เห็นข่าวว่า รัฐบาลสิงคโปร์เปิดทางให้ Infineon ซึ่งประกาศสร้างความร่วมมือกับ Tribe ผู้สร้างระบบนิเวศบล็
ความสำคัญที่มากกว่าเทรนด์ของ บล็อกเชน (Blockchain)
บล็อกเชน เป็นเทคโนโลยีที่กระจายข้อมูลจากศูนย์กลาง (decentralize) ทุกฝ่ายที่ได้รับอนุญาตให้เชื่อมโยงถึงกันในระบบสามารถเห็นข้อมูลเดียวกันได้ แต่ไม่สามารถแก้ไขได้ และที่สำคัญคือ สามารถตรวจสอบข้อมูลย้อนกลับได้ ช่วยให้เกิดความโปร่งใส
ยกตัวอย่างให้เข้าใจง่าย สมมติว่ามีน้องๆ 5 คน ชื่อ A, B, C, D, และ E เกี่ยวก้อยกันว่าจะใช้ระบบชำระเงินเคลียร์ค่าอาหาร (ซึ่งมีบล็อกเชนอยู่เบื้องหลัง) เมื่อน้อง A โอนเงินให้น้อง C จำนวน 100 บาท ทุกคนที่อยู่ในระบบก็จะเห็นข้อมูลเดียวกันว่า A โอนให้ C เท่าไหร่และเมื่อไหร่
ต่อมาน้อง C ต้องโอนคืนให้น้อง B จำนวน 50 บาท แต่ C อยากเก็บไว้ก่อนจึงบอก B ว่า โอนไปแล้วนะ แต่ B บอกว่าไม่ได้รับ A, D, E ก็ไม่ได้รับข้อมูล แต่เพื่อยืนยันความถูกต้อง จึงตรวจสอบย้อนหลังผ่านระบบ ก็จะรู้ที่มาที่ไปของเงินและมีหลักฐานยืนยันได้ว่า ใครพูดความจริงหรือใครโมเม
ด้วยคุณสมบัติดังกล่าว เทคโนโลยีบล็อกเชนจึงได้รับความสนใจจากภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคส่วนต่างๆ ตลอดจนผู้ค้ารายย่อย แต่สำหรับสิงคโปร์ รัฐมุ่งใช้บล็อกเชนเพื่อสร้
ดูนางให้ดูหาง ดูข้อมูลตัวอย่างการใช้งานบล็อกเชน (Blockchain) ได้ใน Report
พอจะเห็นภาพการใช้งานและความต้องการแล้ว คราวนี้มาดูข้อมูลจาก ริปเปิ้ล (Ripple) หนึ่งในสกุลเงินดิจิทัลซึ่งเกิดและดังหลังบิทคอยน์ จัดทำ รายงานการศึกษาบล็อกเชนสำหรับการชำระเงิน (Blockchain in Payments Report) เป็นประจำทุกปี โดยรายงานครั้งที่ 3 ซึ่งเป็นปีล่าสุด เผยให้เห็นว่า ตั้งแต่เริ่มมีองค์กรนำบล็อกเชนไปใช้จนถึงช่วงเวลาแห่งการเติบโต เทคโนโลยีบล็อกเชนเป็นกุญแจสำคัญของกลยุทธ์การสร้างการเติบโตที่ประสบความสำเร็จสำหรับสถาบันการเงินในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา
การสำรวจเพื่อจัดทำ Blockchain in Payments Report เริ่มดำเนินการในเดือนสิงหาคมและกันยายน ปี 2020 โดยนำข้อมูลจากผู้ตอบแบบสอบถาม 854 คน (ซึ่งอยู่ในระดับบริหารขึ้นไปมาวิเคราะห์) จาก 22 ประเทศ ในภูมิภาคอเมริกาเหนือ ลาตินอเมริกา ยุโรป ตะวันออกกลางและแอฟริกา และเอเชียแปซิฟิก ซึ่งทั้ง 854 คนนี้ เป็นผู้มีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับระบบบริการชำระเงินในองค์กรที่ทำงานอยู่ ได้แก่ ผู้รวบรวมการชำระเงิน 22% ธนาคารรีเทลแบงกิ้ง 26% ธนาคารดิจิทัล 26% และผู้ให้บริการรับโอนเงิน 26%
