ส่องดีไซน์สุดล้ำ “ศูนย์ชุมชน” เมืองฮิดะ ประเทศญี่ปุ่น หวังยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในท้องถิ่นและดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มากขึ้น

“ศูนย์ชุมชน” หรือ “ศาลาประชาคม” (Community Center) เป็นศูนย์กลางที่ประชาชนทุกคนในชุมชนสามารถเข้ามา แลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ รวมทั้งการพบปะ สังสรรค์ เพื่อสร้างความเข้าใจ ความร่วมมือในการพัฒนาตนเองและชุมชน ซึ่งจะเป็นการกระชับความสัมพันธ์และปลูกจิตสำนึกในการอยู่ร่วมกันอย่างมีน้ำจิตน้ำใจของคนในชุมชนด้วย ด้วยเหตุนี้ศูนย์ชุมชนจึงมีความสำคัญ และเพื่อให้พื้นที่ส่วนกลางของชุมชนนี้ถูกใช้งานอย่างมีประสิทธิภาพ และเชิดหน้าชูตาชุมชน จึงต้องนำการออกแบบอย่างลุ่มลึก ที่ตอบโจทย์ทั้งฟังก์ชั่นและความสวยงามมาใช้ เช่นเดียวกับโครงการศูนย์ชุมชนที่เมืองฮิดะ ประเทศญี่ปุ่น

Sou Fujimoto สถาปนิกชาวฮอกไกโดที่รับผิดชอบโครงการ Hida Furukawa Station Eastern Development (การพัฒนาทางตะวันออกของสถานีฮิดะฟุรุคาวะ) ได้เปิดเผยการออกแบบศูนย์ชุมชนที่มีหลังคาเหมือนชามในเมืองฮิดะ จังหวัดกิฟุ ประเทศญี่ปุ่น โดยเป็นอาคารขนาด 21,300 ตารางเมตร ประกอบด้วยร้านค้า สปา และพื้นที่จัดแสดงนิทรรศการ ควบคู่ไปกับสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการวิจัยสำหรับมหาวิทยาลัยในท้องถิ่น รวมถึงที่พักนักศึกษา และสนามเด็กเล่นที่พร้อมรองรับการใช้งานในทุกสภาพอากาศ

ฟังก์ชันต่างๆ เหล่านี้จะถูกครอบทับด้วยโครงสร้างหลังคาทรงกลมขนาดใหญ่ที่มีลักษณะคล้ายชาม ซึ่งรองรับบนเสาสีขาวเพรียวบาง ข้อมูลจากสตูดิโอออกแบบแห่งนี้ระบุว่า “การพัฒนานี้ถือเป็นภูมิทัศน์ที่กว้างใหญ่ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของอดีตและอนาคตของเมืองฮิดะ โดยพลาซ่าหลักเป็นรูปชามหรือภาชนะใส่อาหาร ในภาษาญี่ปุ่นเรียกว่าอุทสึวะ (utsuwa)”

พลาซ่าจะตั้งอยู่ตรงกลาง ส่วนยูนิตต่างๆ ของอาคารจะจัดวางอยู่รอบๆ ขอบของอาคาร โดยล้อมรอบพลาซ่าในตำแหน่งที่หลังคาลาดลงสู่พื้นดิน ส่วนหลังคามีช่องว่างเป็นวงกลมหลายช่อง ขณะที่สวนสาธารณะที่ปกคลุมไปด้วยหญ้าทอดตัวอยู่ด้านบนของอาคาร เป็นดาดฟ้าเขียวขจีที่งดงาม สามารถเดินเล่นได้

“อุทสึวะเป็นหลังคาเหมือนเพิง โดยได้รับแรงบันดาลใจจากภูมิทัศน์เมืองแบบดั้งเดิมของฮิดะ ทำให้ศูนย์ชุมชนแห่งนี้มีมิติ แปลกใหม่ และสนุกสนานมากขึ้น โดยส่วนของพลาซ่าที่เหมือนหุบเขายังสะท้อนถึงภูมิประเทศที่เป็นภูเขาของเมืองฮิดะ ที่รายล้อมอยู่ทุกทิศทุกทาง จะเป็นศูนย์รวมของผู้สัญจรไปมาและกลายเป็นที่รวมตัวของผู้คนในชุมชนในการทำกิจกรรมต่างๆ ซึ่งจะทำให้พื้นที่บนชั้นดาดฟ้าคึกคักและชีวิตชีวามากขึ้น”

