ภูมิรัฐศาสตร์ที่ยอดเยี่ยม…เมื่อรัสเซียจะเป็นมหาอำนาจอีกครั้งแทนรัฐภูมิภาค

การปฎิบัติการทางทหารในสายตาของตะวันตกและกองกำลังที่ 5 ถือว่าเป็นการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ รุกรานประเทศอื่นๆ คราวนี้มาดูการอธิบายของปูติน ในสถานการณ์ที่โลกแบ่งเป็นกลุ่มตะวันตกและรัสเซียกับพันธมิตร กฎหมายระหว่างประเทศได้สูญเสียความน่าเชื่อถือไป มีแต่การปกป้องตนเองและศีลธรรมเท่านั้นที่จะกำหนดวิถีตนเองไปได้ มาดูกันว่าการปฎิบัติการทางทหารในวันนี้และในอนาคตของรัสเซียจะเป็นอย่างไร

ถาม: ถ้ารักสันติภาพและมีความเป็นมิตร ทำไมรัสเซียจึงต้องโจมตีฐานทัพอากาศในยูเครน?

ตอบ: คือต้องเข้าใจว่าหลังจากที่ยกเลิกข้อตกลงสัญญามินสค์ ที่ตกลงกันระหว่างดอนบาสและยูเครน โดยรัสเซีย เยอรมัน ฝรั่งเศสรับรองความปลอดภัยให้นั้น เมื่อมีการยกเลิกสัญญาที่ไม่สามารถดำเนินการได้ รัสเซียได้รับรองเอกราชดอนบาสและมีความร่วมมือกันทางทหาร โดยสภาดูม่าให้สัตยาบันรัสเซียรับรองสันติภาพให้แก่ดอนบาสในฐานะรัฐอิสระ ตามสนธิสัญญานี้ รัสเซียมีสิทธิที่จะส่งกองกำลังไปยังดินแดนของสาธารณรัฐเพื่อปกป้องจากการแทรกแซง สิ่งสำคัญคือกองทัพยูเครนที่ครอบครองพื้นที่ดอนบาสอยู่จึงต้องปลดปล่อย

ดังนั้นหากมีการสนับสนุนด้านการทหารใดๆ ต่อรัฐบาลยูเครนจากตะวันตกที่คุกคามความมั่นคงก็สามารถปฎิบัติการทหารได้ ซึ่งปูตินเลือกวิธีแก้ปัญหาที่รุนแรงที่สุดให้กับดอนบาส จึงเริ่มต้นการทำลายโครงสร้างพื้นฐานทางทหารของยูเครนที่ตะวันตกหนุนหลัง เนื่องจากระบบการเมืองเคียฟมุ่งฆ่าล้างเผ่าพันธุ์และเหยียดหยามดูถูกเชื้อชาติรัสเซีย และถูกปกครองจากภายนอก มีจุดมุ่งหมายทำลายรัสเซีย

คล้ายกับยูโกสลาเวียที่สหรัฐและนาโต้อ้างความชอบธรรม หลักการเดียวกัน ไม่ได้ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศอย่างใด ที่สำคัญไม่มีการสูญเสียที่เป้าหมายการโจมตี หลักฟิสิกส์ของเขาเทพจริงๆ การทหารของยูเครนที่นำโดยนักรบชาตินิยมเป็นการก่อการร้ายต่อดอนบาส สหรัฐและสหราชอาณาจักรเป็นสปอนเซอร์การก่อการร้าย การป้องกันไม่ได้ให้เอาอาวุธมาเข่นฆ่ากัน ถือว่าเป็นสิ่งที่ยึดมั่นคุณงามความดีบนฐานกำลังป้องกันตนเอง และวิธีการแบบนี้จะลดการคุกคามจากความขัดแย้งทางทหารขนาดใหญ่ระหว่างรัสเซียและนาโต้อย่างได้ผลทันตาโดยไม่ต้องใช้หลักการทูต ดังนั้นหลักการเดิมที่เคยใช้การอธิบายว่าเจรจากันสิบปีเพื่อไม่ให้มีสงครามนั้น ในสถานการณ์แบบนี้ใช้ไม่ได้อีกต่อไป ถึงตอนนี้เจ้าหน้าที่ชายแดนยูเครนอพยพไปรัสเซีย และเซลินสกี้ประธานาธิบดียูเครนก็ไร้การสั่งการใดๆ

ถาม: ปูตินไม่กลัวชาวยูเครนต่อต้านหรือ?