สรุป 6 ภาพรวมจากการใช้งานบล็อกเชนเพื่อธุรกิจการชำระเงิน
(1)
ผลกระทบจาก COVID-19 ขยายภาพให้เห็นชัดขึ้นว่าโลกต้องพึ่งพา ระบบดิจิทัล ส่วนธุรกิจที่ต้องอาศัยประสบการณ์ดิจิทัลมาขับเคลื่อนอย่างมากก็คือ ธุรกิจการชำระเงิน (ทั้งเพื่อลดการสัมผัสและตอบโจทย์การใช้งานที่สะดวกยิ่งขึ้น)
ดังนั้น สิ่งที่จะยังดำเนินต่อไปคือ การย้าย (migrate) ระบบอย่างรวดเร็วและการเร่งประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล เนื่องจากผู้เล่นที่อยู่ในสายธุรกิจด้านการชำระเงินต้องตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคและธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงไปแบบติดสปีด จึงต้องพึ่งพาเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดย
59% ของผู้ตอบแบบสอบถามมีการใช้บล็อกเชนในระบบงานจริง หรืออยู่ในช่วงกำลังจะขึ้นระบบงานจริงในส่วนงานที่เกี่ยวข้องกับระบบการชำระเงิน
37% คือสัดส่วนของผู้นำในการใช้บล็อกเชนบนระบบงานจริงในตลาดเกิดใหม่
(2)
ไม่ใช่แค่บริการด้านการชำระเงิน ธุรกิจหลายประเภทในปัจจุบันก็นำเทคโนโลยีบล็อกเชนมาใช้ในระบบงานจริงมากขึ้น โดยผู้ตอบแบบสอบถามเห็นว่า บล็อกเชนเป็นขุมพลังที่ช่วยสร้างการเติบโตให้ธุรกิจได้
44% พบว่าการใช้งานบล็อกเชนในระบบจริง ทำให้ธุรกิจเติบโตอย่างแข็งแกร่งในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา
45% ของผู้ที่ดำเนินธุรกรรมแบบดิจิทัลโดยรวม มีการเติบโตในระดับสูงมาก
ผลการวิจัยยังชี้ให้เห็นถึง ระยะการเติบโตในขั้นท้ายสุด นั่นคือ การนำบล็อกเชนและสินทรัพย์ดิจิทัล มาใช้ประโยชน์จะช่วยเพิ่มส่วนแบ่งการตลาดและส่งผลต่อความสำเร็จของธุรกิจได้เร็วขึ้น
(3)
‘ตลาดเกิดใหม่ทั่วโลก’ ตอบรับและใช้งานบล็อกเชนในระบบการชำระเงินอย่างเติบโตแบบก้าวกระโดด จนแซงหน้า ‘ตลาดที่มีการใช้งานจนอิ่มต้ว’ โดยผู้ตอบแบบสอบถามให้ข้อมูลว่า
37% คือสัดส่วนของผู้ใช้งานบล็อกเชนในระบบงานจริง
41% ของผู้ที่ใช้งานจริงอยู่ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (APAC)
6 เท่า คืออัตราการเติบโตโดยประมาณของผู้ที่นำบล็อกเชนไปใช้กับระบบงานจริงในภูมิภาคละตินอเมริกา (LATAM) ระหว่างปี 2018 – 2020
โดยองค์กรธุรกิจในแต่ละภูมิภาคมักจะโฟกัสสิ่งนี้
ความโปร่งใสของข้อมูล คือกุญแจสำคัญสำหรับตลาดเกิดใหม่
การประหยัดต้นทุน เป็นคุณประโยชน์ที่สำคัญสำหรับภูมิภาคละตินอเมริกาและเอเชียแปซิฟิก
การบริหารจัดการ เป็นสิ่งที่ภูมิภาคตะวันออกกลางและแอฟริกาให้ความสำคัญ
(4)
