ถ้าให้นึกถึง สถาบันการศึกษาเก่าแก่ที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางในด้านการผลิตบุคลากรระบบรางของไทย นอกจากมหาวิทยาลัยที่เปิดสอนในสาขาวิศวกรรมระบบรางแล้ว ชื่อของ โรงเรียนวิศวกรรมรถไฟ น่าจะขึ้นมาเป็นอันดับแรก เพราะที่ผ่านมาสถาบันการศึกษาแห่งนี้ได้ผลิตบุคลากรให้มีความรู้ ความสามารถ และทักษะ ที่ตอบโจทย์ การควบคุม ซ่อมบำรุง ป้อนเข้าสู่ การรถไฟแห่งประเทศไทย มานานถึง 8 ทศวรรษ
กระทั่งล่าสุด โรงเรียนวิศวกรรมรถไฟ ได้ตีฆ้องครั้งใหญ่ เตรียมเปิดหลักสูตรใหม่แกะกล่อง ที่พัฒนามาเฉพาะเพื่อตอบโจทย์ความต้องการกำลังคนด้านระบบรางของประเทศ ที่ไม่ใช่มีแค่รถไฟธรรมดาอีกแล้ว เนื่องจากในพื้นที่ เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC กำลังเดินหน้าสร้างโครงสร้างพื้นฐานใหม่อย่าง รถไฟความเร็วสูง รองรับการเติบโตของ EEC ตลอดจนการผลิตบุคลากรครั้งนี้จะผลิตเพื่อตอบโจทย์ความต้องการของภาคอุตสาหกรรมอีกด้วย
ลบภาพเก่า แทนด้วย มิติใหม่ การผลิตบุคคลากรระบบราง ตอบโจทย์ภาคอุตสาหกรรมของประเทศ ของ โรงเรียนวิศวกรรมรถไฟ
ดังที่เกริ่นไว้ว่า ภารกิจเดิมที่ โรงเรียนวิศวกรรมรถไฟ ทำมาตลอด คือ การอบรมนักเรียนวิศวกรรมรถไฟ ให้มีความรู้ ความชำนาญ ในกิจการรถไฟ ซึ่งในหลักสูตรเดิม เมื่อเรียนจบแล้ว ก็จะได้รับการบรรจุเป็นพนักงานการรถไฟแห่งประเทศไทย ระดับ 4 โดยในอดีต งานช่างรถไฟ เป็นความรู้เฉพาะทาง ไม่ได้มีการเปิดสอนในสถาบันการศึกษาทั่วไป ด้วยเหตุนี้ การรถไฟแห่งประเทศไทย จึงต้องมีโรงเรียนเป็นของตนเอง เพื่อผลิตพนักงานยุคใหม่มาทดแทนพนักงานที่เกษียณอายุไปในแต่ละปี
ทั้งนี้ ในแต่ละปี ก็จะมีการเปิดรับนักเรียนในจำนวนที่ไม่เท่ากันขึ้นอยู่กับตำแหน่งงานว่างของแต่ละฝ่าย อย่างในปี 2557 ที่ผ่านมา ซึ่งเป็นนักเรียนการรถไฟฯรุ่นที่ 58 ก็เปิดรับเพียง 3 สาขาวิชา นั่นคือ สาขาวิชาช่างเครื่องกล สาขาวิชาเทคนิคไฟฟ้าอิเลกทรอนิกส์ และสาขาวิชาการเดินรถ ขณะที่ในบางปี เปิดสอนถึง 5 สาขา โดยมีสาขาวิชาช่างโยธา สาขาวิชาช่างเครื่องกล สาขาวิชาช่างอาณัติสัญญาณและโทรคมนาคม
กระทั่งมาในปี 2562-2563 รร.วิศวกรรมรถไฟ ได้หยุดการเรียนการสอน เพราะการรถไฟแห่งประเทศไทย มีแผนพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอนเพิ่ม โดยเฉพาะในสาขาวิชาระบบไฟฟ้า ระบบอาณัติสัญญาณ ซึ่งจะเปิดสอนในระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง หรือ ปวส. ที่อยู่ในระหว่างการขออนุมัติหลักสูตรจากระทรวงศึกษาธิการ เพื่อให้ตรงกับความต้องการของอุตสาหกรรมระบบราง และคาดว่าในปี 2564 จะเปิดทำการเรียนการสอนได้
โดยการยกเครื่องหลักสูตรครั้งสำคัญนี้ ก็นับเป็นการเปลี่ยนแปลงในหน้าประวัติศาสตร์สำคัญของ รร.วิศวกรรมรถไฟ ที่จะไม่ใช่การผลิตเพื่อป้อนให้แก่ การรถไฟแห่งประเทศไทยเท่านั้น แต่จะเป็นการผลิตบุคลากรเพื่อป้อนให้กับภาคอุตสาหกรรมระบบราง ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมเป้าหมายของไทย รวมถึงการเกิดขึ้นของ รถไฟความเร็วสูง รองรับการเติบโตของ EEC ด้วย
อัปเดตภารกิจ ยกเครื่องหลักสูตรใหม่ ผลิตบุคลากรระบบรางรุ่นใหม่ คุณภาพคับแก้ว
ต่อมา ในรายการ EEC Focus ที่นำเสนอในช่องทาง Youtube : TNN Online เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม ที่ผ่านมา กานต์รวี ทองพูล หัวหน้าสำนักงานฝึกอบรมการรถไฟ จะได้มาให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ในช่วงที่ รร.วิศวกรรมรถไฟ ได้หยุดการเรียนการสอนไป ได้มีการวางแผนพัฒนาหลักสูตรไปอย่างไรบ้าง และได้นำเทคโนโลยีใหม่ๆอะไรมาใช้ในการเรียนการสอนบ้าง
“จริงๆแล้ว จุดมุ่งหมายในการก่อตั้ง รร.วิศวกรรมรถไฟ ตั้งแต่แรกเริ่มก็เพื่อเปิดรับผู้สนใจที่ยังไม่มีความรู้ใดๆเรื่องรถไฟเลย เพื่อเข้ามาทำงานในการรถไฟฯ ดังนั้นเป้าที่เราวางไว้ จึงเป็นการผลิตบุคลากรคุณภาพที่มีความรู้ด้านความสามารถด้านรถไฟที่เพียงพอ มีทักษะที่จำเป็น เพื่อเข้ามาทำงานในภารปฏิบัติการ ซึ่งก็มีความรู้หลัก 5 ด้าน เพื่อมาทำหน้าที่สำคัญ ต่อไปนี้
พนักงานช่างเครื่องและคนขับรถไฟ
พนักงานซ่อมบำรุงรถจักรและล้อเลื่อน
พนักงานดูแลระบบอาณัติสัญญาณและโทรคมนาคม
พนักงาน ซ่อม สร้าง บำรุงทางรถไฟ
พนักงานบริหารจัดการงานสถานี
“ดังนั้น ที่ผ่านมา จึงเป็นการผลิตบุคลากรตามความต้องการของการรถไฟแห่งประเทศไทย ในรูปแบบที่ทางการรถไฟฯจะแจ้งมาทาง รร.ว่าต้องการพนักงานปฏิบัติการในด้านต่างๆเท่าไร แล้วทาง รร. ก็จะเปิดรับสมัคร ผลิตบุคลากร เพื่อป้อนเข้ามาในระบบของการรถไฟฯ”
“ด้วยเหตุนี้ในช่วงที่ทาง รร. ได้หยุดทำการเรียนการสอนไป ก็เป็นช่วงที่เกิดการปรับปรุงโครงสร้าง ทั้งของ รร. ของการรถไฟฯ และที่สำคัญที่สุด คือการปรับปรุงหลักสูตรการเรียนการสอน ให้ทันสมัย ตอบโจทย์ความต้องการของประเทศมากขึ้น”
“ขณะเดียวกัน ก็ต้องบอกตามตรงว่า ที่ผ่านมา ทางการรถไฟฯ ก็มีข้อจำกัดในเรื่องของการรับพนักงานอยู่บ้างด้วยมติ ครม. พอเราไม่สามารถรับคนได้ รร.วิศวกรรมรถไฟ ก็จะไม่มีอัตรารองรับ ที่ผ่านมา ตลอดการดำเนินงาน ของ รร. เราได้ประกาศหยุดการเรียนการสอนไป 3 ช่วง เพราะปัญหานี้”
“อย่างไรก็ดี ปัญหาที่กล่าวมา ก็เป็นแรงผลักดันให้ทาง รร. พยายามปรับหลักสูตรใหม่ เพื่อรองรับ ระบบรถไฟฟ้า ที่เป็นการให้บริการในระบบใหม่ ซึ่งตอบโจทย์ภาคอุตสาหกรรมระบบราง ที่เป็นอุตสาหกรรมเป้าหมายมากขึ้นด้วย”
“ยกตัวอย่าง ในสาขาวิชาช่างเครื่องกล เดิม เราจะผลิตพนักงานที่มีความรู้ในด้านที่รองรับกับรถจักรที่เรามีใช้อยู่ในการรถไฟฯเท่านั้น แต่เมื่อเราปรับหลักสูตร เพื่อผลิตบุคลากรให้ไปตอบโจทย์อุตสาหกรรมระบบราง เราก็ต้องผลิตบุคลากรที่มีความรู้ ทั้งในเรื่องของรถจักรดีเซล รถจักรไฟฟ้า รถไฟความเร็วสูง นั่นเอง”
“และแน่นอนว่า การเปิดการเรียนการสอนครั้งล่าสุดนี้ เรามีการเปิดหลักสูตรใหม่ด้วย คือหลักสูตรรถฟ้า ที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาอนุมัติของ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ซึ่งในสาขาวิชานี้ จะมีการสอนเรื่องการซ่อมบำรุงระบบอาณัติสัญญาณของรถไฟฟ้าโดยเฉพาะ ซึ่งในด้านนี้ ยังไม่มีการเปิดสอนที่ไหนในประเทศไทยเลย”
“โดยในปี 2564 เราจะมีความต้องการที่การรถไฟฯ ต้องการเปิดรับพนักงานใหม่เข้ามาทำงานในด้านต่างๆจำนวนประมาณ 200 อัตรา ซึ่งเราก็จะเปิดการเรียนการสอนในสาขาวิชาเดิม 5 หลักสูตร ที่ผ่านการปรับปรุงหลักสูตรใหม่แล้ว เพื่อให้มีความเป็นกลางและตอบโจทย์นักเรียนให้เขาได้มีความรู้และทักษะที่หลากหลายมากขึ้น ซึ่งเราวางแผนว่าในปีการศึกษา 2565 เราจะเปิดอีก 2 สาขาวิชาใหม่ และเปิดโอกาสให้เด็กที่รับมาสามารถไปทำงานในภาคอุตสาหกรรมระบบรางที่อื่นได้ด้วย”
ภารกิจคู่ขนานการผลิตบุคลากรรุ่นใหม่ คือ การ Upskill และสอน New skill ให้คนทำงานในการรถไฟฯ ด้วย
ก่อนที่จะไปกล่าวถึงอีกหนึ่งภารกิจในการ Upskill และสอน New skill ให้คนทำงานในการรถไฟฯ กานต์รวี ได้พูดถึงจุดเด่นของการเรียนการสอนที่ รร.วิศวกรรมการรถไฟ ที่หาไม่ได้ที่อื่น นั่นคือ
“อย่างแรกที่เห็นได้ชัดเลยคือ เราเปิดทำการเรียนกการสอนมาแล้ว 80 ปี เพราะฉะนั้น องค์ความรู้ทุกด้านที่นี่จึงแน่นมาก และผู้สอนของเราไม่ได้เป็นครูผู้สอนอย่างเดียว แต่เป็นคนที่ทำงานจริงอยู่ในระบบรางของไทย ที่เราดึงออกมาเพ่อที่จะมาถ่ายทอดทั้งความรู้และประสบการณ์จากการทำงานจริง ทั้งที่เป็นวิศวกร ช่างเทคนิค และที่ผ่านมา เรายังมีการเชิญอาจารย์จากภายนอกเข้ามาช่วยเสริมความรู้ให้กับนักเรียนด้วย”
“จุดเด่นอีกด้าน คือ เราไม่ได้มีโรงฝึกงานเฉพาะสำหรับ รร. ก็จริง แต่เรามีสถานที่ฝึกงานที่ดีกว่านั้น คือ โรงฝึกงานธรรมชาติ หรือ ศูนย์ฝึกอบรมการรถไฟ ที่นักเรียนทุกคนสามารถใช้ได้จริง รวมทั้ง นักเรียนยังมีโอกาสไปฝึกงานในการทำงานหน้างานจริงๆ เช่น ที่โรงซ่อมรถจักรที่มักกะสัน หรือในเรื่องของการฝึกงานกับระบบอาณัติสัญญาณ เราก็มีเสาโทรเลขจริงให้เด็กได้ไปปีน ดังนั้น พูดได้ว่า ทุกเรื่อง ทุกเครื่องมือ ที่เกี่ยวกับระบบราง ที่นี่มีครบหมด”