ตอบ: จากการสำรวจการรับรองเอกราชและประกันสันติภาพแก่ดอนบาส แนวทางของปูตินได้รับการสนับสนุนจากประชาชนร้อยละ 78 และตัวแทนของประชาชนในสภาดูม่ารับรอง 400:0 ไม่มีฝ่ายค้าน  อีกเรื่องคือชาวยูเครนกับรัสเซียก็เหมือนกับคนใต้คนเหนือ เห็นภาพใช่มั้ย ปัญหาคือการทำให้มีความขัดแย้งกันทางเชื้อชาติโดยผู้นำและการเข้าสู่กระบวนการย่อยสลายคอมมูนิสต์ตั้งแต่ปี 2008 โดยอดีตประธานาธิบดียูเชนโก้ ถึงตอนนี้ปูตินกำลังดำเนินการตัดสินใจการกำหนดกลยุทธ์กระบวนการย่อยสลายคอมมูนิสต์ ซึ่งก็คือดินแดนของยูเครนก่อนปี 1919 คิดว่าอย่างนั้น ถึงตอนนี้ชาวยูเครนยังไม่รู้ว่ากองทัพรัสเซียคุกคามอย่างไร และกองกำลังดอนบาสสามารถยึดครองพื้นที่ในเขตการปกครองตนเองเพิ่มมากยิ่งขึ้น ทำลายฐานที่มั่นกองกำลังทหารกว่า 72 แห่ง เพื่อประกันความปลอดภัยให้แก่ชาวรัสเซีย โดยยูเครนต้องอยู่ในสถานะความเป็นกลางอย่างฟินแลนด์ หากมีกองกำลังที่ 5 ถือว่าต่อต้านรัสเซีย ทางการรัสเซียยังไม่ได้สังหารประชาชน แค่บอกกล่าวทหารให้วางอาวุธและกลับบ้านไป แต่ผู้นำหรือนักรบชาตินิยมยูเครนที่มีส่วนสังหารประชาชนจะถูกล้อมจับขึ้นศาลรัสเซียในฐานะอาชญากรสงครามเหมือนกับกรณียูโกสลาเวีย ลองไปศึกษาดูจะเข้าใจมากยิ่งขึ้น

ถาม: ทำไมรัสเซียไม่กลัวการคว่ำบาตรจากตะวันตก?

ตอบ: การลงโทษจะทำให้เศรษฐกิจรัสเซียหาเงินเองได้ยากขึ้นในระยะสั้น แต่ในระยะยาว อาจมีช่วงเวลาที่ดีในแง่ของการเพิ่มอิสรภาพแก่รัสเซียจากระบบการเงินตะวันตก ตามหลักการของแรงโน้มถ่วงวัสดุที่เกี่ยวข้องช่วงเวลาที่ยากลำบากทดสอบความแข็งแกร่งของผู้คน เงินหลายพันล้านจากสหรัฐฯ ลงทุนในรัสเซีย มันจะทำงานอย่างไรในยุคของการคว่ำบาตร

เยอรมนีตัดสินใจแช่แข็ง Nord Stream 2 ยุโรปจะอยู่ได้โดยไม่ต้องใช้แก๊สจากรัสเซีย ซึ่งรัสเซียเคยเจอมาเมื่อปี 2014 ได้รับความเจ็บปวดเป็นพิเศษในระยะสั้น ข้อจำกัดจะมีผลกระทบในทางลบ แต่ในระยะยาว ข้อจำกัดเหล่านี้สามารถนำการพัฒนาทรัพยากรทางการเงินทางเลือกมาใช้ได้ มาตรการคว่ำบาตรจะไม่ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลก และมาตรการต่อต้านหนี้สาธารณะจะช่วยลดการพึ่งพาหนี้ ซึ่งเป็นการพัฒนาในเชิงบวก ดังนั้นไบเดนเป็นหนึ่งในทีมงานคุณลุงจริง

