จาก VAR ถึง A.I. Justice ภาพถ้าจะวิเคราะห์กันอย่างจริงจัง คงต้องย้อนกลับไปดูบทความเก่าที่ผมเคยเขียนเอาไว้ใน SALIKA ของเราแห่งนี้
นั่นคือข้อเขียน “พรีเมียร์ลีก” ทนไม่ไหว ประกาศใช้ VAR แก้ปัญหา “เข้าหรือไม่เข้า – ล้ำหรือไม่ล้ำ” และบทความ “อาชีพสุดท้าย จุดจบของมนุษย์?”
ในบทความ “พรีเมียร์ลีก” ทนไม่ไหว ประกาศใช้ VAR แก้ปัญหา “เข้าหรือไม่เข้า – ล้ำหรือไม่ล้ำ” ผมร่ายยาวถึงที่มาที่ไปของระบบ VAR (Video-Assistant Referee) แปลตรงตัวว่า “วิดีโอช่วยตัดสิน”
VAR เกิดขึ้นมา เพราะความเชื่อมั่นในดุลพินิจของผู้ตัดสินล้มเหลวในสายตาคนในวงการฟุตบอล เพราะมนุษย์เรามีความผิดพลาดได้ทุกคน และตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นกรรมการอาวุโสที่เต็มเปี่ยมไปด้วยประสบการณ์ หรือผู้ตัดสินน้องใหม่ไฟแรง
VAR เกิดขึ้นมา เพื่อคานอำนาจระหว่างดุลพินิจของผู้ตัดสินและผู้กำกับเส้นในสนาม กับกรรมการในห้อง VAR เพื่อระงับข้อพิพาทระหว่างทีมฟุตบอลที่มีส่วนได้ส่วนเสียโดยตรงกับเกมในสนาม
และ VAR เกิดขึ้นมา เพื่อแก้ปัญหาจุดบอดในสนามแง่มุมต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ล้ำหน้า-ไม่ล้ำหน้า, ใบเหลือง-ใบแดง หรือ เข้าประตู-ไม่เข้าประตู, ฟาล์ว-ไม่ฟาล์ว และลงโทษผิดฝา-ผิดตัว
เช่นเดียวกับข้อเขียน “อาชีพสุดท้าย จุดจบของมนุษย์?”
ในบทความ “อาชีพสุดท้าย จุดจบของมนุษย์?” ผมได้พูดถึง 6 อาชีพชั้นนำ ที่ปัจจุบันได้มีระบบ A.I. เข้ามาแทนที่ ประกอบไปด้วย ครู, นักเขียน, ทหาร, หมอ, โชเฟอร์
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “ทนาย”
ในครั้งนี้ ผมเขียนเอาไว้ว่า แม้จะยังไม่มีข้อมูลมากพอที่จะยืนยันการมาแทนที่ของ “หุ่นยนต์” ต่อวิชาชีพ “ทนาย” หรือ “นักกฎหมาย”
แต่ขณะนี้ ในสหรัฐอเมริกา ได้มีการเปิดตัวโปรแกรมคอมพิวเตอร์ระบบหนึ่งซึ่งมีชื่อว่า WEVORCE
WEVORCE จัดเป็น EXPERTS SYSTEM หรือ “ระบบผู้เชี่ยวชาญ” ที่รวบรวมความคิดเห็น ข้อเสนอแนะ ประสบการณ์ และความรู้ ของบรรดา “ผู้เชี่ยวชาญ” เกี่ยวกับ “คดีหย่า” ทั่วฟ้าสหรัฐฯ เก็บไว้ใน “ฐานข้อมูล”
โดย WEVORCE เป็นบริการให้คำปรึกษาทางด้าน “คดีหย่าร้าง” ผ่านโปรแกรมคอมพิวเตอร์หรือ BOT (ย่อมาจาก ROBOT ที่แปลว่า “หุ่นยนต์”)
ประกาศรายละเอียดเปิดเผยความลับทางธุรกิจชนิดที่เรียกว่า “เย้ยฟ้าท้าดิน” ว่า WEVORCE มีขั้นตอนการทำงาน 5 STEPS ด้วยกัน กล่าวคือ
รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับคดีความให้รอบด้านที่สุดแล้วนำมาคีย์เข้าเครื่องคอมพิวเตอร์เก็บไว้
ร่วมกันวางแผนกับพ่อแม่และลูกให้รัดกุมที่สุดเพื่อนำไปคีย์เข้าเครื่อง
วิเคราะห์งบประมาณของลูกความอย่างละเอียดและคีย์เข้าคอมฯ
สังเคราะห์เอกสารและฐานข้อมูลที่นำมาจากข้อ 1.ถึง 3.
