เส้นทางการเมืองสายกรุงเทพ-เบอร์ลิน (ส่องการเมืองเยอรมันแล้วย้อนดูบ้านเรา) ตอนที่ 15 เยอรมันยุคใหม่กับพรรคเอสพีดี

ตอนที่ 15 เยอรมันยุคใหม่กับพรรค เอส พี ดี

เยอรมันยุคใหม่ที่ก้าวไปอย่างรุดหน้า เบอร์ลินไม่ใช่เป็นแค่เพียงมหานครหลวงที่เป็นศูนย์กลางทางวัฒนธรรม เป็นศูนย์กลางวิทยาการอุตสาหกรรม เป็นศูนย์กลางการเมืองของเยอรมัน หรือเป็นความทรงจำทางประวัติศาสตร์เท่านั้น แต่เบอร์ลินวันนี้ยังเป็นมหานครแห่งวัฒนธรรมในใจกลางของยุโรปด้วย

เราพักที่โรงแรมใกล้ๆ ด้านฝั่งตะวันออกของเมือง จากที่พักเราสามารถเดินเล่นไปเรื่อยๆ ในถิ่นย่านนี้ จนไปถึงชายเขตเมืองที่ชุมชนรอบที่พักไม่หนาแน่นและไม่ไกลจากเมืองมากนัก หากต้องการเดินไปพิพิทธภัณฑ์เปอร์กามอนที่ยิ่งใหญ่โอฬารก็ใช้เวลาไม่เกิน 15 นาที เป็นพิพิทธภัณฑ์ที่มีชื่อเสียงมากในเบอร์ลิน เป็นสถานที่แสดงอดีตอันรุ่งเรืองของอารยธรรมโบราณที่ดีที่สุดแห่งหนึ่ง

โปรแกรมที่ เบอร์ลิน เรามีกำหนดการที่จะพบกับนักวิชาการ นักบริหารของพรรคเอสพีดี และมีโปรแกรมเสวนากันหลากหลาย ตั้งแต่เรื่องในพรรคจนถึงนโยบายสาธารณะ มีประเด็นน่าสนใจมากมาย ทั้งเรื่องวัฒนธรรมการเมืองของพรรคเอสพีดีและสังคมเยอรมัน การปรับตัวปรับระบบบริหารจัดการพรรค เรื่องอุดมการณ์ใหม่ทางการเมือง เรื่องสวัสดิการสังคม เรื่องปฏิบัติการของเบอร์ลินโปรแกรม และเรื่องนโยบายการต่างประเทศ ฯลฯ

พรรคเอสพีดี หรือ พรรคสังคมประชาธิปไตยของเยอรมัน ที่เรามาศึกษาดูงานนี้ได้ขับเคลื่อนตัวตนความเป็นพรรคการเมืองผ่านประวัติศาสตร์-กาลเวลา-และประสบการณ์มามากมาย โดยเฉพาะประสบการณ์ของความพ่ายแพ้ ที่ไม่รู้ว่าเลือกตั้งครั้งต่อไปจะมีอนาคตอยู่หรือเปล่า? ในช่วงการเมืองเยอรมันยุคก่อน ก่อนที่จะปฏิรูปพรรคครั้งใหญ่ออกจากการเป็นตัวแทนชนชั้นแรงงานชนชั้นเดียว สู่การเป็นตัวแทนของชาวเยอรมันทั้งมวล ซึ่งนับเป็นประสบการณ์ที่น่าสนใจ เป็นการปรับตัวครั้งใหญ่ของเอสพีดี – พรรคสังคมนิยมประชาธิปไตยของเยอรมัน ที่ก่อรากฐานมาจากพรรคแรงงาน (พรรคเลเบอร์) เดิมตั้งแต่ยุคก่อน

บทเสวนาตามหมายกำหนดการที่วางไว้ จะช่วยทำให้เราได้เรียนรู้ ได้เห็นปัญหาของพรรคการเมืองและสังคมแวดล้อมที่ผ่านจากช่วงการปฏิวัติอุตสาหกรรม จนเข้าสู่การปรับปฏิรูปพรรคจากการเป็นตัวแทนชนชั้นเดียว สู่การเมืองที่รับผิดชอบความก้าวหน้าของสังคมทุกชนชั้นของเยอรมัน ที่น่าสนใจทีเดียว!

สถานที่ต่างๆ ที่จะไปเยี่ยมชมตามกำหนดการและพบปะกับพลพรรคเอสพีดีช่วงนี้คือที่สำนักงานพรรคอาคารวิลลี่ บรานท์ด เฮ้าส์ และอาคารไรซ์ส์ทาก ซึ่งเป็นสภาผู้แทนราษฎรแห่งใหม่ของเยอรมัน สถาปัตยกรรมยุคใหม่สะท้อนความโปร่งใส มีหลังคาเป็นโดมใสในเบอร์ลิน และยังจะได้แวะไปเยี่ยมสหายต่างพรรค กลุ่มเฟรดดิกส์ เนาว์มันส์ ที่สำนักงานใหญ่พรรคเอฟดีพี ริมแม่น้ำชเปร ที่มีบรรยากาศสงบ สวยงามด้วย 

จุดที่น่าสนใจคงเป็นที่ ตึกวิลลี่ บรานท์ด เฮาส์ ที่พบกับผู้อำนวยการฝ่ายวัฒนธรรมของพรรคเอสพีดี ดร.เคาลส์ เจอเก้น เชอเรอร์ เมื่อได้พบปะสนทนากัน ดร.เคาลส์ ก็เปิดฉากเล่าถึงสถาปัตยกรรมของอาคารนี้ว่า เป็นสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ศตวรรษที่ 21 การก่อสร้างใช้กระจกและวัสดุใสทั้งอาคาร เกิดจากแนวคิดที่ต้องการสื่อความหมายถึงหลักธรรมาภิบาล จึงสร้างอาคารทั้งหมดด้วยวัสดุโปร่งใส เพื่อเป็นสัญญลักษณ์ที่ดีทางการเมือง สามารถมองเห็นทุกชั้นทุกห้องทำงาน  ดูสง่างามเก๋ไก๋ไม่เบาทีเดียว

บทสนทนาและเรื่องเล่าของผู้อำนวยการฝ่ายวัฒนธรรมของเอสพีดี ทำให้เราอนุมานเอาว่าโจทย์ใหญ่และสำคัญของการเมืองทั้งโลกเป็นเรื่อง ความโปร่งใส ความมีธรรมาภิบาล เพราะการเมืองเป็นอำนาจการบริหารจัดการประเทศ ที่เกี่ยวข้องกับแผ่นดินและผู้คนในแต่ละประเทศอย่างไม่อาจปฏิเสธได้ หากการเมืองมากด้วยความฉ้อฉล คอรัปชั่น-ไม่โปร่งใส ขาดธรรมาภิบาลในการบริหาร หายนะภัยก็เกิดกับบ้านเมืองนั้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ดังที่ได้ปรากฏบทเรียนความล่มจมของหลายประเทศ ที่ติดในกับดักความไร้ธรรมาภิบาลทางการเมืองในหลายมุมโลก!

อาคารวิลลี่ บรานท์ด เฮ้าส์ ตัวอาคารชั้นล่างมีห้องโถงใช้เป็นที่ประชุมแบบจุคนมาก มีรูปปั้นวิลลี่ บรานด์ท ผู้นำคนสำคัญของพรรค ยืนตระหง่านอยู่ตรงเกือบกลางห้อง รูปปั้นมีลักษณะมือใหญ่เท้าใหญ่ แสดงสัญลักษณ์ของกรรมาชน ด้านหน้าอาคารเป็นร้านกาแฟและร้านขายของที่ระลึกของพรรค มีทั้งเสื้อ หมวก ผ้าพันคอ กระเป๋า กาฬิกา ปากกา ฯ ส่วนชั้นสองขึ้นไปก็เป็นที่ทำงานและห้องประชุมของฝ่ายต่างๆ เราใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่ที่นี่เพื่อประชุม พบปะ เสวนา กับคณะ และบุคคล ที่เจ้าภาพกำหนดอยู่พักใหญ่ พอเสร็จจากที่นี่กลับโรงแรมใช้เวลาราว 15 นาที

บทสนทนากับผู้บริหารส่วนต่างๆ ของพรรคที่นี่ เป็นบทสนทนาที่เน้นถึงเรื่องการปรับตัวจากพรรคแรงงานมาสู่การเป็นพรรคสังคมประชาธิปไตย ที่มีข้อสรุปหลายประการทั้งมุมด้านลบและด้านบวก แต่ผลรวมก็คือทำให้พรรคสังคมประชาธิปไตย หรือ เอสพีดี สามารถพลิกสถานการณ์จากความพ่ายแพ้สู่ชัยชนะ สร้างการนำที่มีเสียงเป็นอันดับ 2 ในรัฐสภาเยอรมัน ซึ่งต่อมาก็ผงาดเป็นผู้จัดตั้งรัฐบาล ร่วมกับพรรคคริสเตียน ดีโมแครท หรือ ซีดียู ในกระแสความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงทางการเมืองที่เกิดขึ้นผ่านกาลเวลาของสังคมเยอรมันหลายมิติ

ของที่ระลึกที่วางขายในร้านค้าที่แต่ละสิ่ง แต่ละอย่างที่อาคารวิลลี่ บรานท์ด เฮ้าส์ จะมีปรัชญา ความหมาย-ที่มาที่ไปทุกสิ่งอย่าง น่าสนใจว่าคนที่นี่ช่างคิด-ช่างจินตนาการ แล้วก็บากบั่นฟันฝ่าไปให้ถึงเป้าหมายที่วาดหวังไว้ ผิดกับบ้านเราที่ธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ เลี้ยงดูเรามาอย่างดี? เราจึงมักแค่อาศัยปรับตัวให้อยู่กับธรรมชาติให้ได้ ก็รู้สึกพอใจมากโขแล้ว สังคมและผู้คนจึงต่างกันไม่น้อยเลย

(อ่านต่อ ตอนที่ 16)