เทรนด์บรรจุภัณฑ์ทางเลือกใหม่ ทางออกของ มหันตภัยขยะล้นโลก ในยุคโควิด

การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ทำให้ผู้คนไม่น้อยเลือกที่จะลดกิจกรรมที่ทำนอกบ้านลง โดยเฉพาะการรับประทานอาหารที่ร้านอาหาร หรือช็อปปิงในห้างสรรพสินค้า ซึ่งเป็นกิจกรรมที่มีความเสี่ยงติดเชื้อโควิด-19 แล้วเปลี่ยนมาสั่งอาหารผ่านแอปพลิเคชันต่างๆ และช็อปออนไลน์แทน โดยกิจกรรมที่กล่าวมาล้วนเป็นต้นเหตุของปัญหาขยะบรรจุภัณฑ์ที่เพิ่มปริมาณขึ้นอย่างมากจากช่วงก่อนเกิดวิกฤตโควิด-19 การนำเสนอไอเดียสร้างสรรค์ ตาม เทรนด์บรรจุภัณฑ์ทางเลือกใหม่ จึงเป็นอีกหนึ่งทางออกจากวิกฤตขยะล้นโลกในยุคโควิดครองเมืองที่น่าสนใจอย่างยิ่ง

โดยบทความเรื่อง “The Reign of Sustainable Packaging บรรจุภัณฑ์ทางเลือกใหม่ แก้ไขวิกฤตขยะล้นโลก” ที่ได้นำเสนอไว้ใน Facebook : NIA Academy ได้หยิบเอารูปแบบของบรรจุภัณฑ์รักษ์โลกมาแนะนำ โดยแต่ละไอเดีย สามารถนำไปปรับใช้เพื่อช่วยลดขยะบรรจุภัณฑ์ได้จริง

เปลี่ยนขวดพลาสติกใส ให้รีไซเคิลได้ทั้ง 100%

ในทางปฏิบัติ ขยะบรรจุภัณฑ์ที่เป็นขวดพลาสติกนั้น จริงๆ แล้วไม่ได้รีไซเคิลง่ายอย่างที่คิด หากแยกส่วนประกอบของขวดน้ำดื่มออก ส่วนที่รีไซเคิลยากที่สุดก็คือฉลาก เพราะฉลากต่างยี่ห้อก็ใช้พลาสติกต่างประเภทกัน การแยกฉลากพลาสติกแต่ละชนิดออกจากกันก่อนนำเข้ากระบวนการรีไซเคิลเป็นเรื่องยุ่งยากเกินไป จนทำให้ฉลากพลาสติกมักลงเอยด้วยการเป็นขยะเหลือทิ้งในที่สุด

ในขณะที่บางยี่ห้อ เลือกใช้บรรจุภัณฑ์ขวดพลาสติกที่ฉีดสีหรือพิมพ์ลายลงไปบนขวดเสียเลย แต่นั่นก็กลับทำให้พลาสติกหลังรีไซเคิลปนเปื้อนสี จนโรงงานรีไซเคิลส่วนใหญ่ไม่อยากรับซื้อ

“ถ้ามีฉลากแล้วยุ่งยากนัก ก็ไม่ต้องมีเลยแล้วกัน” นี่เป็นแนวคิดของบริษัทน้ำดื่มหลายยี่ห้ออย่าง เช่น น้ำแร่เอเวียง (Evian) แบรนด์น้ำแร่สัญชาติฝรั่งเศส ที่ได้พลิกวิธีคิดเกิดเป็นนวัตกรรมช่วยแก้ปัญหาที่เรียบง่ายที่สุด ด้วยการคิดค้นขวดใสไร้ฉลาก โดยเปลี่ยนจากการแปะฉลากพลาสติกเป็นการปั๊มโลโก้ลงไปบนขวดแทน และไม่ตกแต่งสีสันเพิ่มเติมใดๆ ทำให้นอกจากจะเป็นขวดที่ผลิตจากพลาสติกรีไซเคิล 100% แล้ว ยังสามารถนำไปรีไซเคิลใหม่ได้ 100% อีกด้วย