ศูนย์ชุมชนแห่งใหม่ของเมืองฮิดะนี้ถูกคาดหวังว่าจะเป็น ‘ฐานความร่วมมือในท้องถิ่น’ เพื่อเพิ่มพูนคุณภาพชีวิตของผู้พักอาศัย ด้วยการจัดหาสิ่งอำนวยความสะดวกด้านสันทนาการและวัฒนธรรมที่หลากหลาย โครงการนี้ยังมุ่งหวังที่จะเพิ่มศักยภาพของเมืองฮิดะและดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เข้ามาในพื้นที่มากขึ้นด้วย

“พื้นที่ทางสถาปัตยกรรมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวจะทำให้ผู้เยี่ยมชมได้ตระหนักถึงธรรมชาติอันยิ่งใหญ่ของฮิดะมากขึ้น”

ทั้งนี้ ข้อมูลทั่วไปของเมืองฮิดะ คือ มีประชากรมากกว่า 25,000 คน ตั้งอยู่ใจกลางประเทศญี่ปุ่น ทางตอนเหนือสุดของจังหวัดกิฟุ ล้อมรอบด้วยภูเขาสูง 3,000 เมตร เช่น เทือกเขาแอลป์ตอนเหนือและเทือกเขาฮิดะ มีพื้นที่ป่าคิดเป็นสัดส่วนมากถึง 93% ของพื้นที่ทั้งหมดที่มีอยู่ 792.53 ตารางเมตร

ฮิดะ เป็นเมืองที่มีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ และยังคลาคล่ำไปด้วยวัดวาอารามจำนวนมาก ตลอดจนอาคารดั้งเดิมอันเงียบสงบตามแบบฉบับของญี่ปุ่นยุคเก่ายังคงปรากฏให้เห็นอย่างเด่นชัด

ตั้งแต่เดือนเมษายนถึงพฤศจิกายนของทุกปี ในคลองเซโตะงาวะ สถานที่ท่องเที่ยวที่เป็นตัวแทนของเมืองฮิดะจะมีปลาคาร์ปขนาดใหญ่หลายพันตัว แหวกว่ายอย่างสงบ ขณะที่ฤดูกาลที่แตกต่างกันนั้นก่อเกิดวิวทิวทัศน์ที่น่าดึงดูด

นอกจากศูนย์ชุมชนแห่งนี้แล้ว ยังมีการออกแบบอาคารหลังที่ 2 ที่สามารถเดินบนหลังคาได้ ในเมืองฮิดะ โดยจะเป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยฮิดะ ทาคายามะ (ชื่ออย่างไม่เป็นทางการ) ซึ่งตั้งเป้าที่จะเปิดในเดือนเมษายน 2024 ในฐานะมหาวิทยาลัยเอกชนที่เปิดสอนหลักสูตรปริญญาตรี 4 ปี แห่งแรกในภูมิภาคฮิดะของจังหวัดกิฟุ

สำหรับ Sou Fujimoto Architects ก่อตั้งโดย Sou Fujimoto ในปี 2000 เป็นหนึ่งในสตูดิโอด้านสถาปัตยกรรมที่มีชื่อเสียงที่สุดของญี่ปุ่น มีฐานบัญชาการอยู่ที่กรุงโตเกียว สำหรับผลงานออกแบบเด่นๆ อาทิ L’Arbre Blanc Residential Tower อพาร์ทเมนท์ที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส, Shiroiya Hotel โรงแรมในกรุงโตเกียว และ Potato Head ร้านอาหารที่ฮ่องกง เป็นต้น

อีกหนึ่งโปรเจ็กต์ล่าสุดของสตูดิโอออกแบบนี้ คือ House of Music ในกรุงบูดาเปสต์ ประเทศฮังการี ซึ่งมีหลังคาโค้งมนขนาดใหญ่คล้ายกับโปรเจ็กต์ที่เมืองฮิดะ แต่หลังคาไม่มีพื้นที่สีเขียว โดยสถาปัตยกรรมที่โดดเด่นแห่งนี้มีขนาด 9,000 ตร.ม. สร้างขึ้น เพื่ออุทิศให้กับการบอกเล่าประวัติศาสตร์ของดนตรีในช่วง 2,000 ปีที่ผ่านมา

ที่มา :

• Sou Fujimoto unveils Japanese community centre covered with bowl-like roof
• sou fujimoto designs a bowl-shaped rooftop plaza for community center in hida, japan
• Hida City’s Authentic Japanese Landscapes