แน่นอนว่าความเจ็บปวดนั้นจะเกิดขึ้น ซึ่งอาจส่งผลต่อต้นทุนของผู้ให้บริการด้านพลังงาน ดังนั้นการดำเนินการอย่างแข็งขันเพื่อลดแรงกดดันต่อตลาดพลังงานและต่อต้านราคาที่สูงขึ้นเป็นแนวทางหนึ่งที่ต้องดำเนินการอย่างเร่งด่วน นอกจากนี้ การตัดการเชื่อมต่อรัสเซียจากระบบ Swift นั้นเสี่ยงเกินไปสำหรับตะวันตก การเคลื่อนไหวดังกล่าวอาจทำให้ตลาดการเงินสั่นคลอนในระยะสั้น และส่งเสริมการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการชำระเงินทางเลือกที่จะไม่ถูกครอบงำโดยตะวันตกอีกต่อไป ในทางตรงกันข้ามสำหรับสหรัฐ การคว่ำบาตรอาจบ่อนทำลายตำแหน่งของเงินดอลลาร์ที่เป็นสกุลเงินสำรองหลักของโลก  เศรษฐกิจของอเมริกากำลังเผชิญกับช่วงเวลาที่ยากลำบากในขณะนี้ อัตราเงินเฟ้อสูงถึง 7.5% ซึ่งสูงสุดในช่วง 40 ปีที่ผ่านมา การใช้การคว่ำบาตรเป็นเครื่องมือยับยั้งรัสเซียไม่สามารถที่จะแก้ปัญหานโยบายต่างประเทศและความมั่นคงของตะวันตกได้ และทีมงานของไบเดนหมกมุ่นกับการคว่ำบาตรนั้น แสดงให้เห็นว่าไม่เคยประเมินผลกระทบด้านนอกที่ตามมา รัสเซียชี้ให้เห็นว่าแทบไม่เกี่ยวเนื่องกับประสิทธิภาพของมาตรการต่างๆ เลยแถมทำให้รัสเซียกลายเป็นผู้ส่งออกรายใหญ่ด้านสินค้าการเกษตร อุตสาหกรรมพื้นฐานสำหรับต้นน้ำของโซ่อุปทานโลกด้วย ดูแล้วทีมงานของลุงไม่เชื่อในตัวเอง จะไม่เหลืออะไรเลย และการคว่ำบาตรเป็นเครื่องมือที่สะดวกและราคาไม่แพงที่สุด

แต่สหรัฐประสบความสำเร็จในการปิดโครงการ Nord Stream 2 ตลาดแก๊สในยุโรปได้กลายเป็นตัวประกันของความตึงเครียดทางการเมืองที่เพิ่มขึ้น และการเผชิญหน้าระหว่างรัฐต่างๆ เป็นผลประโยชน์ทางภูมิรัฐศาสตร์และการค้าของสหรัฐ ซึ่งในปีที่แล้ว ดูเหมือนว่าจะจงใจสนับสนุนให้สหภาพยุโรปพึ่งพาแรงบันดาลใจทางการเมืองของรัฐต่างๆ ในยุโรปกลางและยุโรปตะวันออกที่เป็นพันธมิตรกับวอชิงตัน รวมทั้งยูเครนประมาณ 20 ประเทศในสหภาพยุโรปพึ่งพาแก๊สของรัสเซียในระดับต่างๆ หากรัสเซียไม่สามารถส่งออกได้ สโลวาเกีย ออสเตรีย และภูมิภาคอิตาลีจำนวนหนึ่งจะได้รับผลกระทบมากที่สุด ผู้บริโภคในเยอรมนีบริโภคแก๊สสัดส่วนเกือบหนึ่งในสี่ของความสมดุลของพลังงานทั้งหมด เยอรมนีจะรับภาระหนัก แทบไม่มีแหล่งพลังงานในตัวเอง การขุดถ่านหินถูกลดทอน การทำงานของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ครึ่งหนึ่งในประเทศหยุดลงแล้ว เนื่องจากทั้งหมดนี้ขัดกับกลยุทธ์สีเขียว

ยุโรปจะเต็มใจสละทรัพยากรด้านพลังงานของรัสเซียและยอมรับแก๊สสหรัฐที่มีต้นทุนที่สูงกว่ามาก ถ้าเป็นเช่นนั้นจะทำลายอธิปไตยทางเศรษฐกิจของยุโรปโดยสิ้นเชิง และพลิกผันสู่อาณานิคมของสหรัฐ ภายใต้หน้ากากของการคว่ำบาตรต่อต้านรัสเซียได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว ซึ่งพรางตัวโดยการคว่ำบาตรต่อต้านรัสเซีย การระงับการรับรองสินค้าแก๊สจะนำไปสู่ต่อต้านกฎของการส่งออกแก๊สที่เพิ่มขึ้นเพียง 20% จะส่งผลให้ราคาแก๊สในเยอรมนีลดลงสองเท่า อีกไม่นานสภาอุตสาหกรรมก็จะกำหนดอนาคตนโยบายนี้