หรืออีกตัวอย่างหนึ่งที่น่าชื่นชม คือ การเปลี่ยนโฉมบรรจุภัณฑ์ของเครื่องดื่มแบรนด์ “เซเว่นอัพ” จากขวดพลาสติก PET สีเขียวเดิมซึ่งเป็นเอกลักษณ์และภาพจำที่คุ้นเคยของผู้บริโภค มาเป็นขวดพลาสติก PET ใส เพื่อรีไซเคิลได้ง่ายขึ้น

และการปรับเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์ใหม่เป็นขวด PET ใส นี้ ยังทำให้ขวดบรรจุภัณฑ์มีน้ำหนักเบานี้ แข็งแรงทนทานต่อแรงกระแทก ง่ายต่อการจัดการ และช่วยเพิ่มมูลค่าของขวดพลาสติกที่ใช้แล้ว ที่สำคัญขวด PET ใส สามารถรีไซเคิลได้ 100% ด้วยกระบวนการคัดแยกขยะและการรีไซเคิลที่เป็นระบบ ขวด PET ใสสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้นับครั้งไม่ถ้วน

ปรับโฉมสินค้าใหม่ ลดไซส์บรรจุภัณฑ์ให้เล็กที่สุด

ผลิตภัณฑ์เส้นพาสต้า เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของไอเดียการออกแบบบรรจุภัณฑ์ทางเลือกสร้างสรรค์ ด้วยวิธีลดไซส์บรรจุภัณฑ์ให้เล็กลงได้ชัดเจน เพราะโดยทั่วไป บรรจุภัณฑ์ของเส้นพาสต้าที่เราคุ้นเคยมักมีหน้าตาเป็นถุงพลาสติกที่มีอากาศอยู่ข้างในเพื่อป้องกันสินค้าเสียหายเพราะถูกกระแทก ทำให้ถุงพาสต้ามีขนาดใหญ่ เปลืองพื้นที่โดยไม่จำเป็น และยังทำให้ต้นทุนในการจัดเก็บและขนส่งเพิ่มขึ้นอีกด้วย

ด้วยเหตุนี้นักวิจัยจากมหาวิทยาลัย Carnegie Mellon สหรัฐอเมริกา จึงได้พยายามคิดค้นไอเดียใหม่ ที่จะทำให้เส้นพาสต้าแบนๆ พองออกเป็นรูปร่างได้เมื่อต้ม กลายร่างเป็นพาสต้า 3 มิติ กู้วิกฤตขยะล้นโลกได้

โดยเคล็ดลับที่ทำให้เส้นพาสต้าแปลงร่างได้ อยู่ที่การบากรอยเล็กๆ เรียงกันในแบบที่ดีไซน์มาเป็นพิเศษ เมื่อนำพาสต้าไปต้ม พาสต้าจะพองเป็นรูปทรงตามที่ออกแบบไว้ นอกจากนี้รอยบากยังทำให้พาสต้าดูดซับซอสได้ดียิ่งขึ้นด้วย

การทำให้พาสต้าดิบกลายเป็นเส้นแบนๆ แบบนี้ ทำให้สามารถบรรจุในกล่องเล็กกะทัดรัดได้แบบไม่เสียพื้นที่ ช่วยประหยัดวัสดุที่ใช้ในบรรจุภัณฑ์ ทำให้ต้นทุนและปริมาณคาร์บอนในการขนส่งลดลงด้วย

อย่างไรก็ดี สมาคมบรรจุภัณฑ์ไทย ได้เคยแนะนำไว้ว่า การลดไซส์บรรจุภัณฑ์ให้เล็กลง โดยไม่มีการสร้างความเข้าใจให้กับผู้บริโภค อาจเป็นการทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดว่ามีการลดปริมาณผลิตภัณฑ์ แต่ราคากลับเท่าเดิมได้

