ในหมู่ผู้ที่ชื่นชอบการอ่านและการเรียนรู้จากสื่อสร้างสรรค์ ชื่อของ ทีเคพาร์ค น่าจะอยู่ในใจของทุกคนแล้ว เพราะที่นี่เป็นแหล่งรวบรวมหนังสือ สื่อสร้างสรรค์ ทั้งในรูปแบบของสิ่งพิมพ์ และสื่อดิจิทัล รวมทั้งยังมีการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด โดย ทีเคพาร์ค หรือ TK Park มีชื่อเต็มๆ ว่า สถาบันอุทยานการเรียนรู้ TK Park หน่วยงานในสังกัด สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) สำนักนายกรัฐมนตรี
มาในวันที่ โลกถูกจู่โจมด้วยวิกฤตโรคระบาดครั้งใหญ่ ภารกิจของ ทีเคพาร์ค ก็ยิ่งเข้มข้นขึ้น โดยเฉพาะการส่งเสริมการอ่านผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ หรือ e-book ที่ได้รับความสนใจจากคนทุกเพศทุกวัย ชนิดที่ลบคำกล่าวที่ว่า คนไทยอ่านหนังสือไม่เกินวันละ 8 บรรทัด ไปได้เลย
โดยผู้ที่จะมายืนยันปรากฎการณ์นี้ คือ กิตติรัตน์ ปิติพานิช ผู้อำนวยการ ทีเคพาร์ค ซึ่งได้ให้สัมภาษณ์ไว้ในงานแถลงข่าวครบรอบ 16 ปี ทีเคพาร์ค ว่า
“ยิ่งในช่วงที่เกิดการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 คนยิ่งหันมาพัฒนาตัวเองกันมากขึ้น ขณะเดียวกัน ก็ยังต้องการอ่านหนังสือเพื่อการผ่อนคลาย ดูจากกลุ่มหนังสือนิยายยังคงได้รับความนิยมเหมือนเดิม”
“ที่ผ่านมา สถิติการอ่านหนังสือผ่านทางแพลตฟอร์มออนไลน์ หรือทาง e-book ทำให้เราประเมินได้ว่า ผู้ที่อ่านทาง e-book จะเป็นผู้ใหญ่เสียเป็นส่วนใหญ่ กลุ่มนักเรียนมัธยม กลุ่ม First Jobber เป็นกลุ่มที่รักการอ่านสูง กลุ่มที่อ่านแต่ไม่ถึงกับรุนแรงมากคือกลุ่มคนทำงาน และกลุ่มผู้สูงอายุ และที่น่าสังเกตว่าผู้หญิงจะอ่านมากกว่าผู้ชาย”
จากนั้น กิตติรัตน์ ปิติพานิช ในฐานะผู้นำ ทีเคพาร์ค ได้อัปเดตเทรนด์การอ่านหนังสือและการเสพสื่อสร้างสรรค์ที่ค่อยๆ ปรับเปลี่ยนไป ด้วยปัจจัยในเรื่องของวิกฤตโรคระบาด ส่งผลให้ผู้คนพึ่งพาแพลตฟอร์มออนไลน์กันมากขึ้นในยุคที่เทคโนโลยีดิจิทัลดิสรัปทุกสิ่งทุกอย่าง
“จาก 8 บรรทัดต่อปี เป็น 80 นาทีต่อวัน” คนไทยกับสถิติการอ่านใหม่ ตลอดช่วงวิกฤตโรคระบาดนี้
ดังที่เกริ่นมาว่า คำกล่าวที่ใครหลายคนคุ้นหู “คนไทยอ่านหนังสือ แค่ 8 บรรทัดต่อปี เท่านั้น” มาในวันนี้ สถานการณ์โควิดได้เปลี่ยนภาพจำนี้ไปแล้ว ยืนยันได้โดย ผู้อำนวยการ ทีเคพาร์ค
“จากการสำรวจล่าสุดพบว่าคนไทยมีแนวโน้มอ่านหนังสือกันมากขึ้น จาก 8 บรรทัดต่อปี เป็น 80 นาทีต่อวัน ยืนยันได้จากสถิติการยืมหนังสือของสมาชิกทีเคพาร์ค ที่ได้ระบุว่าหนังสือที่คนนิยมยืมไปอ่านอันดับ 1 คือ หนังสือประเภทนิยาย ทั้งนิยายแนวโรแมนติก นิยายแนวสืบสวนสอบสวน รวมถึงแนวฆาตกรรมที่มีจำนวนเพิ่มมากขึ้น”