โดยที่ผ่านมา ทาง รร.วิศวกรรมการรถไฟ เราตระหนักดี ถึงความจำเป็นเร่งด่วนที่ต้องผลิตคน ตอบสนองความต้องการและรองรับการเติบโตของ EEC โดยเฉพาะเมื่อมีการสร้างโครงสร้างพื้นฐานระบบรางเพื่อรองรับรถไฟความเร็วสูงเสร็จ แน่นอนว่า ทั้งพนักงานซ่อมบำรุงระบบ พนักงานควบคุมการใช้งานระบบ และพนักงานควบคุมรถ พนักงานขับรถ พนักงานให้บริการขบวนรถ นายสถานี จะมีความต้องการอย่างสูงแน่นอน นี่เป็นที่มาให้เรารีบปรับหลักสูตร เพื่อมีส่วนร่วมเป็นผู้ผลิตบุคลากรระบบรางตอบสนองความต้องการด้านนี้ให้รวดเร็วที่สุด”
มาถึงภารกิจด้านการฝึกอบรม ที่จะช่วยในการ Upskill และสอน New skill ใหม่ๆ ให้กับพนักงานการรถไฟฯ ซึ่งทาง รร.วิศวกรรมรถไฟ ก็ให้ความสำคัญในการการดำเนินงานด้านนี้ไม่แพ้การผลิตบุคลากรใหม่
“ที่ผ่านมา เรามีหน้าที่ในการฝึกอบรมพนักงานการรถไฟฯทั้งหมด เพราะนอกจาก พนักงานการรถไฟฯ จะมาจากผู้ที่เรียนจบจาก รร.วิศวกรรมรถไฟแล้ว ยังมี พนักงานที่อยู่ในระดับควบคุมและกำกับ ที่เรารับผู้ที่เรียนจบในระดับปริญญาตรีเข้ามาทำงาน ซึ่งก็มีหลากหลายสาขา ไม่ว่าจะเป็น วิศวกร นักบัญชี หรือ แม้กระทั่ง แพทย์ ทาง รร. ก็จะจัดทั้งการอบรม เพื่อเป็นการปฐมนิเทศ เมื่อเข้าสู่ระบบงาน ก็จะมีกลุ่มวิชาที่เราจะฝึกอบรมให้ ด้านกฎหมายที่เกี่ยวข้อง การเงินการบัญชี การบริหารงานบุคคล เราสอนให้ทั้งหมด”
“นอกจากนั้น ยังมีกลุ่มที่เรียกว่า Specific functional นี่จะเป็นความรู้ทักษะเฉพาะสำหรับการทำงานในแต่ละตำแหน่ง แช่น สำหรับ พนักงานขับรถไฟ เราก็จะมีการสอนในหลักสูตร Smart train driver เพื่อเตรียมความพร้อมทุกด้านในการทำงานให้พวกเขา”
สุดท้ายแล้ว กานต์รวี เน้นย้ำว่า ในเรื่องของนวัตกรรมการเรียนการสอน ทาง รร. ก็ไม่หยุดที่จะพัฒนา โดยต่อไป เมื่อระบบรางเปลี่ยนไปแล้ว เราก็ต้องมีเครื่องไม้เครื่องมือที่ใช้ในการสอนให้เข้ากับเทคโนโลยีระบบรางที่เปลี่ยนไปด้วยอย่างแน่นอน
ดังนั้น ใครที่เคยคิดว่า รร.วิศวกรรมการรถไฟ จะต้องมีแต่เครื่องไม้เครื่องมือเก่าๆ คงต้องเปิดใจลบภาพนั้นออกไป แล้วแทนที่ด้วยภาพของสถาบันการศึกษาที่มีความพร้อม บ่มเพาะและสร้างบุคลากรระบบรางยุคใหม่ที่ไม่ได้แค่ตอบโจทย์ การรถไฟฯ เพียงแค่นั้น ทว่า เป็นภารกิจสำคัญที่จะต้องเดินหน้าให้บรรลุผลสำเร็จให้ได้ นั่นคือ การผลิตบุคลากรเพื่อตอบโจทย์อุตสาหกรรมระบบรางทั้งระบบ เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศไปให้ได้อย่างที่วางไว้นั่นเอง
ที่มา : เรียบเรียงจาก รายการ EEC Focus ทางช่อง Youtube : TNN Online เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2563
เมื่อกระทรวงศึกษาฯประกาศยกเครื่อง ‘ระบบอาชีวศึกษา’ ใหม่ อะไรดีๆ จะเกิดขึ้นบ้าง?
“มหา’ลัยบันเทิง” “ซุป’ตาร์” Academy เจาะลึก “หลักสูตร” สร้าง “ศิลปิน”