ดังนั้น ทางสมาคมฯ จึงแนะนำไว้ว่าถ้าเป็นสินค้าที่เป็นขนม หรืออะไรสินค้าบริโภคที่แตกง่าย ซึ่งมักมีการอัดก๊าซไนโตรเจนเข้าไปในถุงจนถุงป่อง นอกจากจะช่วยยืดอายุการเก็บได้แล้ว ยังป้องกันสินค้าในบรรจุภัณฑ์นั้นแตกหักได้อีกด้วย ควรมีข้อความระบุไว้อย่างชัดเจนโดยพิมพ์ที่ถุงด้านหน้าว่า “ลดขนาดถุงเพื่อช่วยสิ่งแวดล้อม ปริมาณบรรจุเท่าเดิม” โดยอาจใช้เป็นแคมเปญในการส่งเสริมการขายได้ ช่วยสร้างภาพลักษณ์ให้แก่ตราสินค้าและบริษัทผู้ผลิตได้

ช้อปออนไลน์แบบใหม่ ใช้แล้ว “ไม่” ทิ้ง คืนไปบรรจุใหม่ได้

เทรนด์บรรจุภัณฑ์ทางเลือกใหม่ ยุคโควิดครองเมืองนี้ ขอ Back to basic ไปใช้รูปแบบการซื้อสินค้าที่เราคุ้นเคยกันเมื่อครั้งวัยเยาว์ นั่นคือ การซื้อน้ำอัดลมแบบคืนขวด แต่คราวนี้ ขอปรับเอาแนวคิดนี้มาใช้กับ ผลิตภัณฑ์อย่าง แชมพู สบู่ น้ำยาซักผ้า กัน

Loop คือบริษัทในสหรัฐอเมริกาที่คิดระบบหมุนเวียนบรรจุภัณฑ์ขึ้นมา โดยการจับมือเป็นพาร์ทเนอร์กับแบรนด์สินค้าอุปโภคบริโภคยักษ์ใหญ่ชื่อดัง เพื่อร่วมกันออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่ใช้ซ้ำได้และยังคงเอกลักษณ์ของแต่ละแบรนด์ มีทั้งแบบสเตนเลส อะลูมิเนียม หรือขวดแก้ว

ลูกค้าเพียงแค่สั่งซื้อสินค้าทางเว็บไซต์หรือในร้านค้าที่ร่วมโครงการด้วยราคาบวกค่ามัดจำบรรจุภัณฑ์ เมื่อใช้สินค้าหมดแล้วก็จองคิวในระบบออนไลน์ให้ Loop มารับบรรจุภัณฑ์ถึงหน้าบ้าน และได้ค่ามัดจำคืน 100% จากนั้น Loop จะนำบรรจุภัณฑ์ไปทำความสะอาด แล้วนำมาบรรจุสินค้าขายใหม่ต่อไป

ระบบคืนบรรจุภัณฑ์แบบนี้ ทำให้ผู้บริโภคที่รู้สึกว่าการลดขยะเป็นเรื่องยาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งคนที่ไม่ได้อินกับการแยกขยะหรือรีไซเคิลก็ยังสามารถร่วมมือได้โดยไม่ได้รู้สึกว่าเป็นภาระหรือลำบากยากเย็นอะไร

ปัจจุบัน Loop มีสินค้าที่เข้าร่วมกับบริษัท ถึงกว่า 30 แบรนด์ ครอบคลุมสารพัดผลิตภัณฑ์ในชีวิตประจำวัน และมีให้บริการในสหรัฐฯ แคนาดา อังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมนี ญี่ปุ่น และออสเตรเลีย ด้วย

หรือในฝากฝั่งประเทศไทย ก็มีการปรับเอาแนวคิดการคืนบรรจุภัณฑ์ เพื่อเอาไปเข้ากระบวนการ recycle แล้ว ยกตัวอย่าง ผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มตรา ช้าง โคลด์บรูว์ (Recyclable Pack) ที่ลูกค้าสามารถนำบรรจุภัณฑ์ที่ใช้แล้วมาส่งคืนที่จุดส่งคืนผลิตภัณฑ์ (drop off) ในพิกัดที่มีมากถึง 439 จุด