“ผลสำรวจนี้ชี้ให้เห็นว่าคนกลุ่มใหญ่ยังคงอ่านหนังสือเพื่อรีแล็กซ์ รองลงมาก คือ หนังสือในกลุ่ม จิตวิทยาในการพัฒนาตัวเอง จะเป็นในหมวดเรื่อง Self – development เรื่องบริหารจัดการ ยิ่งกลุ่มอาชีพ การเล่นหุ้น การลงทุน จะเห็นได้ชัดมากขึ้น ส่วนหนังสือที่เป็น e-book คนจะเทไปอ่านในกลุ่มของจิตวิทยา Self – development มากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด”
“ที่ ทีเคพาร์ค มีหนังสือสำหรับคนทุกเพศ ทุกวัย มากมาย โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ หมวดหนังสือที่อยากขอแนะนำเพื่อเพิ่มความเชียวชาญและเท่าทันโลกปัจจุบัน ก็จะมีกลุ่มหนังสือที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาทักษะในอนาคต อย่างกลุ่มของ Sapiens (เซเปียนส์) กลุ่มของ the twenty-first century skills (ทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21)”
“หลายคนอาจคิดว่าหนังสือแนวนี้เป็นหนังสือที่อ่านยาก แต่จริงๆแล้วไม่ได้ยากอย่างที่คิด มีคำโปรย มีภาพ ทำให้คนอ่านติดตามไปได้เรื่อยๆ และหนังสือนี้จะตอบโจทย์สิ่งที่คนอยากรู้ได้ตรงจุด เช่น เรื่องการลงทุน ฉะนั้น การเลือกอ่านหนังสือให้ได้ประโยชน์ต่อตัวเองได้จริงๆ คือ เราต้องรู้จักตัวเอง รู้จักการวางเป้าหมาย และการค้นหาสิ่งเหล่านั้นให้เจอ”
“ที่ผ่านมา ทีเคพาร์ค พยายามใช้ แอปพลิเคชันอีบุ๊ค e-library มีระบบการเซิร์ส มีระบบการช่วยแนะนำหนังสือ เช่น เคยอ่านอะไรมายังไง คุณจะไปต่อยอดอะไร ก็จะแนะนำ ขึ้นมาบนหน้าฟีดเลย นี่คือเป้าหมายที่เราพยายามจะปรับปรุง อัลกอรึทึมอีบุ๊คของเราอยู่”
ไม่เพียงเท่านั้น คุณกิตติรัตน์ ยังได้อัปเดตด้วยว่าในอนาคตอันใกล้ ทีเคพาร์ค จะนำเสนอนวัตกรรมการเรียนรู้ใหม่ๆ เพื่อพัฒนาทักษะภาษาต่างประเทศให้คนไทยเพิ่มเติมด้วย
“นอกจากนี้ เรายังอัปเดตนวัตกรรมเพื่อการเรียนรู้แบบใหม่ๆ โดยเฉพาะนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ อาทิ TK Online Library, Overdrive และ Libby by Overdrive แอปพลิเคชันที่รวบรวมหนังสือภาษาต่างประเทศออนไลน์ มีให้บริการทั้ง eBooks, Audio Books และ Online Courses ซึ่งช่วยให้สมาชิกห้องสมุดทั่วโลกได้อ่านหนังสือต่างประเทศยอดนิยมกว่า 16,000 รายการโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด”
กิตติรัตน์ ปิติพานิช ผู้นำทีเคพาร์ค กำลังสำคัญพิชิตเป้าหมาย Upskill ทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 ให้คนไทยทั้งประเทศ
“เราอยู่ในอุตสาหกรรมของการพัฒนาคน การจะสร้างศักยภาพของคนให้สูงขึ้น เราทำคนเดียวไม่ได้ ต้องสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ ทำให้เกิดการเชื่อมต่อกันแชร์ข้อมูลกันจาก ทีเคพาร์ค ในที่ต่างๆ มากพอ” ผู้อำนวยการ ทีเคพาร์ค ย้ำถึงปณิธานการส่งเสริมศักยภาพของคนไทยด้วยการเรียนรู้รูปแบบใหม่ ซึ่งเป็นภารกิจหลักของทีเคพาร์ค