ประมวลผล “คดีหย่าร้าง” โดยใช้โปรแกรม WEVORCE
ปัจจุบัน WEVORCE ได้รับการยอมรับจากผู้คนในวงการยุติธรรมของอเมริกาเป็นอย่างมาก
การเกิดขึ้นของ VAR ก็ดี หรือ WEVORCE ก็ดี ใช่หรือไม่ว่า ทั้ง VAR และทั้ง WEVORCE เกิดขึ้นมา เพราะความเชื่อมั่นในดุลพินิจของมนุษย์ล้มเหลวในสายตามนุษย์ด้วยกัน
แม้เราจะเข้าไม่ถึงตัวอย่างของ WEVORCE เนื่องจากเป็นคดีความในสหรัฐอเมริกา และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ล้วนเป็น “คดีหย่าร้าง” ยิ่งทำให้เราจับต้องไม่ได้
แต่หากย้อนกลับไปดูหนังฮอลลีวู้ดที่ชอบพูดถึง “คดีหย่าร้าง” ก็อาจทำให้เราพอต่อจิ๊กซอว์ได้ไม่ยาก ว่าทำไม “คดีหย่าร้าง” จึงต้องการ WEVORCE
หนังเรื่องล่าสุดที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับ “คดีหย่าร้าง” ก็เช่น MARRIAGE STORY ที่เป็นการหักเหลี่ยมเฉือนคมกันระหว่างทีมทนายของคู่สามีภรรยาที่ฟ้องหย่ากัน
ทางทีมทนายทั้ง 2 ฝั่ง ต่างงัดกลเม็ดเด็ดพราย และพยานหลักฐานต่างๆ ที่บางครั้งคนดูสงสัยว่า มันเกี่ยวอะไรกับรูปคดี เพราะคุ้ยกันกลับไปถึงพฤติกรรมก่อนแต่งงาน การกระทำความผิดสมัยวัยรุ่น หรือสิ่งละอันพันละน้อยที่แทบไม่เกี่ยวข้องกับตอนที่เขาใช้ชีวิตคู่ร่วมกันเลยแม้แต่น้อย
นี่จึงทำให้ โลกแห่งความเป็นจริง ได้มีการนำ A.I. มาใช้ใน “คดีหย่าร้าง” นั่นคือ WEVORCE กันอย่างกว้างขวาง
ดูหนังดูละครแล้วย้อนดูตัว
หากเราหันกลับมาพิจารณาสถานการณ์ในบ้านเรา กับคดีใหญ่เมื่อช่วงเดือนสองเดือนที่ผ่านมา กับคดีทายาทมหาเศรษฐีขับรถชนตำรวจตาย ที่สะท้อนให้เห็นปัญหามากมายของกระบวนการยุติธรรมไทย
และกลายเป็น Talk of the Town กระทั่งถูกยกระดับกลายเป็นปัญหาระดับชาติ มีคำสั่งตั้งคณะกรรมการรื้อคดี และสั่งคดี รวมถึงนำคดีเข้าสู่การพิจาณาใหม่ เพื่อคืนความยุติธรรมให้กับกระบวนการยุติธรรมในที่สุด
จะเห็นได้ว่า ทั้ง VAR และทั้ง WEVORCE ล้วนแล้วแต่เกิดขึ้น เพราะความเชื่อมั่นในกระบวนการยุติธรรมล้มเหลวในสายตาประชาชน
เพราะจากตัวอย่างที่ผ่านมา กระบวนการตัดสิน อาจเกิดความผิดพลาดขึ้นได้
ทั้ง VAR และทั้ง WEVORCE เกิดขึ้นมา เพื่อคานอำนาจระหว่างดุลพินิจของผู้ตัดสินที่มีต่อโจทก์-จำเลย โดยใช้ระบบคอมพิวเตอร์ เข้ามาเพื่อเป็นเครื่องมือในการระงับข้อพิพาทระหว่างผู้มีส่วนได้ส่วนเสียโดยตรง
นั่นจึงทำให้ จาก VAR ถึง A.I. Justice คือภาพสะท้อน “กระบวนการยุติธรรม” ที่บิดเบี้ยว
และทั้ง VAR และทั้ง WEVORCE เกิดขึ้นมาเพื่อสร้างความเชื่อมั่นต่อกระบวนการยุติธรรมล้มเหลวในสายตาประชาชนนั่นเองครับ!