โดยบรรจุภัณฑ์ที่ถูกส่งคืนอย่างถูกที่ ถูกวิธีนี้ จะถูกนำกลับเข้าสู่กระบวนจัดการอย่างเหมาะสมเพื่อนำไปรีไซเคิลและผลิตเป็นบรรจุภัณฑ์อีกครั้ง หรือเพิ่มมูลค่าด้วยการผลิตเป็นสินค้าชนิดอื่น ซึ่งเป็นการลดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ และลดผลกระทบของบรรจุภัณฑ์หลังการบริโภคต่อสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนอีกด้วย

บรรจุภัณฑ์กินได้ เทรนด์บรรจุภัณฑ์ทางเลือก มาแรง ที่ไม่ทิ้งขยะไว้ให้โลกเลย

เชื่อว่าหลายคนอาจเคยได้ยินความจริงที่ดูเหมือนเป็นตลกร้ายนี้ “บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปพร้อมทานใน 3 นาที แต่ซองบะหมี่กลับใช้เวลากว่า 80 ปีในการย่อยสลาย” ดังนั้น คงจะดีกว่าแน่นอนถ้านับจากนี้เราจะไม่มีบรรจุภัณฑ์หลงเหลืออีกต่อไป เพราะมันย่อยสลายได้ในท้องเรา

Holly Grounds นักออกแบบบรรจุภัณฑ์จบใหม่จากลอนดอน ได้คิดค้นนวัตกรรมซองน้ำซุปบะหมี่ที่กินได้หมดจดตั้งแต่เส้นยันถุง โดยพัฒนาฟิล์มไบโอพลาสติกจากแป้งนำมาทำเป็นแพ็คเกจห่อหุ้มเส้นที่ผสมเครื่องปรุงในตัว อยากทานบะหมี่เมื่อไรก็โยนทั้งห่อลงไปในน้ำร้อนได้เลย ฟิล์มจะละลายกลายเป็นน้ำซุปแสนอร่อย ที่ทำให้เราทั้งอิ่มท้องและจบปัญหาขยะจากซองพลาสติกและซองเครื่องปรุงไปได้

ส่วนเรื่องความสะอาดก็ไม่ต้องกังวล เพราะก้อนบะหมี่จะถูกห่อรวมกันเป็นแพ็คใหญ่ด้วยกระดาษที่รีไซเคิลได้

สำหรับประเทศไทยเองก็มีงานวิจัยบรรจุภัณฑ์ที่คล้ายกัน เช่น ฟิล์มแครอท ผลงานการวิจัยจากกรมวิชาการเกษตร ที่สามารถนำมาทำเป็นบรรจุภัณฑ์ที่รับประทานได้ อุดมไปด้วยสารเบต้าแคโรทีน แถมงานวิจัยนี้ยังช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตผลทางการเกษตร ทำให้เกิดการใช้ผลิตผลทางด้านการเกษตรให้เกิดประโยชน์สูงสุดด้วย

มีเทรนด์บรรจุภัณฑ์ทางเลือกอีกมากมายให้ได้อัปเดต

เทคโนโลยี “บรรจุภัณฑ์ต้านจุลินทรีย์” มาแรง ในยุคที่ผู้คนรักตัว กลัวตายมากขึ้น

‘บรรจุภัณฑ์ทางเลือก’ ราคาแรง แต่ทำตลาดไม่หยุด ดัน ‘อุตสาหกรรมรักษ์โลก’ ให้โตได้อีก

ผู้ประกอบการไทยต้องรู้ ‘บรรจุภัณฑ์’ เครื่องดื่มแบบไหน ถึงจะถูกจริตผู้บริโภคชาวจีน