ตัวขับเคลื่อนสำคัญซึ่ง ‘ธุรกิจที่ใช้ประโยชน์จากบล็อกเชนเทคโนโลยีในการชำระเงินข้ามพรมแดน’ เนื่องจากเล็งเห็นถึงประโยชน์ของบล็อกเชน 4 ประการ ได้แก่
คุณภาพของข้อมูลที่ดีขึ้น
ความปลอดภัยของข้อมูลที่เพิ่มขึ้น
ประหยัดต้นทุน
สร้างการเติบโตให้ธุรกิจ
การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนมีความก้าวหน้าอย่างมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยมีถึง 28% ของผู้ตอบแบบสอบถามที่กล่าวถึงบล็อกเชนว่าช่วยให้บริษัท มีความสามารถในการช่วงชิงส่วนแบ่งทางการตลาด ระหว่างปี 2019 – 2020 ได้มากขึ้น
(5)
ใน Blockchain in Payments Report แสดงให้เห็นว่า มีการใช้บล็อกเชนทั่วทุกประเภทธุรกิจ โดยพบว่า อุตสาหกรรมที่มีการนำบล็อกเชนไปใช้งานจริงมากที่สุด คือ
62% ระบบบริหารซัพพลายเชน
51% ไฟแนนซ์เทรด (ติดตั้งระบบอย่างเร่งด่วนในสายธุรกิจที่ต้องจัดหาบริการชำระเงินภายในประเทศและธุรกิจอีคอมเมิร์ซ)
(6)
อุปสรรคในการนำบล็อกเชนไปใช้อย่างแพร่หลายที่พบได้ในทุกภูมิภาค คือ
การขาดกฎระเบียบที่จะใช้กำกับดูแล
ต้นทุนทิ่เกิดขึ้นในการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยี ซึ่งยังเป็นอุปสรรคในหลายๆ ตลาด
ความปลอดภัยทางไซเบอร์
โซลูชันบล็อกเชนปรากฏในธุรกิจหลายประเภท เห็นได้จาก 98% ของผู้ตอบแบบสอบถาม ซึ่งอย่างน้อยที่สุดเริ่มทำ POC บล็อกเชนสำหรับการชำระเงิน และต่างก็มีการนำเทคโนโลยีบล็อกเชนไปใช้ในงานด้านอื่นๆ ที่นอกเหนือจากระบบการชำระเงิน
ผลการสำรวจยังพบว่า มีการยอมรับในเทคโนโลยีบล็อกเชนมากขึ้น ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่มีการใช้งานเทคโนโลยีบล็อกเชนบนระบบ production (ระบบที่มีการใช้งานจริง) ซึ่งเป็นการส่งสัญญาณว่า ทั้งผู้ใช้งานปลายทางและผู้ให้บริการการชำระเงินได้พิสูจน์ให้เห็นถึงคุณค่าและความน่าเชื่อถือของเทคโนโลยีนี้
เทคโนโลยีบล็อกเชนสู่ ‘สินทรัพย์ดิจิทัล’
การใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนในระบบบริหารซัพพลายเชนและไฟแนนซ์เทรดที่มีจำนวนเกินครึ่งของผู้ตอบแบบสอบถามทั้งหมด แสดงให้เห็นว่า กรณีศึกษาสำหรับการใช้งานในส่วน non-payment มีสัดส่วนมากกว่าการนำไปใช้ในระบบการชำระเงิน
บ่งบอกได้ว่า ลูกค้าที่ต้องการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ เพื่อนำไปใช้เป็นเกณฑ์เปรียบเทียบกับสิ่งที่ทำอยู่