“เพราะเป้าหมายของเราไม่ได้ต้องการให้ทุกห้องสมุดต้องซื้อหนังสืออะไรมากมาย แต่ให้รู้จักแชร์ข้อมูลกัน แชร์ทรัพยากรกัน แชร์กิจกรรมกันได้ ต่างคนก็จะสามารถสร้าง ยูนีตพอร์ต หรือเส้นทางการพัฒนาของตัวเองได้”
“ผมคิดว่าด้วยวิธีการแบบนี้ เหมาะสมอย่างยิ่งกับสถานการณ์ปัจจุบัน ซึ่ง ทีเคพาร์ค ก็มีเครือข่ายในประเทศที่มี Resource หรือแหล่งข้อมูลเพิ่มมากขึ้นโดยอัตโนมัติ จนตอนนี้รวมกันเป็นห้องสมุดขนาดใหญ่ สามารถเอามาแชร์กันอยู่ตรงกลางได้ นี่คือเป้าหมายความร่วมมือในระยะยาวที่จะเกิดขึ้นแน่นอน”
“เพราะสิ่งที่ท้าทายคือการมาทบทวนกันว่าเราไม่ได้ขาด เรามีเกือบทุกอย่างเกือบครบทุกอย่างแล้ว แต่ขาดแค่ความเชื่อมโยง ในทุกมหาวิทยาลัย มีงานวิจัย มีห้องสมุดที่ดีมากเลย แต่กลับกำหนดให้แค่นักศึกษา บุคลากรของมหาวิทยาลัย เท่านั้นที่จะเข้าถึงได้”
“ดังนั้น การเปิดให้เข้าถึงแหล่งข้อมูล ความรู้ต่างๆได้ง่ายขึ้น เฟรนด์ลี่ขึ้น รวมถึงการเชื่อมโยงระหว่างข้อมูลต่างๆ ในทุกห้องสมุด ทุกศูนย์การเรียนรู้ ยอมสร้างมิติใหม่ให้วงการห้องสมุดไทยได้ ยิ่งถ้าทำได้ แล้วสามารถเชื่อมโยงห้องสมุดทุกแห่ง ทำเป็นเครือข่าย ผ่าน search engine ที่สามารถ search content ทุกคอนเทนต์ที่อยู่ในประเทศให้ได้ง่ายขึ้น สามารถดึงข้อมูลจากที่อื่นๆ ทั้งหมดออกมา เพื่อเปรียบเทียบดูข้อมูลได้ เป็นเนื้อหาที่เข้าถึงคนไทย หรือ content ที่คนไทยเข้าถึงได้ ย่อมเป็นเรื่องที่ดีมาก”
จากนั้น กิตติรัตน์ ปิติพานิช ได้ให้มุมมองที่น่าสนใจเรื่องการ Upskill ทักษะจำเป็นสำหรับคนไทยในยุคนี้ และในศตวรรษที่ 21
“จริงๆ มีเทคนิคง่ายๆ คือ เราต้องรู้ใจตัวเอง รู้จักว่าตัวเองอยากจะทำสิ่งนั้นเพื่ออะไร เป็นสิ่งที่ตัวเองทำได้และทำได้ดี และที่สำคัญเป็นสิ่งที่คนอื่นให้คุณค่าด้วย สังคมต้องการด้วย และถ้าดีไปกว่านั้น ควรเป็นสิ่งที่ทำให้เรามีกินมีใช้พอสมควร สร้างรายได้จากทักษะเหล่านั้นได้ สิ่งเหล่านี้ถึงจะเวิร์กที่จะพัฒนาตนเองที่จะก้าวไปข้างหน้าได้”
“จากนั้นค่อยมาค้นหาหนังสือ ค้นหาคลาสที่ต้องการจะเรียนต่อไม่ว่าจะเป็นออนไลน์หรือออฟไลน์ สิ่งเหล่านี้ทาง TK Park พร้อมที่จะให้ได้ แต่เป้าหมายแรกต้องเริ่มด้วยตัวเอง เพราะถ้าเป็นสิ่งที่อยากทำ ไม่มีใครมาบังคับ ความมุ่งมั่น ตั้งใจ จะเกิดขึ้นได้ ความสำเร็จจึงเกิดขึ้นได้ เพราะสุดท้ายแล้วเป้าหมายของคุณก็คือความสุขในชีวิตนั่นเอง”
ยังมีมุมมองจากผู้บริหารองค์กรทั้งภาครัฐและเอกชนให้อ่านเพิ่มเติม
‘ธนวัฒน์ สุธรรมพันธุ์’ กับปีแห่งการเดินหน้าท่ามกลางวิกฤตของ ไมโครซอฟท์ (ประเทศไทย)
