้องอุ้มสายการบินแห่งนี้มาตลอด สุดท้ายทนอุ้มไม่ไหวต้องขายกิจการให้เอกชนเข้ามารับช่วงไปเมื่อปี 2556 แต่ก็ยังไม่รอดต้องมีการฟื้นฟูกันอีกรอบซึ่งจนถึงวันนี้ก็ยังขายต่อให้ใครไม่ได้

โดยในปี 2558 อลิตาเลียได้ประกาศความก้าวหน้าในการดำเนินงาน หลังจากที่มีการปรับโครงสร้างด้านอุตสาหกรรมภายในองค์กรจนสามารถเจรจาปรับโครงสร้างหนี้มูลค่า 1,760 ล้านยูโรได้เป็นผลสำเร็จ ลดขาดทุนได้ถึง 381 ล้านยูโร พร้อมกันนี้ยังมีสายการบินเอทิฮัดเข้ามาถือหุ้นในสัดส่วน 49% ด้วยการลงทุนเพิ่มเติมจำนวน 560 ล้านยูโร ขณะที่หุ้นอีก 51% ถือครองโดยบริษัทการบินแห่งชาติอิตาลี

พร้อมตั้งเป้ากลับมาทำกำไรได้ในปี 2560

อย่างไรก็ตาม ในเดือน พ.ค. 2560 สายการบินอลิตาเลียกลับต้องประกาศเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูเป็นครั้งที่ 2 ในรอบ 10 ปี

เปิดทางให้รัฐบาลเข้ามาบริหารจัดการและดูแลหนี้สินต่างๆ พร้อมเงินช่วยเหลือระยะสั้นในเบื้องต้น 600 ล้านยูโร หรือ 22,600 ล้านบาท เพื่อให้สามารถดำเนินธุรกิจต่อไปได้อีก 6 เดือน

ในเวลาเดียวกันได้มีความพยายามเจรจากับสหภาพแรงงานเพื่อลดพนักงานจำนวน 1,600 คน จากที่มีอยู่ทั้งหมด 12,000 คน แลกกับเงินช่วยเหลืออีก 2,000 ล้านยูโร หรือ 75,300 ล้านบาท แต่ข้อเสนอดังกล่าวถูกปฏิเสธจากสหภาพแรงงาน

มิหนำซ้ำเมื่อกลางปีที่ผ่านมา 22 พ.ค. 2562 พนักงานสายการบินอลิตาเลียได้หยุดงานประท้วง เพื่อเรียกร้องรัฐบาลให้รับประกันอนาคตของสายการบินอลิตาเลีย ทั้งการต่ออนุสัญญาระดับชาติและมาตรการอื่นๆ กระทบเที่ยวบินกว่า 300 เที่ยว นักท่องเที่ยวและผู้โดยสารต้องติดค้างภายในท่าอากาศยานเลโอนาร์โด ดา วินชีจำนวนมาก

ล่าสุดปลายปี 2562 นาย Stefano Patuanelli รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาเศรษฐกิจของอิตาลี ก็ออกมาให้ข่าวว่าอลิตาเลียอาจปิดตัวลงในช่วงกลางปี 2563 หากยังไม่มีนักลงทุนใดเข้าซื้อกิจการ

เส้นทางอลิตาเลียกับการบินไทยดูแล้วคล้ายๆ กัน จึงเหมาะสมที่รัฐบาลจะนำมาเป็นกรณีศึกษาก่อนที่จะตัดสินใจว่าจะอุ้มการบินไทยต่อไปหรือไม่

แต่ที่แน่ๆ กระทรวงคมนาคมได้กำชับฝ่ายบริหารการบินไทยไปแล้วว่าการปรับปรุงแผนครั้งนี้จะต้องมีแผนสร้างรายได้ชัดเจน โดยเฉพาะความเสี่ยงทางธุรกิจ 23 ข้อต้องแก้ไขให้หมด

ต้องไม่เกิดความเสี่ยงในอนาคตแม้เพียงแต่ข้อเดียว

เนื่องจากเม็ดเงินที่จะดำเนินการแม้จะเป็นเงินที่กระทรวงการคลังค้ำประกันเงินกู้แต่หากการบินไทยไม่สามารถดำเนินการตามแผนฟื้นฟูได้สุดท้ายก็จะเป็นภาระของงบประมาณในฐานะกระทรวงการคลังเป็นผู้ค้ำประกัน

ซึ่งเงินเหล่านี้คือภาษีของประชาชน!