Food Waste กินข้าวไม่หมดจาน ทำร้ายโลกทั้งใบ

จากข้อมูลโครงการสิ่งแวดล้อมของสหประชาชาติ (UNEP) ระบุว่า 1 ใน 3 ของอาหารที่ผลิตขึ้นทั่วโลกในแต่ละปี หรือประมาณ 1.3 พันล้านตัน ถูกปล่อยให้เน่าเสียไปอย่างเปล่าประโยชน์ กลายเป็นความสูญเปล่าทางอาหาร และก่อให้เกิดปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์มากถึง 3.3 พันล้านตันต่อปี


จำนวนอาหารที่ถูกทิ้งขว้างเหล่านี้มีมูลค่ารวมกันกว่า 1 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ หรือ 30 ล้านล้านบาท เพียงพอนำไปเลี้ยงดูผู้คนที่หิวโหยได้มากถึง 870 ล้านคน ซึ่งผู้คนที่อดอยากหิวโหยจำนวน 870 ล้านคนนั้น จำนวนเกินกว่าครึ่งหรือราว 552 ล้านคน อาศัยอยู่ในภูมิเอเชียแปซิฟิครวมถึงประเทศไทย
สาเหตุที่ทำให้เกิดวิกฤติความสูญเปล่าทางอาหาร เนื่องจากระบบการจำหน่ายที่มีกระบวนการควบคุมไม่เหมาะสม การซื้อสินค้าและการเตรียมอาหารที่มากเกินจำเป็น ทานเหลือ และเลือกบริโภค
สหประชาชาติ จึงตั้งเป้าลดความสูญเปล่าทางอาหารของโลกลงครึ่งหนึ่งในระดับค้าปลีกและผู้บริโภค และลดการสูญเสียอาหารจากกระบวนการผลิต และห่วงโซ่อุปทาน รวมถึงการสูญเสียหลังการเก็บเกี่ยวภายในปี 2573
นายวิเศษ วิศิษฏ์วิญญู
นายวิเศษ วิศิษฏ์วิญญู กรรมการผู้จัดการ บริษัท ซีพีแรม จำกัด กล่าวในงานมอบรางวัล
วิเศษ วิศิษฏ์วิญญู กรรมการผู้จัดการ บริษัท ซีพีแรม จำกัด กล่าวถึงปัญหาความสูญเปล่าทางอาหาร หรือ Food Waste ส่งผลกระทบต่อทุกคนในวงกว้างทั้งในมิติเศรษฐกิจ มิติสิ่งแวดล้อม และความมั่นคงทางอาหารของโลก
“ถึงเวลาแล้วที่เราจะร่วมกันแก้ไขปัญหานี้อย่างจริงจัง  เพื่อให้ตระหนักถึงผลเสียที่ก่อเกิดจากอาหารที่ถูกทิ้งอย่างสูญเปล่า ที่มีแนวโน้มรุนแรงมากยิ่งขึ้นในอนาคต” เขากล่าว
หากทุกคนสามารถลดปริมาณความสูญเปล่าทางอาหาร และบริโภคอาหารอย่างสมดุล นอกจากจะสามารถลดรายจ่ายค่าอาหารในครัวเรือนอย่างยิ่งยวดแล้ว ยังช่วยทำให้ระดับความมั่นคงทางอาหารของคนบนโลกมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นด้วย ขณะที่มิติด้านสิ่งแวดล้อมคือการลดปริมาณขยะและก๊าซมีเทนที่ส่งผลให้เกิดสภาวะเรือนกระจกรุนแรงยิ่งกว่าคาร์บอนไดออกไซด์ถึง 25 เท่า

ปัญหาขยะอาหารไม่ใช่แค่เพียงสิ่งที่เรากินเหลือ แต่มันเกิดขึ้นตั้งแต่จุดเริ่มต้นของระบบคือในฟาร์มและในครัว พืชผักจำนวนมากที่เก็บเกี่ยวมาแล้วถูกคัดทิ้งเพราะรูปร่างไม่สวย หรือการทิ้งบางส่วนของพืชที่เราไม่นิยมนำมาทำอาหาร ซึ่งเรียกว่า Food Loss หรือ การสูญเสียทางอาหาร ประเด็นนี้ต้องจัดการตั้งแต่กระบวนการผลิต แต่สิ่งที่ควรตระหนักคือเมื่อมันกลายเป็นอาหารพร้อมบริโภคแล้วหากกินไม่หมด หรือเน่าเสียก็จะกลายเป็น Food Waste ที่ก่อให้เกิดมลพิษต่อโลก

นายวิเศษ วิศิษฏ์วิญญู กรรมการผู้จัดการ (ที่ 5 จากซ้าย) พร้อมด้วยคณะผู้บริหารระดับสูง บริษัท ซีพีแรม จำกัด และผู้ช่วยศาสตราจารย์บุญเลี้ยง แก้วนาพันธ์ ประธานสาขาวิชามีเดียอาตส์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (ที่ 5 จากขวา) พร้อมด้วยนางสาวเบญจมาส โชติทอง ผู้อำนวยการฝ่ายบริการทางวิชาการ สถาบันสิ่งแวดล้อมไทยร่วมบรรยายพิเศษ และนายภาคภูมิ วงศ์ภูมิ และกิตติภัค ทองอ่วม 2 ผู้กำกับแถวหน้าของไทย ซึ่งเป็นหนึ่งในคณะกรรมการตัดสินโครงการฯ ครั้งนี้
“บริษัท ซีพีแรม จำกัด ในฐานะผู้ผลิตอาหาร ตระหนักถึงปัญหานี้จึงร่วมกับ สาขาวิชามีเดียอาตส์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี เปิดตัวโครงการ การประกวดคลิปวิดีโอความยาว 3 นาที “คนรุ่นใหม่ไร้ Food Waste” เชิญชวนนักเรียน – นักศึกษาทั่วประเทศ แชร์ไอเดียสร้างพลังผ่านคลิปวีดีโอ เพื่อสร้างความตระหนักในเรื่องลดความสูญเปล่าทางอาหารในกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่มีส่วนสำคัญในการร่วมสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงพฤติกรรม”
“แรงบันดาลใจของโครงการมาจากการตั้งคำถามในสิ่งที่เห็นจากอาหารในจานที่ทานไม่หมดกองอยู่ตรงหน้า หรือแม้แต่ผักและผลไม้ที่เน่าเสียอยู่ในตู้เย็น ขณะที่ความหิวโหยของเด็กน้อยในแอฟริกา หรือประเทศที่อยู่ในสภาวะสงครามยังขาดแคลนอาหาร รวมทั้งการเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติที่มนุษย์ไม่สามารถควบคุมได้ แม้แต่ในประเทศไทยเองที่ได้ชื่อว่าเป็นอู่ข้าวอู่น้ำ อยู่ที่ไหนก็ไม่อดตาย แต่ก็ยังมีหลายพื้นที่ห่างไกลที่ยังขาดแคลนอาหาร”

ทีมชนะเลิศระดับมัธยมศึกษา ทีมไก่ฟ้า จากโรงเรียนเซนต์ดอมินิก ผลงาน “Food Waste Break Heart”

ระดับมัธยมศึกษา

  • รางวัลชนะเลิศ – ทีมไก่ฟ้า จากโรงเรียนเซนต์ดอมินิก ผลงาน “Food Waste Break Heart”
  • รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 – ทีมทำไมไม่สนใจ จากโรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัย กับผลงาน “ทำไมไม่สนใจ”
  • รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 – ทีม 4 A.M. โรงเรียนวารีเชียงใหม่ ผลงาน “Life Chage Earth Change” 
  • รางวัลชมเชย 1 – ทีมตำน้ำพริกไม่ละลายแม่น้ำ จากโรงเรียนปริยส์รอยแยลส์วิทยาลัย กับผลงาน “เมื่อขยะอาหารมีมากกว่าที่ทานเหลือ”
  • รางวัลชมเชย 2 – ทีม Duckdan Production จากโรงเรียนเลยพิทยาคม ผลงาน “Food Waste Monster”

ทีมชนะเลิศระดับอุดมศึกษา ทีม RESET PRODUCTION มหาวิทยาลัยรังสิต กับผลงาน “ทิ้งได้ไงหัวใจอยู่ในกล่อง”

ระดับอุดมศึกษา

  • รางวัลชนะเลิศ ทีม RESET PRODUCTION มหาวิทยาลัยรังสิต กับผลงาน “ทิ้งได้ไงหัวใจอยู่ในกล่อง”
  • รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 – ทีมป้าลดข้าวหน้อย จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) กับผลงาน “ป้าๆ ลดข้าวหน่อย”
  • รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2  ทีมใต้ตาดำ มหาวิทยาลัยนเรศวร ผลงาน “กินเหลือกลัวโดนปรับ”
  • รางวัลชมเชย 1 – ทีม ภสค. เฮ้าส์  จาก มหาวิทยาลัยพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) กับผลงาน ” กิน (ไม่)เหลือ รวย!!!”
  • รางวัลชมเชย 2 – ทีมปุ๊กปิ๊ก มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ผลงาน “เราไม่ได้ทิ้งมัน แต่เรากำลังรับมัน”  
ทั้งนี้สามารถชมผลงานของน้องๆ ย้อนหลังได้ทาง www.facebook.com/foodwasteclipcontest

การสร้างความตระหนักให้กับสังคมไทยถึงความสำคัญของการลด Food Waste แม้วันนี้เรายังไม่เห็นตัวชี้วัดเชิงปริมาณที่เด่นชัดนัก แต่เราก็เห็นการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม
เราได้เห็นคนไทยบริโภคอาหารได้หมดจดไม่เหลือไว้โดยสูญเปล่าเพิ่มขึ้น คนไทยเลือกซื้อหรือเลือกตักรับประทานอาหารแต่พอเหมาะ ไม่กินทิ้งกินขว้าง แสดงให้เห็นถึงการ “รักอาหาร” และ “รักสิ่งแวดล้อม” มากขึ้น