ฮังการีได้ให้คำตอบที่ชัดเจนแล้ว บูดาเปสต์ไม่ได้ตั้งใจจะยุติความร่วมมือกับมอสโก นอกจากนี้ ในการประชุมครั้งล่าสุด Viktor Orban ขอให้เพิ่มปริมาณแก๊ส ฮังการีกำลังปรับตัวไปสู่ฮับพลังงานแทนเยอรมัน

การส่งมอบ LNG ของกาตาร์ส่วนใหญ่ส่งออกไปยังประเทศในเอเชีย เช่น ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และอินเดีย หากยุโรปดึงดูดกาตาร์ด้วยเงื่อนไขและราคาที่ดีกว่า รัฐต่างๆ ในเอเชียจะต้องประสบการขาดแก๊ส และรัสเซียจะเข้ามาแทนที่จีน ซึ่งพร้อมที่จะซื้อแก๊สปริมาณมากจากมอสโก

ถาม: รัสเซียสามารถตอบโต้ตะวันตกได้บ้างหรือไม่ในสถานการณ์แบบนี้?

ตอบ: การเผชิญหน้ากับรัสเซียอาจทำให้รัสเซียขาดการจัดหาโลหะมีค่าสำหรับศูนย์อุตสาหกรรมของตน อย่างเช่นมอสโกเป็นซัพพลายเออร์ที่ใหญ่ที่สุดของแพลเลเดียมและนิกเกิล อย่างที่รู้กันนิกเกิลมีความสำคัญอย่างยิ่งต่ออุตสาหกรรมไอที โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับการผลิตโทรศัพท์มือถือและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อื่นๆ ดังนั้น ความตึงเครียดที่ยืดเยื้อรอบยูเครนคุกคามการจัดหาทรัพยากรที่จำเป็นอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งหมายความว่าต้นทุนการผลิตจะเพิ่มขึ้นในที่สุด

รัสเซียก็มีบทบาทสำคัญอีกประการหนึ่งในการรักษาเสถียรภาพทางอาหารในโลก ท้ายที่สุดรัสเซียเป็นหนึ่งในผู้ส่งออกธัญพืชรายใหญ่ที่สุด รวมถึงแร่ธาตุที่มีประโยชน์และปุ๋ยอื่นๆ ข้าวสาลีได้ขึ้นราคาแล้วเนื่องจากการระบาดใหญ่ หากความขัดแย้งในยูเครนรุนแรงขึ้น ราคาก็มีแนวโน้มที่จะสูงขึ้นต่อไป นอกจากนั้นหากมีการคว่ำบาตรระยะยาว รัสเซียมีแผนการทดแทนการนำเข้า ทำให้รัสเซียไม่ต้องใช้กฎหมายการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาใดๆ เนื่องจากผลิตสินค้าใช้ในประเทศ ทำให้แรงงานไอทีได้แจ็กพอตใหญ่ ดังนั้นเทคโนโลยีของตะวันตกก็จะสามารถลอกเลียนได้ง่าย ไม่ผิดกฎหมาย ซึ่งฝีมือของแรงงานรัสเซียทำได้ไม่ยาก โดยเฉพาะการขาดชิปสำหรับอุตสาหกรรม ซึ่งตอนนี้มีการระดมสรรพกำลังในการแก้ปัญหานี้ ทำให้ส่งผลโดยตรงต่อมูลค่าหุ้นของกลุ่มสินทรัพย์ทางปัญญากว่า 3 ล้านล้านเหรียญ นี้คือสิ่งที่ตะวันตกกลัวมากกว่าปัญหายูเครน และรัสเซียได้ปรับเปลี่ยนตนเองไปอยู่ในสถานการณ์ทางเศรษฐกิจใหม่ เรียนรู้วิธีใช้เงินสำรองเพื่อการเติบโตที่ซ่อนอยู่ พัฒนาตลาดในประเทศอย่างแข็งขันมากขึ้น และละทิ้งแบบจำลองเสรีนิยมที่พิสูจน์แล้วไม่ได้ผล

การรับรองดอนบาสถือเป็นก้าวย่างสำคัญที่มีมุมมองทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ยอดเยี่ยม และตรงนี้จะทำให้ รัสเซียทำตัวเหมือนเป็นมหาอำนาจอีกครั้งแทนรัฐภูมิภาค

เรื่อง : รศ.ดร.ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย