SALIKA เคยนำเสนอจุดเริ่มต้นของแนวคิดการนำเสนอให้ออก พ.ร.บ.อากาศสะอาดของหอการค้าไทย ผ่านเวทีการสัมมนาหอการค้า ทั่วประเทศ ครั้งที่ 37 ระหว่างวันที่ 29 พ.ย. – 1 ธ.ค. 62 ที่ผ่านมา ณ หอประชุมใหญ่ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปางจังหวัดลำปาง
โดยที่ประชุมหอการค้าทั่วประเทศเห็นพ้องกันที่จะผลักดัน พ.ร.บ.อากาศสะอาด เพื่อให้ไทยมีอากาศที่สะอาด หยุดปัญหาฝุ่นพิษควันพิษอย่างถาวร
12,000 รายชื่อร่วมผลักดัน
ล่าสุดเมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2563 เวลา 16.00 น. ประธานกรรมการหอการค้าไทยและสภาหอการค้า
แห่งประเทศไทย นำคณะกรรมการฯ และเครือข่ายยื่นรายชื่อ 12,000 รายชื่อ ต่อ นายแพทย์สุกิจ อัถโถปกรณ์ ที่ปรึกษาประธานสภาผู้แทนราษฎร เพื่อเสนอร่างพระราชบัญญัติการบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. ……. เป็นฉบับแรกของประเทศไทย ณ ห้องแถลงข่าว ชั้น 1 อาคารสภาผู้แทนราษฎร รัฐสภา (เกียกกาย)
นายกลินท์ สารสิน ประธานกรรมการหอการค้าไทยและสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย ในฐานะผู้ริเริ่มเสนอกฎหมาย กล่าวถึงแนวคิดดังกล่าวว่า ภายหลังจากที่ก่อนหน้านี้หอการค้าไทยได้เสนอร่างพระราชบัญญัติการบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. ……. ซึ่งเป็นร่างกฎหมายภาคประชาชนต่อประธานรัฐสภา (นายชวน หลีกภัย) และได้รับแจ้งว่าร่างพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวเป็นไปตามหมวด 5 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย คณะผู้ริเริ่มประกอบด้วย หอการค้าไทย สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย หอการค้าจังหวัดทั่วประเทศ สมาคมการค้า สภาอุตสาหกรรมจังหวัด มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย และเครือข่ายภาคประชาสังคม จึงได้ดำเนินการชักชวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งร่วมลงลายมือชื่อเสนอร่าง พ.ร.บ.ดังกล่าว โดยได้รวบรวมรายชื่อจากสมาชิก ผู้ประกอบการ นิสิตนักศึกษา และประชาชนทั่วประเทศ ที่ต้องการให้มีกฎหมายเฉพาะเพื่อการปฏิรูประบบการบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาดของประเทศไทยได้แล้วจำนวน 12,000 คน และได้นำมามอบให้กับประธานรัฐสภา เพื่อพิจารณาดำเนินการตามขั้นตอนขอการเสนอกฎหมายต่อไป
กำหนด 9 หมวด 55 มาตรา
สำหรับร่างพระราชบัญญัติการบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. ……. คณะผู้ริเริ่มได้รับความร่วมมือในการยกร่างจากคณาจารย์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง มหาวิทยาลัยพะเยา และมหาวิทยาลัยราชภัฏ รวมทั้งสมาชิกวุฒิสภาในภาคเหนือ ประกอบด้วย 9 หมวด 55 มาตรา โดยมีหลักการที่สำคัญๆ ได้แก่
หมวด 1 การกำหนดนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐว่าด้วยการบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด โดยรัฐต้องจัดให้มีระบบการบริหารจัดการสภาพแวดล้อมเพื่อความสะอาดของอากาศ ต้องไม่กระทบต่อความเสมอภาค สิทธิและเสรีภาพของประชาชน สิทธิในอากาศสะอาด ของบุคคลและประชาชนทุกคนในการได้รับอากาศสะอาดและมีส่วนร่วมในการตัดสินใจในกระบวนการของรัฐ
หมวด 2 การบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด โดยให้มี “คณะกรรมการอากาศสะอาด”ระดับชาติ และ “คณะกรรมการอากาศสะอาดจังหวัดและกลุ่มจังหวัด”
หมวด 3 มาตรฐานคุณภาพอากาศสะอาด การกำหนดมาตรฐานคุณภาพอากาศสะอาดตามมาตรฐานสากล และกำหนดค่ามาตรฐานคุณภาพอากาศสะอาด
หมวด 4 ระบบการตรวจคุณภาพอากาศและระบบฐานข้อมูล โดยพัฒนาระบบฐานข้อมูลแผนที่ทางภูมิศาสตร์แสดงจุดที่มีนัยสำคัญต่อคุณภาพอากาศ ชั้นบรรยากาศ และการติดตั้งอุปกรณ์เครื่องวัดคุณภาพอากาศ (GIS) การเชื่อมต่อระบบฐานข้อมูลสามารถรายงานผลได้ทันทีและตลอดเวลา
หมวด 5 ยุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติการการพัฒนาคุณภาพอากาศ โดยให้มียุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติการการพัฒนาคุณภาพอากาศเป็นแนวทางปฏิบัติ การกำกับทิศทาง และการจัดสรรงบประมาณ รวมทั้งการสนับสนุนในด้านต่าง ๆ ต่อจังหวัด กลุ่มจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในการนำเอากรอบยุทธศาสตร์ไปปรับใช้ในการพัฒนาระบบการบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด
หมวด 6 มลภาวะทางอากาศ และแหล่งมลพิษทางอากาศ โดยให้มีแต่งตั้งคณะกรรมการด้านมลภาวะทางอากาศ ด้านวิชาการแหล่งมลพิษทางอากาศ
หมวด 7 เจ้าพนักงานเพื่อความสะอาดอากาศ โดยให้เจ้าพนักงานเพื่ออากาศสะอาดมีอำนาจออกคำสั่งให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งมลพิษทางอากาศ หรือ หน่วยงานของรัฐที่มีหน้าที่ในการจัดเก็บข้อมูลการปล่อยมลพิษทางอากาศ จัดส่งข้อมูลการปล่อยมลพิษทางอากาศ รวมทั้งเรียกบุคคล ตรวจสอบ ควบคุม หรือสั่งให้ยุติการกระทำที่ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศ
หมวด 8 ค่าปรับและบทกำหนดโทษ สำหรับการฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามที่กฎหมายกำหนด
หมวด 9 บทเฉพาะกาล กำหนดระยะเวลาในการจัดทำนโยบายและแผนการบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด การกำหนดมาตรฐานคุณภาพ การจัดทำยุทธศาสตร์การพัฒนาคุณภาพอากาศ การจัดทำแผนปฏิบัติการการพัฒนาคุณภาพอากาศ
คณะกรรมการในฝัน
สำหรับ หมวด 2 การบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด โดยให้มี “คณะกรรมการอากาศสะอาด”ระดับชาติ และ “คณะกรรมการอากาศสะอาดจังหวัดและกลุ่มจังหวัด” นั้น ในส่วนของ คณะกรรมการอากาศสะอาดระดับชาติ ภาคเอกชนนำเสนอว่าควรประกอบด้วย
- นายกรัฐมนตรี เป็นประธานกรรมการ
- รองนายกรัฐมนตรีซึ่งนายกรัฐมนตรีมอบหมาย เป็นรองประธานกรรมการคนที่หนึ่ง
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นรองประธานกรรมการคนที่สอง
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
- เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
- เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน
- ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ
- กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิเกี่ยวกับการป้องกันหรือแก้ไขคุณภาพอากาศไม่เกิน 8 คน ซึ่งคณะรัฐมนตรีแต่งตั้งเป็นกรรมการ ในจำนวนนี้จะต้องมีผู้แทนภาคเอกชนร่วมอยู่ด้วยไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่ง
- ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นกรรมการและเลขานุการ