รายงาน Blockchain in Payments Report ยังระบุว่า ในระดับบริษัทเห็นว่า สินทรัพย์ดิจิทัล (Digital Assets) เป็นตัวเลือกที่ใช้ทดแทนได้ เมื่อจับคู่กับเทคโนโลยีบล็อกเชนเพื่อเพิ่มความรวดเร็วและประสิทธิภาพในการชำระเงินข้ามพรมแดนแล้ว และตลอด 5 ปีที่ผ่านมา ความสนใจและระดับความวางใจขององค์กรที่มีต่อสินทรัพย์ดิจิทัลก็เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
99% ระบุว่า องค์กรของพวกเขาจะพิจารณาใช้สินทรัพย์ดิจิทัล ไม่ว่าจะใช้เป็นสกุลเงินเอง หรือใช้เพื่อเป็นสื่อกลางในการดำเนินการชำระเงินข้ามพรมแดนในทันที โดยเพิ่มขึ้นจาก 94% ในปี 2018
เกือบ 100% ของผู้ตอบแบบสอบถามระบุว่า บริษัทของพวกเขาจะพิจารณาใช้สินทรัพย์ดิจิทัลเป็นสกุลเงิน และ/หรือ เป็นสื่อกลางในการชำระเงิน ซึ่งความคิดเห็นที่เกือบเป็นเอกฉันท์นี้ส่งสัญญาณว่า สินทรัพย์ดิจิทัล บรรลุผลทั้งในแง่ของการสร้างความเข้าใจและความวางใจให้แก่ตลาด
ผู้ที่ใช้บล็อกเชนในระบบการชำระเงินกลุ่มแรกๆ จะเห็นถึงประโยชน์ที่สินทรัพย์ดิจิทัลมอบให้ในแง่ของการชำระบัญชีที่รวดเร็วขึ้น อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศที่ดีขึ้น และความสามารถในการเปิดให้บริการใหม่ๆ เช่น บริการรับชำระเงินอัตโนมัติสำหรับประชาชนที่เข้าไม่ถึงระบบการเงินการธนาคาร
ในรายงาน Blockchain in Payments Report ยังแสดงให้เห็นว่า เกือบครึ่งหนึ่งของผู้ตอบแบบสอบถามมั่นใจว่า สินทรัพย์ดิจิทัลมอบคุณค่าให้กับลูกค้า ยิ่งผู้ตอบแบบสอบถามมีประสบการณ์เกี่ยวกับบล็อกเชน และ/หรือ มีส่วนร่วมกับลูกค้า digital-first มากเท่าไร เขาก็ยิ่ง เชื่อมั่นว่าลูกค้าจะได้รับประโยชน์จากสินทรัพย์ดิจิทัลมากขึ้นเท่านั้น
ความพร้อมของสภาพคล่อง เป็นหนึ่งในคุณสมบัติสำคัญของการประยุกต์ใช้สินทรัพย์ดิจิทัล ซึ่งจะช่วยเร่งให้เกิดการนำไปใช้อย่างแพร่หลาย
ดังนั้น เพื่อให้มีการนำบล็อกเชนไปใช้งานมากขึ้นและเพิ่มรายได้ที่เกี่ยวข้องกับระบบการชำระเงิน ผู้ให้บริการเทคโนโลยีบล็อกเชน จำเป็นต้องมีระบบที่สามารถติดตั้งและใช้งานที่ง่ายขึ้น รวมถึง ความชัดเจนด้านกฎระเบียบและข้อกำหนดต่างๆ ดังที่มีผู้ให้บริการหลายรายกำลังพัฒนาระบบให้สามารถใช้งานได้ง่ายขึ้นผ่าน API บริการโฮสต์เซอร์วิส และการวางมาตรฐานต่างๆ ซึ่งในขณะนี้ ผู้กำหนดนโยบายทั่วโลกต่างก็พูดถึงข้อดีและประโยชน์ของบล็อกเชนและเทคโนโลยีสินทรัพย์ดิจิทัลเพิ่มมากขึ้นแล้ว
ที่มา
- Blockchain in Payments Report 2020
- Infineon and Tribe join hands to strengthen Singapore’s Blockchain Ecosystem
บล็อกเชนจะสร้างมูลค่ามหาศาลในอนาคต อ่านต่อได้ในบทความนี้
อีก 10 ปี Blockchain จะดัน GDP โลกพุ่งสู่ 1.76 ล้านล้านดอลลาร์ ลองทายว่า จีน-อเมริกา จะแตะระดับไหน?
